การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ด้านการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ เรื่อง ปฏิกิริยาเคมี สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

Main Article Content

ภัทราภรณ์ เจริญศิลป์
ชํานาญ ปาณาวงษ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อสร้างและหาดัชนีประสิทธิผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐาน 2) เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐาน ระหว่างก่อนและหลังเรียน 3) เพื่อศึกษาผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐาน หลังเรียนกับเกณฑ์ร้อยละ 70  4) เพื่อศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1. ผลการสร้างและหาประสิทธิผลของกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6Eตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ด้านการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์เรื่อง ปฏิกิริยาเคมี พบว่า สามารถสังเคราะห์การออกแบบ 6E ตามแนว STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐานได้ 6 ขั้นตอน ดังนี้ ขั้นที่ 1 ขั้นกำหนดปัญหาเพื่อสร้างความสนใจ ขั้นที่ 2 ขั้นสำรวจตรวจสอบ ขั้นที่ 3 ขั้นอธิบายและเข้าใจปัญหา ขั้นที่ 4 ขั้นดำเนินการออกแบบเชิงวิศวกรรม ขั้นที่ 5 ขั้นสังเคราะห์ความรู้ปรับปรุงและลงข้อสรุป ขั้นที่ 6 ขั้นสรุปและประเมินผล และมีค่าดัชนีประสิทธิผล 0.6153 คิดเป็นร้อยละ 61.53 2. ผลการศึกษาพฤติกรรมการเรียนรู้ระหว่างเรียนเมื่อผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ทั้ง 6 ขั้นตอน พบว่า นักเรียนมีสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ด้านการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3. ผลการศึกษาพฤติกรรมการเรียนรู้ระหว่างเรียนเมื่อผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ทั้ง 6 ขั้นตอน พบว่า นักเรียนมีสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ด้านการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ หลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 4. ผลการประเมินความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้การออกแบบ 6E ตามแนวคิด STEAM ร่วมกับปัญหาเป็นฐาน พบว่า ในภาพรวมนักเรียนมีความพึงพอใจในระดับดีมาก

Article Details

ประเภทบทความ
Research Articles

เอกสารอ้างอิง

กรมวิชาการ. (2545). หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ : องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (พิมพ์ครั้งที่ 1). กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

จิตสุภา ฤกษ์อำนวยชัย. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้ที่เน้นสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ เรื่องปฏิกิริยาเคมีที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิทยาศาสตร์และสมรรถนะทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนเศรษฐบุตรบำเพ็ญ กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 6 (2), 1-12. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/tmd/article/view/262448/177339

ธีระสิทธิ์ ดิสกุล. (2565). การวิจัยปฏิบัติการเพื่อพัฒนาสมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 เรื่องกรดเบส โดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

น้ำฝน คูเจริญไพศาล. (2562). การพัฒนาชุดกิจกรรม วิทยาศาสตร์ตามแนวทางสะเต็มศึกษา (STEM EDUCATION) เรื่องการปรับปรุง คุณภาพน้ำสำหรับนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์) 10 (21), 1-16. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/11387/9580

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การพัฒนาการสอน. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

บุญเรียง ขจรศิลป์. (2546). วิธีวิจัยทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: คณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พงศธร มหาวิจิตร (2560). นวัตกรรมการเรียนรู้จากฟินแลนด์. นิตยสารสถาบันส่งเสริมการสอน

พิสณุ ฟองศรี. (2550). วิจัยทางการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : เทียมฝ่าการพิมพ์.

ภนิดา ชัยปัญญา. (2546). การวัดความพึงพอใจ. กรุงเทพฯ: แสงอักษร.

รัตนะ บัวสนธ์. (2552). การวิจัยและพัฒนานวัตกรรมการศึกษา. กรุงเทพฯ: คำสมัย.

ศูนย์ดำเนินงาน PISA แห่งชาติ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2563). PISA 2022 สมรรถนะการประเมินและการออกแบบกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ทางวิทยาศาสตร์. https://drive.google.com/file/d/1lBqZ4Q-HYheduigVOjGg3E80TduBYnxs/view

ศูนย์บริการวิชาการและเผยแพร่นวัตกรรมทางการศึกษา และภาควิชาวิจัยและพัฒนาการศึกษา. (2565). โปรแกรมวิเคราะห์คุณภาพเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย (RESEARCH TOOLS ANALYSIS PROGRAM : RTAP). มหาสารคาม: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. http://EDURTAP.MSU.AC.TH/RTAPAPP/

สถาบันส่งเสริมการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2558). มุมมองการจัดการเรียนตามแนวทางสะ เต็มศึกษา.สืบค้นเมื่อ 23 ตุลาคม 2558. สถาบันส่งเสริมการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

สุพรรณี ชาญประเสริฐ. (2558). การออกแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษากับการ พัฒนาทักษะในศตวรรษที่ 21. นิตยสาร สสวท, 43 (192)

An, L., และ Yang, J.-W. (2019). Research on the Teaching Design and Experiment in Physics Education at a Junior High School Based on STEAM Education and 6E Learning Process. Paper presented at the 2019 3rd International Conference on Education, Economics and Management Research (ICEEMR 2019).