การพัฒนาทักษะด้านการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สำหรับครูกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ โรงเรียนหนองกุงศรีวิทยาคาร สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะครู;, การจัดการเรียนรู้;, กระบวนการสืบเสาะหาความรู้;, คณิตศาสตร์;, โรงเรียนหนองกุงศรีวิทยาคารบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจของครูในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ 2) พัฒนาทักษะของครูในการจัดกิจกรรมดังกล่าว 3) ศึกษาความพึงพอใจของครูต่อการพัฒนาทักษะด้านการจัดการเรียนรู้ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ การวิจัยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart จำนวน 2 วงรอบ แต่ละวงรอบประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล กลุ่มผู้ร่วมวิจัยคือครูกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ 8 คน กลยุทธ์ที่ใช้คือการประชุมเชิงปฏิบัติการและการนิเทศติดตาม เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบทดสอบ แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้ แบบประเมินความพึงพอใจ แบบสังเกต แบบสัมภาษณ์ แบบประเมินทักษะ บันทึกการนิเทศ และบันทึกการประชุม โดยวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ครูมีความรู้ความเข้าใจในการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน โดยคะแนนเฉลี่ยเพิ่มจากร้อยละ 34.38 เป็นร้อยละ 77.50 แสดงให้เห็นว่าการประชุมเชิงปฏิบัติการสามารถพัฒนาความรู้พื้นฐานของครูได้อย่างมีประสิทธิภาพ
2. ครูมีทักษะในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้อยู่ในระดับดี สามารถออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้และดำเนินกิจกรรมตามขั้นตอนการสืบเสาะหาความรู้ได้อย่างเหมาะสม และเมื่อได้รับการนิเทศติดตามในวงรอบที่ 2 ครูที่มีทักษะในระดับปานกลางสามารถพัฒนาเป็นระดับดี สะท้อนถึงการพัฒนาอย่างต่อเนื่องผ่านกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ
3. ครูมีความพึงพอใจต่อการพัฒนาทักษะโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เนื่องจากกระบวนการพัฒนามีความสอดคล้องกับบริบทการปฏิบัติงานและสามารถนำไปใช้ได้จริง
4. นักเรียนมีความพึงพอใจต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยเฉพาะด้านการมีส่วนร่วมในการเรียนรู้และการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2567). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 24). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เบญจรัตน์ ชวัญคง. (2564). การวิจัยเชิงปฏิบัติการเพื่อพัฒนาความฉลาดรู้ด้านคณิตศาสตร์ด้วยการจัดการเรียนรู้โดยใช้ตัวแบบเชิงคณิตศาสตร์ เรื่อง อัตราส่วนสำหรับนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 1. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.
พิสมัย สิมสีพิมพ์. (2565). การพัฒนาศักยภาพครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโรงเรียนบ้านน้ำพูน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, 16(1), 135-147. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/sskrujournal/article/view/253904/174142
ยุภาลัย มะลิซอน และกาญจน์ เรืองมนตรี. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 7(8), 230-243.
โรงเรียนหนองกุงศรีวิทยาคาร. (2566). รายงานผลการประเมินตนเอง (SAR) ปีการศึกษา 2566. กาฬสินธุ์: โรงเรียนหนองกุงศรีวิทยาคาร.
วิจารณ์ พานิช. (2555). การเรียนรู้เพื่อศิษย์. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสยามกัมมาจล.
สุพล จอกทอง. (2567). ผลการพัฒนาสมรรถนะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนโรงเรียนบุญวัฒนา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครราชสีมา. วารสารวิจยวิชาการ, 7(5), 191-206. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/268858/184783
Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). Washington, DC: George Washington University.
Bruner, J. S. (1961). The act of discovery. Harvard Educational Review, 31(1), 21-32.
Bybee, R. W., Taylor, J. A., Gardner, A., Van Scotter, P., Powell, J. C., Westbrook, A., & Landes, N. (2006). The BSCS 5E instructional model: Origins and effectiveness. Colorado Springs, CO: BSCS.
Fink, L. D. (2013). Creating significant learning experiences: An integrated approach to designing college courses. (2nd ed.). San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Kemmis, S., & McTaggart, R. (1988). The action research planner. (3rd ed.). Geelong, Victoria: Deakin University Press.
Lewin, K. (1946). Action research and minority problems. Journal of Social Issues, 2(4), 34-46. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1946.tb02295.x
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396. https://doi.org/10.1037/h0054346
