การพัฒนาเทคนิคและกระบวนการถนอมอาหารตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของวิสาหกิจชุมชนบ้านโนนกาหลง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี

Main Article Content

พระมหาสุริยัน อุตตโร
พระมหาสิงห์ณรงค์ สิรินฺทรเมธี
พระสฤทธิ์ สุมโน
พระพัฒนพล สิริสุวณฺโณ
พระวงษ์ทอง สุภทฺโท

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดประสงค์ 1) เพื่อศึกษาวิธีการและรูปแบบการถนอมอาหารตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน 2) เพื่อศึกษาการพัฒนาเทคนิคและกระบวนการถนอมอาหารตามภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนและ 3) เพื่อศึกษาผลสำเร็จการนำเทคนิคและกระบวนการถนอมอาหารเพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชนบ้านโนนกาหลง อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ใช้รูปแบบวิจัยเพื่อพัฒนา (Research and Development) กลุ่มเป้าหมายในการวิจัยแบบมีส่วนร่วมเชิงปฏิบัติการ คือ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ สมาชิกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนปลาส้มโนนกาหลงและข้อมูลจากการสัมภาษณ์ในการสัมภาษณ์โดยสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) จำแนกผู้ให้ข้อมูลได้แก่ เจ้าหน้าที่ภาครัฐ 3 คน กลุ่มร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ 3 ร้านและกลุ่มวิสาหกิจชุมชนโนนกาหลง 5 คน ผลการวิจัยพบว่า การถนอมอาหารตามภูมิปัญญาชาวบ้านของชุมชน จัดเป็นการถนอมอาหารประเภทผลิตภัณฑ์ปลาหมัก ที่ได้จากการหมักปลาสดที่ผ่านกระบวนการจัดเตรียมแล้วกับส่วนผสมต่างๆ เช่น ข้าวเหนียวนึ่ง กระเทียมและเกลือเป็นหลัก กระบวนการแปรรูปเป็นวิธีการที่ทำสืบต่อๆ กันมาจากรุ่นปู่รุ่นย่าด้วยการใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ถ่ายทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ซึ่งไม่มีขั้นตอนและวิธีการทำยุ่งยากมากนัก ส่วนผลการศึกษาการพัฒนากระบวนการแปรรูปปลาส้ม พบว่า ด้านองค์ประกอบรองในการหมักปลา ได้แก่ การใช้ข้าวเหนียวนึ่งสุกใหม่เป็นส่วนผสมแทนส่วนผสมเดิม คือ ข้าวเหนียวตากแห้ง และการยกเลิกการใช้สารผสมอาหาร ได้แก่ ดินประสิว ส่วนด้านขั้นตอนการผลิต ประกอบด้วยนำปลามาแช่ในน้ำเกลือ เพื่อให้ปลามีลำตัวแข็งและมีสีแดงอ่อนๆ เมื่อหมักเสร็จแล้ว ทดแทนการใช้ดินประสิวตามกระบวนการแบบดั้งเดิม นอกจากนี้ ยังเน้นเรื่องความสะอาดทุกขั้นตอนในการผลิตแปรรูปเพื่อให้ได้ผลิตภัณฑ์แปรรูปที่มีความสะอาด ปลอดภัยต่อผู้บริโภค


              

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
Research Articles
ประวัติผู้แต่ง

พระมหาสิงห์ณรงค์ สิรินฺทรเมธี , Mahaculalongkornrajavidyalaya University

Mahaculalongkornrajavidyalaya University

พระสฤทธิ์ สุมโน, Mahaculalongkornrajavidyalaya University

Mahaculalongkornrajavidyalaya University

พระพัฒนพล สิริสุวณฺโณ, Mahaculalongkornrajavidyalaya University

Mahaculalongkornrajavidyalaya University

พระวงษ์ทอง สุภทฺโท, Mahaculalongkornrajavidyalaya University

Mahaculalongkornrajavidyalaya University

เอกสารอ้างอิง

กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน, กรมส่งเสริมการเกษตร; กลุ่มส่งเสริมและพัฒนาผลิตภัณฑ์
วิสาหกิจชุมชน คู่มือความสำคัญของการสร้างมูลค่าเพิ่มสินค้าเกษตร. กรุงเทพฯ:
กองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน กรมส่งเสริมการเกษตร. มปป.

จันทนี ธีรเวชเจริญชัย.(2560), การพัฒนาการถนอมและแปรรูปอาหารสู่ไทยแลนด์ 4.0.
วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, ปีที่ 35 ฉบับที่ 1 มกราคม-เมษายน 2560.
วรัญญา สืบคําแก้ว. (2559), วิวัฒนาการในการถนอมอาหารและหลักในการถนอมอาหาร.
คลังบทความออนไลน์: ชีวิตและการเรียนกับรู้ความรู้ที่มิรู้จบ) โพสต์วันที่ 19
พฤศจิกายน พ.ศ. 2559 ในเว็บไชต์ https://www.thaieditorial.com/ tag/การ
ถนอมอาหาร/.
บุหลัน พิทักษ์พล. (2538), การถนอมผลิตผลการเกษตร: การถนอมอาหารในสมัยโบราณ.
กรุงเทพฯ : สาราณุกรมไทยสำหรับเยาวชน โดยพระราชประสงค์ของ
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
เล่มที่ 19, 2538.
บุหลัน พิทักษ์ผล และทัสนี สรสุชาติ.(2538), การถนอมผลิตผลการเกษตร. กรุงเทพฯ:
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน.
พรพล รมย์นุกูล.(2545), การถนอมอาหาร. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์.
สำนักพิมพ์แสงแดด. (2545), อาหารไทย 4 ภาค:อาหารภาคอีสาน. พิมพ์ครั้งที่ 7 กรุงเทพฯ :
สำนักพิมพ์แสงแดด.