หมู : ความหมายเชิงวัฒนธรรมในเรื่องเล่าและตำนานเกาหลี

ผู้แต่ง

  • ปริศวร์ ยิ้นเสน ศาสตราจารย์ประจำหลักสูตรภาษาเกาหลี คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำสำคัญ:

หมู, เรื่องเล่าและตำนานเกาหลี, สัญลักษณ์ความเป็นมงคล, คติชนเกาหลี, วัฒนธรรมเกาหลี

บทคัดย่อ

หมูในเรื่องเล่าและตำนานเกาหลีมีความหมายในเชิงวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงระหว่างวิถีคิดในโลกแห่งความเป็นจริงกับโลกในมิติเหนือธรรมชาติ จากตำนานและเรื่องเล่าเกาหลี หมูถูกมองว่าเป็นสัตว์ที่มีญาณวิเศษ สามารถชี้นำทำเลที่ตั้งอันเป็นมงคลสำหรับการตั้งถิ่นฐานหรือการก่อสร้างเมืองหลวง อีกทั้งยังทำหน้าที่เป็นสื่อกลางในการสื่อสารระหว่างมนุษย์กับเทพเจ้า นอกจากนี้ หมูยังมีสัญชาตญาณรู้เหตุการณ์ล่วงหน้าและทำหน้าที่เป็นเทพเจ้าแห่งผืนดิน ซึ่งเป็นผู้มอบความอุดมสมบูรณ์และคุ้มครองพืชผลทางการเกษตร  ในอีกมิติหนึ่ง หมูถูกยกให้เป็น “แม่สื่อ” ที่ช่วยให้เกิดการมีบุตรและการสร้างต้นตระกูล โดยเฉพาะในตำนานการประสูติของกษัตริย์หรือการก่อตั้งตระกูลใหญ่ อีกทั้งหมูยังถูกมองว่าเป็นผู้พิทักษ์ ทั้งในด้านชีวิตและทรัพย์สินของมนุษย์ สัญลักษณ์ของหมูจึงเชื่อมโยงกับแนวคิดเรื่องความมั่งคั่ง ความอุดมสมบูรณ์ และความปลอดภัย นอกจากนี้ หมูยังมีบทบาทในพิธีกรรมที่เกี่ยวข้องกับความตาย โดยทำหน้าที่เป็นผู้นำวิญญาณและเป็นสัญลักษณ์ของอาหารในโลกหลังความตาย อีกทั้งยังถูกใช้เป็นเครื่องรางและสื่อบำบัดโรคในความเชื่อพื้นบ้าน และหมูถูกมองว่าเป็นสัตว์ที่รู้คุณและตอบแทนบุญคุณของผู้มีพระคุณ  กล่าวได้ว่า หมูในตำนานและเรื่องเล่าเกาหลีจึงเป็นสัตว์มงคลที่มีบทบาทหลากหลาย ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงโลกทัศน์ของชาวเกาหลีที่มองความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ธรรมชาติ และสิ่งศักดิ์สิทธิ์อย่างลึกซึ้งและเกื้อหนุนซึ่งกันและกัน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

고려문학사 편집부. (2011). 꿈의 해몽 대사전. 고려문학사.

국립민속박물관. (2006). 길몽(吉夢)·재물(財物)의 돼지(亥). 국립민속박물관.

국사편찬위원회. (1983). 고려사 [高麗史]. 국사편찬위원회.

김부식. (2000). 삼국사기. 을유문화사.

김열규. (1976). 한국의 신화. 일조각

김용기. (2012). 서사문학에 나타난 돼지의 신성성과 세속성. 중앙민속학, 49, 73–100.

김인희. (2004). 한·중 돼지숭배와 돼지 혐오. 중앙민속학, 10, 205–237.

김종대. (1992). 돼지. 한국문화 상징사전. 동아출판.

조소진. (2006). 돼지 설화 연구 [석사학위논문]. 전북대학교 교육대학원.

조태섭. (2005). 한국 돼지문화사. 선인.

주보돈. (2019). 射琴匣 條의 이해. 신라문화제학술논문집, 40, 59–98.

차용준. (2000). 한국 전통 문화. 전주대학교.

천진기. (1994). 돼지의 생태와 관련민속. 국립민속박물관.

천진기. (1994). 한국문화에 나타난 돼지의 상징성 연구. 국립중앙박물관 학술강연회, 1–9.

천진기. (2004). 한국동물민속론. 민속원.

천진기. (2004). 한국의 무속과 제의문화. 민속원.

최래옥. (1995). 돼지문화 해석론 시고. 비교민속학, 12, 87-116.

한국학중앙연구원. (n.d.). 한국민족문화대백과사전. https://kdp.aks.ac.kr/inde/indeData?itemId=14&q=query%BC%EC%A7%80&id=POKS.GUBI.GUBI.1_21548&pageUnit=10&pageIndex=3

한국학중앙연구원. (n.d.). 한국민족문화대백과사전. https://encykorea.aks.ac.kr/

네이버 지식백과. (n.d.). 동천왕. https://terms.naver.com/entry.naver?docId=3571902&cid=59015&categoryId=59015

อรรถวุฒิ เกตุมาชม. (2012). “หมู” กับขนบ / รากทางความเชื่อ และการปรากฏในหนังสยองขวัญ. https://www.gotoknow.org/posts/483754

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-31

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย