การจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองด้วยบิ๊กดาต้า: กรณีศึกษาบริบทสังคมไทยยุคดิจิทัล
คำสำคัญ:
ภาวะวิกฤตออนไลน์, การเมือง, บิ๊กดาต้า, สื่อสังคมออนไลน์, การจัดการภาวะวิกฤตบทคัดย่อ
ประเทศไทยเผชิญหน้ากับภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองอย่างต่อเนื่อง การวิจัยนี้จึงมุ่งแสวงหาแนวทางจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์ด้วยการนำองค์ความรู้ด้านบิ๊กดาต้ามาใช้ประโยชน์ วัตถุประสงค์ทางการศึกษาประกอบด้วย 1) เพื่อศึกษาลักษณะสำคัญของบิ๊กดาต้าที่เกี่ยวข้องกับภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองในสื่อสังคมออนไลน์ ระหว่างปี พ.ศ. 2565–2566 2) เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะข้อมูลจากบิ๊กดาต้ากับเหตุการณ์ทางการเมืองที่นำไปสู่ภาวะวิกฤตออนไลน์ในบริบทของสังคมไทย และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้การวิเคราะห์บิ๊กดาต้าในการเฝ้าระวังและจัดการกับภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองในอนาคต วิธีการวิจัยใช้การวิจัยแบบผสมผสานเชิงคุณภาพและเชิงปริมาณ ใช้การวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการเมืองและการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงสถิติจากสื่อสังคมออนไลน์ในรูปแบบบิ๊กดาต้าจำนวน 132,660 ข้อมูล
ผลการศึกษาพบว่า เมื่อเกิดภาวะวิกฤตออนไลน์ปริมาณของข้อมูลในภาพรวมและข้อมูลเชิงลบจะเพิ่มสูงขึ้น ในขณะที่ระดับรุนแรงของความรู้สึกเชิงลบจะเพิ่มสูงขึ้นเช่นเดียวกัน การตรวจสอบภาวะวิกฤตออนไลน์สามารถใช้เมฆคำ (Word Cloud) เพื่อระบุประเด็นสำคัญได้ ในบรรดาแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์ พบว่า
ทวิตเตอร์ (Twitter) หรือเอกซ์ (X) เป็นแพลตฟอร์มที่นำไปสู่ภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองมากที่สุด ในขณะที่เฟซบุ๊ก (Facebook) และเว็บไซต์ (Website) เป็นช่องทางที่มีประสิทธิภาพมากกว่าในการสื่อสารวิกฤตอย่างเป็นทางการ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
จุติพร ปริญโญกุล. (2567). แบบจำลองการทำนายและแนวทางการจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์ทางการเมืองโดยใช้บิ๊กดาต้า [วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. สำนักงานวิทยทรัพยากร. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/11210/
จุติพร ปริญโญกุล และธาตรี ใต้ฟ้าพูล. (2563). การใช้บิ๊กดาต้าเพื่อการจัดการภาวะวิกฤตออนไลน์. วารสารการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา, 13(2), 66-84.
คันธิรา ฉายาวงศ์. (2564). แนวโน้มการเมืองไทยกับสื่อสังคมออนไลน์ในศตวรรษที่ 21. วารสารเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน มทร.พระนคร, 6(1), 97 -107.
นิเวศน์ เหมวชิรากร. (6 ตุลาคม 2564). ทัวร์ลง. กรุงเทพธุรกิจhttps://www.bangkokbiznews.com/news/901047
ไทยพีบีเอส. (8 มิถุนายน 2565). สภาโหวตผ่าน 373 เสียง พ.ร.บ.กัญชา-กัญชงวาระ 1. https://www.thaipbs.or.th/news/content/316404
ธนากรณ์ อินทร. (2564). สื่อสังคมออนไลน์กับการประท้วงรูปแบบใหม่ : กรณีขบวนการเคลื่อนไหวทางการเมืองไทย 2563. รัฐศาสตร์พิจาร, 8(16), 50–74.
บีบีซีนิวส์. (23 สิงหาคม 2565). 24 ชม. สุดท้ายก่อนครบ 8 ปี นายกฯ ไม่ลาออก แม้มวลชนหลายกลุ่มขับไล่. https://www.bbc.com/thai/articles/crg7y0ljgzno
มติชนออนไลน์. (21 กุมภาพันธ์ 2563). โลกออนไลน์ทวิต #Saveอนาคตใหม่ขึ้นอันดับหนึ่ง หลังศาลวินิจฉัยยุบพรรคตัดสิทธิ 10 ปี. https://www.matichon.co.th/politics/news_1993057
มัลลิกา บุญมีตระกูล มหาสุข. (2565). การสื่อสารทางการเมืองไทยผ่านสื่อสังคมออนไลน์. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 27(2), 63–81.
วรารัตน์ ทักษิณวราจาร. (2554). การสื่อสารทางการเมืองบนเครือข่ายสังคมออนไลน์. วารสารนักบริหาร มหาวิทยาลัยกรุงเทพ, 31(2), 217-222.
