กุฎีจีนสวีท

บทคัดย่อ

โครงการวิจัยการสร้างสรรค์วิชาการงานศิลป์ เรื่อง “กุฎีจีนสวีท” เป็นบทประพันธ์เพลงแบบชุด ประกอบไปด้วย 3 สวีทย่อย ได้แก่ กุฎีจีนสวีท 1 สำหรับวงเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิล กุฎีจีนสวีท 2 สำหรับวง เครื่องลมทองเหลืองห้าชิ้น และกุฎีจีนสวีท 3 สำหรับวงแซ็กโซโฟนควอร์เท็ต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาประวัติ ความเป็นมาของวิถีชุมชน และศึกษาด้านเทคนิคการประพันธ์เพลงสำหรับวงดนตรีเครื่องลมวง เครื่องลมทองเหลืองห้าชิ้น และวงแซ็กโซโฟนควอร์เท็ต 2) เพื่อสร้างสรรค์บทประพันธ์เพลงในรูปแบบวง ดนตรีเครื่องลม วงเครื่องลมทองเหลืองห้าชิ้น และวงแซ็กโซโฟนควอร์เท็ต และ 3) เพื่อเผยแพร่บทประพันธ์ เพลงสร้างสรรค์โดยสถานศึกษาได้มีส่วนร่วมกับชุมชนให้มากยิ่งขึ้น

วิธีดำเนินการวิจัยประกอบไปด้วย 1) ศึกษาประวัติ ความเป็นมาของความเชื่อ วัฒนธรรม ประเพณี เชื้อชาติ วิถีชีวิต และเสียงจาก ชุมชนกุฎีจีน โดยนำแนวคิดที่ได้จากการศึกษาไปสร้างสรรค์เป็นทำนอง 2) ศึกษาวิธีการประพันธ์และการเรียบเรียงดนตรีสำหรับวงดุริยางค์เครื่องลมแบบเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิล วงเครื่องลมทองเหลืองห้าชิ้น และวงแซ็กโซโฟนควอร์เท็ต 3) กำหนดโครงสร้างชุดบทเพลง และแนวคิดเพื่อสร้างสรรค์ทำนองเพลง และออกแบบ สังคีตลักษณ์โดยรวมของบทเพลง และกำหนดสัดส่วนจำนวนบทเพลง ซึ่งชุดเพลงกุฎีจีนสวีท มีจำนวนทั้งสิ้น 17 บทเพลง 4) สร้างสรรค์แนวเสียง ทำนอง จังหวะ และพิจารณาความเหมาะสมของแต่ละเครื่องดนตรี 5) ปรับแต่ง และแก้ไขบทประพันธ์ และพิจารณารายละเอียดต่าง ๆ ของบทประพันธ์ ตามความเหมาะสม 6) เผยแพร่การแสดงสด ณ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ 7) เผยแพร่ด้วยการจัดพิมพ์โน้ตเพลงแบบรูปเล่ม พร้อมแฟลชไดร์ฟเสียงต้นแบบ

ผลการวิจัย พบว่า บทประพันธ์เพลง “กุฎีจีนสวีท” มีโครงสร้างของบทประพันธ์เป็นสังคีตลักษณ์แบบเพลงชุด มี 17 ท่อน ความยาวประมาณ 80 นาที โดยบทประพันธ์เพลงนี้เป็นการสร้างสรรค์ทำนองใหม่ ประกอบไปด้วย แนวคิดด้านสถานที่ แม่น้ำเจ้าพระยา บรรยากาศของชุมชน ขนมประจำชุมชน วิถีชีวิตของคนในชุมชนตั้งแต่ อดีต จนถึงปัจจุบัน ความเชื่อ พิธีกรรม และพหุวัฒนธรรมทางศาสนาที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนกุฎีจีนมา ออกแบบบทเพลง เพื่อให้คนในชุมชนได้สามารถเข้าถึงดนตรี และเยาวชนในพื้นที่มีส่วนร่วมกับการแสดงได้ อย่างกลมกลืน การใช้ประโยชน์ของสถานที่ในชุมชนมาเป็นพื้นที่ในการแสดงดนตรี โดยบทประพันธ์ชุดกุฎีจีนส วีทใช้เทคนิคการประพันธ์ดนตรีตะวันตก ได้แก่ ทำนอง สีสันเสียง หลากลักษณะจังหวะ เทคนิคการบรรเลง เครื่องดนตรี และการพัฒนาหน่วยทำนองย่อย

บทประพันธ์เพลงชุดกุฎีจีนสวีทเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ผู้บรรเลงสามารถเลือกนำบทเพลงในแต่ละชุดมาใช้ในการบรรเลงได้อย่างเหมาะสม และได้ทุกวาระ ทุกโอกาส เนื่องจากบทเพลงมีความหลากหลายของพหุวัฒนธรรม มีความหลากหลายของเชื้อชาติ ประเพณี ความเชื่อของผู้คนในชุมชน ดังนั้นบทเพลงในชุดกุฎีจีน สวีท จึงเป็นบทเพลงที่มีเอกลักษณะเฉพาะตัวที่แตกต่างกัน และเหมาะสำหรับการนำไปใช้ในการบรรเลงในชุมชนได้อย่างสะดวก โดยเฉพาะวงดนตรีขนาดเล็ก เช่น วงเครื่องลมทองเหลืองห้า ชิ้น และวงแซ็กโซโฟนควอร์เท็ตสำหรับ 4 แนวเสียง ที่สามารถบรรเลงได้ทุกที่ แม้ในชุมชนที่มีพื้นที่เล็กก็สามารถนำมาบรรเลงได้อย่างเหมาะสม

จากการสร้างสรรค์บทเพลงชุดกุฎีจีนสวีท แต่ละท่อนในชุดเพลงสะท้อนความหลากหลายของพหุวัฒนธรรมในชุมชน อีกทั้ง ประเภทของวงดนตรีสามารถเลือกนำบทเพลงมาใช้ในการบรรเลงตามความ ต้องการและเอื้อต่อทักษะผู้บรรเลง เช่น ชุดกุฎีจีนสวีท I สำหรับวงเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิล เหมาะสำหรับผู้บรรเลงในระดับพื้นฐาน จำเป็นต้องใช้เทคนิคการเลือกแนวเสียงให้เหมาะสมกับเครื่องดนตรีให้บทเพลงบรรเลงออกมาอย่างไพเราะ สอดคล้องกับความหมายของบทเพลงประเภทวงเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิลของ Joseph F. Glaeser ได้อธิบายถึงดนตรีแบบเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิล เป็นรูปแบบบทเพลงที่อาศัย ผู้บรรเลงจำนวนน้อยได้ และวงที่มีเครื่องกระทบเป็นจำนวนน้อย โดยปกติแล้วเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิลจะมีแนวเสียง 4-6 แนวเสียง แต่ละแนวเสียงจะมีการตอบสนองต่อการบรรเลงเครื่องดนตรีที่ไม่ กำหนดตายตัว หรือเครื่องดนตรีอื่น ๆ สามารถบรรเลงได้ทุก ๆ แนวเสียง ส่วนชุดกุฎีจีนสวีท II และ III เหมาะสำหรับผู้บรรเลงที่ต้องการใช้เทคนิคการบรรเลง เครื่องดนตรีแบบเฉพาะทาง ลักษณะท่อนเพลงที่อยู่ในชุดเพลงดังกล่าว จึงมีสีสันที่แตกต่างไปจากชุดเพลง สำหรับวงเฟล็กซิเบิลอองซอมเบิล ท้าทายความสามารถของผู้บรรเลงมากขึ้น แต่ชุดเพลง กุฎีจีนสวีท ทั้ง 3 ชุด เป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้บรรเลงสำหรับวงดนตรีขนาดเล็ก ไปจนถึงขนาดใหญ่ สามารถนำมาบรรเลง ในชุมชนที่มีพื้นที่จำกัดได้ เอื้อต่อข้อจำกัดของประเภทเครื่องดนตรีที่แต่ละวงดนตรีมีอยู่ จึงทำให้ชุดเพลง ดังกล่าวนี้สามารถนำไปใช้บรรเลงในวงดนตรีที่หลากหลายได้มากขึ้น