การส่งเสริมความเป็นพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตยสำหรับเด็กปฐมวัยในบริบทความหลากหลายทางวัฒนธรรม
คำสำคัญ:
พลเมืองตามระบอบประชาธิปไตย, เด็กปฐมวัย, ความหลากหลายทางวัฒนธรรมบทคัดย่อ
การปลูกฝังความเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยเป็นรากฐานสำคัญของการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะในช่วงปฐมวัยซึ่งเป็นช่วงแห่งการวางรากฐานของคุณลักษณะและ ค่านิยมที่สำคัญ การศึกษาปฐมวัยจึงควรมุ่งพัฒนาเด็กให้มีความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และสามารถดำรงตนในสังคม ด้วยความเคารพต่อสิทธิ เสรีภาพ ความเสมอภาค และศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ บทความนี้นำเสนอบทบาทของครูปฐมวัยในการบูรณาการสาระความเป็นพลเมืองผ่านการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ในกิจกรรมหลักทั้ง 6 กิจกรรมหลัก การจัดกิจกรรมกลุ่ม และการเรียนด้านภาษา เพื่อเปิดโอกาส ให้เด็กได้เรียนรู้การเข้าใจตนเอง ผู้อื่น และการอยู่ร่วมกันในสังคมที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรม ทั้งนี้ บทความมุ่งเน้นการบูรณาการหลักการประชาธิปไตยเข้ากับกระบวนการเรียนรู้ในระดับปฐมวัย เพื่อเสริมสร้างทักษะทางสังคม การมีส่วนร่วม การเคารพผู้อื่น และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม ภายใต้บริบทของสังคมพหุวัฒนธรรม อันเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาเด็กให้เติบโตเป็นพลเมือง ที่มีคุณธรรม มีจิตสำนึกสาธารณะ และความรับผิดชอบต่อสังคม ซึ่งจะนำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติและยั่งยืนในสังคมประชาธิปไตย
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พุทธศักราช 2562. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
ชวิน พงษ์ผจญ. (2561). สภาพปัญหาในการพัฒนาการศึกษาเพื่อสร้างสันติสุขของโรงเรียนรัฐบาลในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 44(2), 116-157.
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2559). พลเมืองศึกษา (Civic Education): พัฒนาการเมืองไทยโดยสร้างประชาธิปไตยที่ “คน”. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://digital.library.tu.ac.th/ tu_dc/frontend/Info/item/dc:174400 (2568, 10 มีนาคม).
ปิยลักษณ์ พฤกษะวัน. (2563). รูปแบบการจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อส่งเสริมพฤติกรรมประชาธิปไตยของเด็กปฐมวัย. วารสารการบริหารและนวัตกรรมทางการศึกษา, 3(2), 80-104.
ฟ้าดาว คงนคร. (2555). พลเมืองในระบอบประชาธิปไตย. สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
ศศิธร อมรินทร์แสงเพ็ญ. (2554). การวิเคราะห์องค์ประกอบและการพัฒนาลักษณะประชาธิปไตยของเด็กปฐมวัย. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: http://backoffice.thaiedresearch.org/uploads/ public/9404f8f2819a3a9b6d815ec62e884248.pdf (2568, 15 มีนาคม).
สิรินทร์ ลัดดากลม บุญเชิดชู. (2560). การจัดประสบการณ์การเรียนรู้เพื่อพัฒนาความเป็นพลเมืองของเด็กปฐมวัย. วารสารครุศาสร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 45(2), 254-267.
สุทธิรักษ์ โรจนหัสดิน เรชา ชูสุวรรณ เอกรินทร์ สังข์ทอง และคณิตา นิจจรัลกุล. (2562). แนวทางการบริหารสถานศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมืองให้กับนักเรียนในสถานศึกษา ขั้นพื้นฐานในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 30(1), 145-158.
เอกราช มะลิวรรณ์ วิลาสินี สุขกา และปวีณ์กร สุรบรรณ. (2563). ความเป็นพลเมืองตามระบอบประชาธิปไตยของประชาชนในจังหวัดสงขลา: กรณีศึกษาประชาชนในพื้นที่อำเภอบางกลำ. รายงานการประชุมหาดใหญ่วิชาการระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 11. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก https://share.google/MTNp54V4HCN2XRJ05 (2568, 10 มีนาคม).
Arphattananon, T. (2011). Education for Culturally Diverse Students in Thailand: The Case of Muslim Students in the Southernmost Provinces. [Online], Available: https://www.researchgate.net/publication/290902394_Education_for_culturally_diverse_students_in_thailand_The_case_of_muslim_students_in_the_southernmost_provinces (2568, March 10).
Cohen, A., & Cohen, A. (2025). The role of practice in teacher education for democratic citizenship: Experiences of Israeli preservice teachers. The New Educator, 21(2), 158-179.
Daraha, K. (2012). The Multicultural Education Policies on High School Students in Pattani: A Case Study in Pattani Province. [Online], Available: https://so03.tci-thaijo.org/index.php/eJHUSO/article/view/107145 (2568, 15 March).
U.S. Department of Education. (2005). Helping Your Child Become a Responsible Citizen. [Online], Available: https://share.google/DyeUj8gGXTshUmV4C (2568, 15 March).
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 อารีพร ภูคงสด, อารีนา มะแดเฮาะ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ เป็นความคิดเห็นของผู้นิพนธ์แต่ละท่าน มิใช่เป็นทัศนะและมิใช่ความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการจัดทำวารสาร และ
มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