เวิร์คพอยท์ทูเดย์. (21 กรกฎาคม 2565). “ผมต้องรับผิดชอบ ผมเป็นคนทำ” พล.อ.ประยุทธ์ ตอบกรณี พล.อ.ประวิตร ชี้ทำปฏิวัติคนเดียว. https://workpointtoday.com/politics-prayuth-revolutionize/
ไวเกนด์ แอนเดรียส. (2561). รู้อะไรไม่สู้รู้ดาต้า [Data for the people]. บันลือบุ๊คส์.
สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2565). รายงาน ของ คณะกรรมาธรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาร่างพระราชบัญญัติ กัญชา กัญชง พ.ศ. ... .สภาผู้แทนราษฎร (ฉบับปรับปรุง). กลุ่มงานคณะกรรมาธิการการสาธารณสุข สํานักกรรมาธิการ ๓ สํานักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
อภิรมย์ สุวรรณชาติ. (26 ตุลาคม 2566). สื่อออนไลน์เครื่องมือการประท้วงยุคดิจิทัล. สถาบันพระปกเกล้า. https://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=สื่อออนไลน์เครื่องมือการประท้วงยุคดิจิทัล.
อสมา กุลวานิชไชยนันท์. (2562). Big data series I: Introduction to a Big Data Project ปฐมบทในการทำโปรเจคบิ๊กดาต้า. พราว เพรส (2002).
อุเทณร์ วัชรชิโนรส. (2567). เรื่อง ความท้าทายของประชาธิปไตยในยุคดิจิทัล: การวิเคราะห์ผลกระทบของสื่อสังคมออนไลน์ต่อกระบวนการทางการเมือง. วารสารวิชาการจินตาสิทธิ์ (ออนไลน์), 2(1), 40-53.
Al-Omoush, K. S., Garrido, R., & Cañero, J. (2023). The impact of government use of social media and social media contradictions on trust in government and citizens’ attitudes in times of crisis. Journal of Business Research, 159, 113748.
Appel, G., Grewal, L., Hadi, R., & Stephen, A. T. (2020). The future of social media in marketing. Journal of the Academy of Marketing Science, 48(1), 79-95.
Bellovary, A. K., Young, N. A., & Goldenberg, A. (2021). Left-and right-leaning news organizations use negative emotional content and elicit user engagement similarly. Affective Science, 2(4), 391-396.
Capozzi, L., & Rucci, S. R. (2013). Crisis management in the Age of Social Media. Business Expert Press.
Charles, V., & Emrouznejad, A. (2018). Big data for the greater good: An introduction. In Big Data for the Greater Good (1-18). Springer International Publishing.
Charquero-Ballester, M., Walter, J. G., Rybner, A. S., Nissen, I. A., Enevoldsen, K. C., & Bechmann, A. (2024). Emotions on Twitter as crisis imprint in high-trust societies: Do ambient affiliations affect emotional expression during the pandemic?. Plos One, 19(3), 1-19.
Chen, H., Chiang, R. H., & Storey, V. C. (2012). Business intelligence and analytics: From big data to big impact. MIS Quarterly, 1165-1188.
Colleoni, E., Rozza, A., & Arvidsson, A. (2014). Echo chamber or public sphere? Predicting political orientation and measuring political homophily in Twitter using big data. Journal of Communication Management, 64(2), 317-332.
Coombs, W. T. (2017). Digital naturals and the rise of paracrises: The shape of modern crisis communication. In S. C. Duhé (Ed.), New Media and Public Relations (3rd ed.). Peter Lang US.
Eriksson, M. (2018). Lessons for crisis communication on social media: A systematic review of what research tells the practice. International Journal of Strategic Communication, 12(5), 526-551.
George, G., Haas, M. R., & Pentland, A. (2014). Big data and management. Academy of Management Journal, 57(2), 321-326.
He, B., Ziems, C., Soni, S., Ramakrishnan, N., Yang, D., & Kumar, S. (2021, November). Racism is a virus: Anti-Asian hate and counterspeech in social media during the COVID-19 crisis. In Proceedings of the 2021 IEEE/ACM International Conference on Advances in Social Networks Analysis and Mining, 90-94.
Morales, A. J., Losada, J. C., & Benito, R. M. (2012). Users structure and behavior on an online social network during a political protest. Physica A: Statistical Mechanics and Its Applications, 391(21), 5244-5253.
Subekti, D., & Mutiarin, D. (2023). Political Polarization in Social Media: A Meta-Analysis. Thammasat Review, 26(2), 1–23.
Vignal Lambret, C., & Barki, E. (2018). Social media crisis management: Aligning corporate response strategies with stakeholders’ emotions online. Journal of Contingencies and Crisis Management, 26(2), 295-305.
Waters, R. D., Burnett, E., Lamm, A., & Lucas, J. (2009). Engaging stakeholders through social networking: How nonprofit organizations are using Facebook. Public Relations Review, 35(2), 102-106.
Zhu, Z., Liu, Y., Kapucu, N., & Peng, Z. (2020). Online media and trust in government during crisis: The moderating role of sense of security. International Journal of Disaster Risk Reduction, 50, 101717.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความ ข้อความ ภาพประกอบ และตารางประกอบที่ลงพิมพ์ในวารสารเป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้นิพนธ์ กองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นตามเสมอไป และไม่มีส่วนรับผิดชอบใดๆ ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์เพียงผู้เดียว
