PRASAT PHANOM WAN, A TRACES OF THE ANCIENT ARCHITECTURE TOWARDS A HISTORICAL AND GEOGRAPHIC LEARNING AND TOURISM RESOURCE CENTER IN KHORAT GEOPARK: A KNOWLEDGE REVIEW AND FIELD SURVEY AFTER ANASTYLOSIS RESTORATION
Keywords:
Prasat Phanom Wan, Khorat Geopark, Anastylosis restorationAbstract
This article was aimed to review historical knowledge, architectural traces, and the restoration of Prasat Phanom Wan, as well as to examine empirical data. Prasat Phanom Wan is an ancient Khmer architectural site located in Thailand and was built between the 15th and 17th centuries. The Fine Arts Department, Region 10, Nakhon Ratchasima, has registered it as an ancient site in the Royal Gazette, Volume 53, Part 34, on September 27, 1936, and designated it as an ancient site on September 21, 1998. Covering approximately 206 rai and 56 square wah, the site was primarily constructed from sandstone, laterite, and brick, found in the geological conditions of the Khorat Plateau, where cut rocks were found within the Khorat Geopark. This Buddhist-and-Hindu religious site was restored using anastylosis between 1989 and 1999. Nowadays, it has served as a historical-and-geographical tourist and learning destination on the Khorat Geopark route. According to the announcement of the 216th UNESCO Executive Board in Paris, France, it has been designed as a Global Geopark.
References
กรรณิการ์ สุธีรัตนาภิรมย์. (2557). ว่าด้วยประวัติศาสตร์การบูรณะโบราณสถานแบบอนัสติโลซิสที่ปราสาทหินพิมาย. NAJUA: History of Architecture and Thai Architecture, 5, 126 - 133. [Online], Available: https://so04.tci-thaijo.org/index.php/NAJUA/article/view/ 16512
กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์เว็บท่ากรมศิลปากร. (2566). ปราสาทพนมวัน จังหวัดนครราชสีมา. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://www.finearts.go.th/promotion/view/28685-ปราสาทพนมวัน-จังหวัดนครราชสีมา. (2566, 14 มกราคม).
กิตติ โลห์เพชรรัตน์. (2556). ขอมโบราณ. ก้าวแรก.
เจด็จ คชฤทธิ์. (2565). (ผู้ถ่าย). พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย จังหวัดนครราชสีมา. (2565, 15 พฤศจิกายน).
เจด็จ คชฤทธิ์. (2568). อาคารข้อมูลสารสนเทศสำนักงานปราสาทพนมวัน. (2568, 23 มีนาคม).
เจด็จ คชฤทธิ์. (2568). โบราณสถานปราสาทพนมวัน 2568, (2568, 23 มีนาคม).
เจด็จ คชฤทธิ์ และหทัยรัตน์ อ่วมน้อย. (2567). “ปราสาทเมืองเก่า - วัดปรางค์เมืองเก่า อำเภอสูงเนิน จังหวัดนครราชสีมา: การสำรวจภาคสนามและประมวลความรู้เกี่ยวกับ ‘พระไภษัชย คุรุไวฑูรยประภา’ ใน ‘สุคตาลัย’ แห่ง ‘อโรคยศาล’” ใน วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. 11(2), 132 - 141.
ฉัตรชัย เอมราช. (2560). ปราสาทหินพนมวันและหลักเขตอาศรมตามจารึกปราสาทหินพนนมวัน 2. วารสารสถาบันวัฒนธรรมและศิลปะ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ. 18(2), 9 - 17.
เฉลิม รัตนทัศนีย. (2539). วิวัฒนาการศิลปสถาปัตยกรรมไทยพุทธศาสนา. สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์.
เทิดชาย ช่วยบำรุง. (2553). พลวัตการท่องเที่ยวอีสานใต้ ค้นหาร้อยยิ้ม ร่วมสมัยแห่งการเวลา. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธาดา สุทธิธรรม. (2562). มรดกสถาปัตยกรรมและผังเมืองอีสาน. กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.
มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี. (ม.ป.ป.). KHORAT CUESTA STONEPARK สวนหินเควสตาโคราช. เทคโนธานี มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.
มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (2566). แผนผัง รูปแบบ และองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรม. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://www.saranukromthai.or.th/sub/book/book.php?book=30&chap=3&page=t30-3-infodetail04.html. (2566, 11 มกราคม).
เมธินี ชอุ่มผลผล. (2561). ปราสาทพนมรุ้งในระหว่างบูรณะ. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จากhttps://www.muangboranjournal.com/post/panomrung-before-reconstruct. (2568, 16 พฤศจิกายน).
ปราสาทหินถิ่นไทย. (2566). 1000 เรื่องเล่าจากนักล่าปราสาท ตอนที่ 3. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จากhttps://www.facebook.com/586109664733250/posts/2001601563184046/ (2566, 16 มกราคม).
พงศ์ธันว์ บรรทม. (2544). ปราสาทพนมวัน. สำนักงานโบราณคดี และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 9 นครราชสีมา.
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย. (2565). ป้ายสารสนเทศแสดงข้อมูล ‘ปราสาท’. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพิมาย.
พิริยะ ไกรฤกษ์. (2544). อารยธรรมไทย พื้นฐานทางประวัติศาสตร์ศิลปะ เล่ม 1 ศิลปะก่อนพุทธศตวรรษที่ 19. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 115 ตอนพิเศษ 83ง. (2541). ประกาศกรมศิลปากร เรื่อง กำหนดเขตที่ดินโบราณสถาน. สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี.
เลิศสิน รักษาสกุลวงศ์ และคณะ. (ม.ป.ป.). อุทยานธรณีโคราช. สำนักงานอุทยานธรณีโคราช มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
ศักดิ์ชัย สายสิงห์. (2556). พระพุทธรูปในประเทศไทย รูปแบบ พัฒนาการ และความเชื่อของคนไทย. คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคอีสาน. (2542). มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.
สำนักงานโคราชจีโอพาร์ค. (ม.ป.ป). โคราชเมือง 3 มรดกโลก Khorat: Unesco. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
สำนักงานโคราชจีโอพาร์ค. (ม.ป.ป). โคราชจีโอพาร์ค ดินแดนแห่งเขาเคสสตาแลพฟอสซิล. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
สำนักงานโคราชจีโอพาร์ค. (2561). อุทยานธรณีโคราช. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.
สำนักงานปราสาทพนมวัน จังหวัดนคราชสีมา. (2566). ภาพถ่ายการบูรณะปราสาทพนมวันด้วยวิธีอนัสติโลซิส. สำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา กรมศิลปากร.
สุริยวุฒิ สุขสวัสดิ์, ม.ร.ว. (2536). ปราสาทเขาพระวิหาร ศาสนบรรพตที่โดดเด่นที่สุดในภาคพื้นเอเชียอาคเนย์. เมืองโบราณ.
หอสมุดแห่งชาติเฉลิมพระเกียรติ ร.9 นครราชสีมา. (2566). มรดกศิลปวัฒนธรรมปราสาทพนมวัน. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://www.finearts.go.th/nlt-korat/view/18126มรดกศิลปวัฒนธรIIรมปราสาทพนมวัน.
อุทยานประวัติศาสตร์พนมรุ้ง. (2566). ประวัติที่มาและความสำคัญ. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จากhttp://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/phanomrung/index.php/th/about-us.html. (2566, 11 มกราคม).
Aymonier, E. (1901). Le combodeg. Voll, II. les Provinces Siamois, Paris.
Lajonquiere, E. (1907). Inventaire descriptif des monuments du Combodge. Paris.
Poshyanandana, V. (1994). Etdu comparee anastylose. Universite Lumiera-lyon II.
Sharer, J. R., & Ashmore. (1979). Fundamentals of Archaeology. The Benjamin Commings.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 เจด็จ คชฤทธิ์, หทัยรัตน์ อ่วมน้อย, อัญชลีพร นันทัชพรพงศ์, สุขุม พระเดชพงษ์
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์แต่ละท่าน มิใช่เป็นทัศนะและมิใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการจัดทำวารสาร และ
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
