การศึกษารูปแบบการดื้อยาต้านจุลชีพของเชื้อ Escherichia coli ที่แยกได้จากสุนัข ในเขตตำบลบึงบา อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี

Main Article Content

สุวดี อิสรายุวพร
พชรธร สิมกิ่ง
อมร อัศววงศานนท์
ภพสันต์ ชัยธีระพันธุ์กุล
สินสมุทร แซ่โง้ว
การันต์ ชีพนุรัตน์

บทคัดย่อ

จุดประสงค์ของการศึกษานี้เพื่อประเมินรูปแบบการดื้อยาต้านจุลชีพของเชื้อ Escherichia coli ที่แยกได้จากสุนัขในเขตตำบล บึงบา อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี โดยเก็บตัวอย่างด้วยสำลีพันปลายไม้ป้ายทวารสัตว์ (rectal swab) ระหว่างเดือน มกราคม ถึง พฤษภาคม พ.ศ. 2566 จำนวน 119 ตัวอย่างพบว่าจากจำนวนตัวอย่างทั้งหมด 119 ตัวอย่างนั้นพบเชื้อ Escherichia coli จำนวน 106 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 89.08 เมื่อทดสอบความไวต่อยาต้านจุลชีพ ด้วยวิธี disk diffusion test พบเชื้อ Escherichia coli มีความไวต่อยาต้านจุลชีพชนิด Nalidixic acid, Ceftriaxone, Ceftazidine และ Ciprofloxacin คิดเป็นร้อยละ 100 และพบเชื้อ Escherichia coli ที่แยกได้ดื้อยา Streptomycin 88 ตัวอย่าง (ร้อยละ 83.02) รองลงมา Trimethoprim 17 ตัวอย่าง (ร้อยละ 16.04) Ampicillin 13 ตัวอย่าง (ร้อยละ 12.27) Tetracycline 13 ตัวอย่าง (ร้อยละ 12.26) และ Sulfamethoxazole 10 ตัวอย่าง (ร้อยละ 9.43) ตามลำดับ ส่วนการดื้อยาต้านจุลชีพหลายชนิด (MDR) พบว่าเชื้อ Escherichia coli ดื้อยามากกว่า 1 ชนิด คิดเป็นร้อยละ 30.11 โดยเชื้อ Escherichia coli ที่ดื้อต่อยา 1 ชนิด จำนวน 65 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 69.89 ส่วนใหญ่ดื้อยา Streptomycin ดื้อต่อยา 2 ชนิด จำนวน 21 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 22.58 พบดื้อยา Ampicillin ร่วมกับ Streptomycin ดื้อต่อยา 3 ชนิด จำนวน 3 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 3.23 พบดื้อยา Ampicillin ร่วมกับ Streptomycin และ Tetracycline และดื้อต่อยา 5 ชนิด จำนวน 4 ตัวอย่าง คิดเป็นร้อยละ 4.30 พบดื้อยา Ampicillin ร่วมกับ Streptomycin, Tetracycline, Trimethoprim และ Sulfamethoxazole ดังนั้นเพื่อให้ปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพในพื้นที่นี้ลดลง ข้อมูลการดื้อยานี้เป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยในการตัดสินใจเลือกใช้ยาที่เหมาะสมต่อการรักษาในพื้นที่เดียวกันหรือใกล้เคียงกัน และเป็นแนวทางในการเลือกใช้ในอนาคตต่อไปได้

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อิสรายุวพร ส., สิมกิ่ง พ., อัศววงศานนท์ อ., ชัยธีระพันธุ์กุล ภ., แซ่โง้ว ส., & ชีพนุรัตน์ ก. (2025). การศึกษารูปแบบการดื้อยาต้านจุลชีพของเชื้อ Escherichia coli ที่แยกได้จากสุนัข ในเขตตำบลบึงบา อำเภอหนองเสือ จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการอาชีวศึกษา, 9(2), 38–43. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/ve-irj/article/view/277635
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชัยนาท แสนยศ และ สืบชาติ สัจจวาทิต. มปป. การตรวจวิเคราะห์เชื้อแบคทีเรีย E. coli และเชื้อ Coliform ในเนื้อสัตว์เชิงเปรียบเทียบระหว่างการชำแหละโดยใช้ระบบแขวนและการชำแหละบนโต๊ะตะแกรงโดยการใช้Test kit.

ณรงค์ กิจพาณิชย์. 1999. ข้อพิจารณาการใช้ยาปฏิชีวนะในคลินิกสัตว์เล็ก. KKU Vet J. 9(2) : 43-53.

ณุวีร์ ประภัสระกุล. 2015. เชื้อแบคทีเรียดื้อยาในสัตว์เลี้ยงและแนวทางการแก้ปัญหา. วารสารสัตวแพทย์ผู้ประกอบการบำบัดโรคสัตว์แห่งประเทศไทย. บริษัท วีพริ้น จำกัด. 27(1-2) : 15-29.

ดุลยทรรศน์ กรณฑ์แสง และ ปานเทพ รัตนากร. 2555. การใช้ยาปฏิชีวนะและเชื้อแบคทีเรียดื้อยาปฏิชีวนะในสัตว์เลี้ยง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 6(3): 339-340.

