การพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ ในชุมชนจังหวัดปทุมธานี

ผู้แต่ง

  • ประพรรธน์ พละชีวะ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
  • อังคนา กรัณยาธิกุล คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
  • ทักษิณา วิไลลักษณ์ คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
  • มณทิพย์ จันทร์แก้ว คณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์

คำสำคัญ:

ทักษะดิจิทัล, ผู้สูงอายุ, การเรียนรู้จากประสบการณ์, จังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการเรียนรู้จากประสบการณ์ เพื่อเสริมสร้างทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี 2) ศึกษาผลของการเรียนรู้จากประสบการณ์ต่อการพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานีต่อรูปแบบการเรียนรู้ เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง โดยมีกลุ่มตัวอย่างเป็น ผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี จำนวน 30 คน ซึ่งถูกคัดเลือกโดยใช้วิธีการวิธีการสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือ ที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการอบรมที่ใช้แนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ จำนวน 4 แผน แบบทดสอบก่อนและหลังการอบรม แบบสังเกตพฤติกรรม และแบบวัดความพึงพอใจ
ผลการวิจัยพบว่า 1) รูปแบบการพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี ผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ที่พัฒนาขึ้นสามารถช่วยเสริมสร้างทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุ ประกอบด้วย (1) การใช้ประสบการณ์จริง (2) การสะท้อนคิด กระตุ้นให้วิเคราะห์ปัญหา แลกเปลี่ยนประสบการณ์ (3) การสร้างแนวคิดใหม่ (4) การทดลองใช้งานจริง ข้อ 2) ผลของการเรียนรู้ จากประสบการณ์ต่อการพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุ หลังการอบรมสูงกว่าก่อนอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) 3) ผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการเรียนรู้จากประสบการณ์ในระดับ มากที่สุด (M = 4.71, SD = 1.15) โดยให้คะแนนความพึงพอใจสูงสุดในด้าน วิธีการเรียนรู้ (M = 4.80, SD = 1.02), วิทยากร (M = 4.75, SD = 1.05) และผลลัพธ์ของการอบรม (M = 4.72, SD = 1.15)
องค์ความรู้ที่ได้จากการพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ในชุมชนจังหวัดปทุมธานีประกอบด้วย การใช้ประสบการณ์จริง การสะท้อนคิด การกระตุ้นให้วิเคราะห์ปัญหา แลกเปลี่ยนประสบการณ์ การสร้างแนวคิดใหม่ การทดลองใช้งานจริง สามารถส่งเสริมทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุได้ และผู้สูงอายุมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการอบรมในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2566). รายงานสถิติประชากรสูงวัยในประเทศไทย ปี 2566. กรุงเทพฯ: สำนักสถิติแห่งชาติ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). 4 Types of Learer and Learning Styles. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: http://www.thaiedresearch.org/NewsBanner/detail/36 (2568, 30 พฤษภาคม).

Charness, N., & Boot, W. R. (2009). Aging and Information Technology Use: Potential and Barriers. Current Directions in Psychological Science. 18(5): 253 - 258.

Czaja, S. J., Boot, W. R., Charness, N., & Rogers, W. A. (2019). Improving Social Support for Older Adults through Technology. Human Factors. 61(6): 930 - 939.

Hunsaker, A., & Hargittai, E. (2018). Aging and Digital Inequality: Differences in Internet Use Among Older Adults. Journal of Computer-Mediated Communication. 23(3): 197 - 213.

Kang, Y. (2017). Experiential Learning for Older Adults: Enhancing Digital Literacy and Confidence. Educational Gerontology. 43(5): 243 - 257.

Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Prentice Hall.

Van Dijk Jan. (2020). The digital divide. Cambridge, UK: Polity.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-08-2025

รูปแบบการอ้างอิง

พละชีวะ ป., กรัณยาธิกุล อ., วิไลลักษณ์ ท., & จันทร์แก้ว ม. (2025). การพัฒนาทักษะดิจิทัลของผู้สูงอายุผ่านการเรียนรู้จากประสบการณ์ ในชุมชนจังหวัดปทุมธานี. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์, 15(2), 136–148. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/var/article/view/282504

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย