การประเมินหลักสูตรท้องถิ่น : กรณีศึกษาโรงเรียนชุมชนบ้านระเว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3 53-61

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมินและเพื่อประเมินหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียนชุมชนบ้านระเว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 3 วิธีดำเนินการวิจัย
แบ่งออกเป็น 2 ระยะคือ ระยะที่ 1 สร้างตัวบ่งชี้และเกณฑ์สำหรับประเมินหลักสูตร โดยใช้รูปแบบผู้เชี่ยวชาญของบุญส่ง  นิลแก้ว  ผู้ประเมินความสอดคล้องระหว่างประเด็นกับตัวบ่งชี้ และประเมินความเหมาะสมของเกณฑ์ประเมินหลักสูตร ได้ผู้เชี่ยวชาญด้านบริหารการศึกษา ผู้บริหารสถานศึกษาและศึกษานิเทศก์จำนวน 7 ท่าน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามการพิจารณาความสอดคล้องระหว่างประเด็นประเมินกับตัวบ่งชี้ ใช้ค่าเฉลี่ยความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญ 3.51 ขึ้นไป ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานน้อยกว่า 1.00 เกณฑ์การพิจารณาความสอดคล้องระหว่างตัวบ่งชี้กับเกณฑ์การประเมินกำหนดค่าร้อยละ 60 ขึ้นไปของผู้เชี่ยวชาญเห็นว่า ตัวบ่งชี้และเกณฑ์การประเมินมีความสอดคล้องกัน ระยะที่ 2 การประเมินหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียนชุมชนบ้านระเว ผู้ให้ข้อมูลประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษาครูผู้สอน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน นักเรียน ผู้ปกครองและวิทยากรภูมิปัญญาท้องถิ่นจำนวนทั้งสิ้น 152 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ที่ได้จากระยะที่ 1 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการประเมินพบว่า

1. การสร้างตัวบ่งชี้และเกณฑ์สำหรับการประเมินหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียนชุมชนบ้านระเว ทั้ง 4 ด้าน ได้ตัวบ่งชี้การประเมิน 124 ตัวบ่งชี้ และเกณฑ์การประเมิน 124 เกณฑ์ แบ่งเป็น 1) ด้านบริบทจำนวน 38 ตัวบ่งชี้38 เกณฑ์ 2) ด้านปัจจัยเบื้องต้นจำนวน 28 ตัวบ่งชี้ 28 เกณฑ์ 3) ด้านกระบวนการ จำนวน 28 ตัวบ่งชี้ 28 เกณฑ์ 4) ด้านผลผลิตจำนวน 30 ตัวบ่งชี้ 30 เกณฑ์
2. ผลการประเมินหลักสูตรท้องถิ่นของโรงเรียนชุมชนบ้านระเวมีดังนี้

ด้านบริบท ผลการประเมินสภาพทั่วไปของโรงเรียนและชุมชน ความพร้อมของผู้บริหาร ครู

คณะกรรมการสถานศึกษา จุดเน้น/เป้าหมาย คุณภาพนักเรียน โครงสร้าง เวลาเรียน กรอบ และสาระการเรียนรู้ของหลักสูตรท้องถิ่น โดยภาพรวมมีความเหมาะสมในระดับมาก ซึ่งถือว่าผ่านเกณฑ์การประเมิน

ด้านปัจจัยเบื้องต้น ผลการประเมินความพร้อมและศักยภาพของผู้บริหาร ครูผู้สอน วิทยากร

ภูมิปัญญาท้องถิ่น สื่อการเรียนการสอน แหล่งเรียนรู้ และงบประมาณ โดยภาพรวมมีความเหมาะสมในระดับมาก ซึ่งถือว่าผ่านเกณฑ์การประเมิน

ด้านกระบวนการ ผลการประเมินการบริหารหลักสูตรท้องถิ่น การมีส่วนร่วมของชุมชน การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล โดยภาพรวมมีความเหมาะสมในระดับมาก ซึ่งถือว่าผ่านเกณฑ์การประเมิน

ด้านผลผลิต ผลการประเมินผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสมรรถนะที่สำคัญของผู้เรียนคุณลักษณะอันพึงประสงค์ตามจุดเน้น/เป้าหมาย คุณภาพนักเรียน ผลจากการดำเนินงานตามหลักสูตรท้องถิ่นโดยภาพรวมมีความเหมาะสมในระดับมาก ซึ่งถือว่าผ่านเกณฑ์การประเมิน

ผลการสัมภาษณ์ได้ข้อมูลสนับสนุนความเหมาะสมของหลักสูตรท้องถิ่นโรงเรียนชุมชนบ้านระเว ซึ่ง มาจากกระบวนการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นอย่างเป็นระบบมีการศึกษาวิเคราะห์สภาพความต้องการของชุมชนและความสามารถของครูผู้สอน ส่งเสริมให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาหลักสูตรมี การบริหารจัดการหลักสูตรที่ดีทั้งก่อนนำไปใช้ขณะใช้และหลังการใช้ มีการติดตามประเมินผลอย่างสม่ำเสมอนอกจากนั้นโรงเรียนมีผู้บริหารที่มีความรู้ความสามารถทั้งด้านการบริหารด้านหลักสูตรด้านบุคลากรและด้านงบประมาณที่ดีทำให้การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นมีความสำเร็จเป็นแบบอย่างที่ดี