รูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงบวกของครูเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนใน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็น และแนวทางการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงบวกของครูเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาขอนแก่น และ 2) พัฒนาและประเมินรูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงบวกของครูเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 348 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน สำหรับการสัมภาษณ์ และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 6 คน สำหรับการตรวจสอบและยืนยันรูปแบบ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบประเมินรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความต้องการจำเป็น (PNImodified) ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันของการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงบวกของครูโดยรวมอยู่ในระดับมาก (= 83) ส่วนสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (= 4.56) ความต้องการจำเป็นเรียงลำดับจากมากไปน้อย ได้แก่ การคิดเชิงบวก การสร้างแรงบันดาลใจ ความรับผิดชอบต่อการกระทำ การยึดมั่นในความถูกต้องชอบธรรม และการใช้หลักการด้านสุนทรียสาธก
2. รูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงบวกของครูเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) หลักการ แนวคิด และวัตถุประสงค์ (2) วิธีดำเนินการ (3) กลไกการพัฒนา (4) แนวทางการประเมิน และ (5) เงื่อนไขความสำเร็จ โดยสาระสำคัญของรูปแบบมุ่งพัฒนาภาวะผู้นำเชิงบวกของครูผ่านการใช้หลักการด้านสุนทรียสาธก การสร้างแรงบันดาลใจ การยึดมั่นในความถูกต้องชอบธรรม การคิดเชิงบวก และความรับผิดชอบต่อการกระทำ ภายใต้กลไกการเรียนรู้แบบ 70:20:10 และชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ผลการประเมินรูปแบบด้านความเหมาะสมและความเป็นไปได้โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด แสดงให้เห็นว่ารูปแบบสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาครูและยกระดับคุณภาพผู้เรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