การประยุกต์ใช้เครื่องมือวิศวกรสังคมเพื่อเสริมสร้างทักษะ Soft Skills สำหรับนักศึกษาครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

บทคัดย่อ

          การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจและสมรรถนะการใช้เครื่องมือวิศวกรสังคมของนักศึกษา 2) ศึกษาการประยุกต์ใช้เครื่องมือดังกล่าวในการวางแผนและจัดกิจกรรมเพื่อพัฒนาผู้เรียน และ 3) สังเคราะห์องค์ความรู้และถอดบทเรียนที่ได้จากการปฏิบัติงานจริง โดยดำเนินการวิจัยผ่านกระบวนการเรียนรู้ 3 ระยะ ได้แก่ การอบรมเชิงปฏิบัติการ การลงพื้นที่ปฏิบัติการจริง และการถอดบทเรียนและสะท้อนคิด กับกลุ่มเป้าหมายคือนักศึกษาคณะครุศาสตร์ ชั้นปีที่ 1 มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร

               ผลการวิจัยพบว่า นักศึกษาสามารถประยุกต์ใช้เครื่องมือวิศวกรสังคมเพื่อจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนในสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเมื่อเข้าสู่กระบวนการถอดบทเรียนและสะท้อนคิด (After Action Review) ได้พบผลลัพธ์เชิงประจักษ์ในการตกผลึกองค์ความรู้ 3 แก่นหลัก ได้แก่ 1) การค้นพบตัวตนและเกิดแรงบันดาลใจที่ลึกซึ้งในการประกอบวิชาชีพครู 2) การสามารถแปรทักษะ (Soft Skills) ที่เป็นนามธรรมไปสู่การปฏิบัติจริง โดยนักศึกษาตระหนักรู้และเห็นคุณค่าของทักษะการทำงานเป็นทีม การสื่อสาร และการแก้ปัญหาที่ตนเองได้ใช้ระหว่างลงพื้นที่ และ 3) การเกิดข้อเสนอแนะเชิงสร้างสรรค์ในการต่อยอดและขยายผลการจัดกิจกรรมสู่ชุมชนอย่างยั่งยืน

          โดยสรุป กระบวนการเรียนรู้ 3 ระยะ (อบรม-ปฏิบัติ-สะท้อนคิด) ตามแนวคิดวิศวกรสังคม เป็นแนวทางหนึ่งที่มีศักยภาพในการจัดการเรียนการสอน ซึ่งผลจากการศึกษากลุ่มเป้าหมายพบว่ามีแนวโน้มช่วยเสริมสร้างทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 ที่จำเป็น และมีส่วนสนับสนุนการบ่มเพาะอัตลักษณ์และจิตวิญญาณความเป็นครูให้แก่นักศึกษา