เทวัญ รัตนะ และ ไกรแก้ว คำดี. 2548. การดื้อยาต้านจุลชีพเชื้อ เอสเชอริเชีย โคไล ในสุกรและไก่เนื้อในพื้นที่จังหวัดพิจิตร. ศูนย์วิจัยและพัฒนาการสัตวแพทย์ภาคเหนือตอนล่าง, กรมปศุสัตว์, กระทรวงเกษตรและสหกรณ์, 2(8).

ธวัลรัตน์ เกียรติยิ่งอังศุลี และ สุภาพร จ๋วงพานิช. 2013. การดื้อยาต้านจุลชีพในสัตว์. สถาบันสุขภาพสัตว์แห่งชาติ. จดหมายข่าว, 13(1)

พรรณนิภา ฤตวิรุฬห์. 2020. แบคทีเรียดื้อยา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร, มหาวิทยาลัยนเรศวร : [ออนไลน์]. https://www.nupress.grad.nu.ac.th/.

พิมพ์ลดา อิงคนินันท์, ศศิธร อยู่สูง และ จักราวุธ พระไกยะ. 2546. การศึกษาความไวต่อยาต้านจุลชีพชนิดแอมพิซิลลิน เอนโรฟลอกซาซิน และเซฟาเลกซินของเชื้อ Escherichia coli ในทางเดินอาหารสุนัขก่อนและหลังการได้รับยาต้านจุลชีพ. เชียงใหม่สัตวแพทยสาร.1 : 21-32.

วิรัตน์ ทองรอด. มปป. Antimicrobial resistance (AMR,การดื้อยาของเชื้อโรค). สถาบันวิจัย จัดการความรู้และมาตรฐานการควบคุมโรค. 2562. อาหารเป็นพิษ. [ออนไลน์]. irem2.ddc.moph.go.th.

สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์. 2562. Escherichia coli. [ออนไลน์].เข้าได้ถึงจาก : nih.dmsc.moph.go.th

สุขฤทัย บุญมาไสว นรสุทธิ์ บางภูมิ ศิวพงษ์ สังข์ประดิษฐ์ นรัชพัณญ์ ปะทิ ธีระวิทย์ ตั้งก่อสกุล และวิษณุ ธรรมลิขิตกุล. 2560. ความชุกของเชื้อแบคทีเรียดื้อยาต้านจุลชีพในสุนัขที่อาศัยในเขตภาคกลางของประเทศ. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 11(4) ต.ค.-ธค.

สุวดี อิสรายุวพร และการันต์ ชีพนุรัตน์. 2557. ความชุกของเชื้อซัลโมเนลลาและรูปแบบการดื้อสารต้านจุลชีพของเชื้อที่แยกได้จากเนื้อไก่ในตลาดจังหวัดปทุมธานี. ในการประชุมวิชาการระดับชาติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 6 ณ มทร.สุวรรณภูมิ.

สุวดี อิสรายุวพร การันต์ ชีพนุรัตน์ พชรธร สิมกิ่ง สินสมุทร แซ่โง้ว และภพสันต์ ชัยธะพันธุ์กุล. 2564. การปนเปื้อนของเชื้อ Salmonella spp. และ Escherichia coli ในเนื้อสัตว์จากตลาดบริเวณใกล้เคียงคณะเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ธัญบุรี. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล ครั้งที่ 12 ณ รอยัลคลิฟ แกรนด์โฮเต็ล พัทยา, ประเทศไทย 18 – 20 พฤษภาคม 2565

สำนักงานอนามัยสิ่งแวดล้อม. มปป. แนวทางการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยาต้านจุลชีพในระบบบำบัดน้ำเสียโรงพยาบาล. กรมอนามัย, กระทรวงสาธารณสุข. 33 น.

Belas, A., Salazar, A.S., Gama, L.T., Couto, N., Pomba, C. 2014. Risk factors for faecal colonization with Escherichia coli producing extended-spectrum and plasmid-mediated AmpC be ta-lactamases in dogs. Vet Rec., 175(8) : 202.

Chumchon. 2009. Antimicrobial drug. Community Pharmacy Company Limited. [Online].Available: www.chumchon.co.th.

Hudzicki, J. 2009. Kirby-Bauer Disk Diffusion Susceptibility Test Protocol. American society Microbiology © 2016. 23 p.

Kumar, D., Amit, K.S., Mohammad, R.A. and Yogesh, C. 2014. Antimicrobial Susceptibility Profile of Extended Spectrum beta-Lactamase (ESBL) Producing Escherichia coli from Various Clinical Samples. Infect Dis. 25(7) : 1-8 p.

Lloyd, D.H. 2007. Reservoirs of antimicrobial resistance in pet animal. Clin Infect Dis. 1 : 45.

Marchetti, L., Daniel, B., Lihuel, G.C., Andrea, B., Manuel, C.T. and Nora, M. 2021. Pet and Stray Dogs as Reservoirs of Antimicrobial-Resistant Escherihia coli. Int J of Micro. 2021.

Rocha-Gracia, R.C., Cortes-Cortes, G., Lozano- Zarain, P., Bello, F., Martinez-Laguna. Y. and Torres, C. 2015. Faecal Escherichia coli isolates from healthy dogs harbour CTX-M-15 and CMY-2 beta-lactamases. Vet J. 203(3) :315-319.

Weese, J. S. 2023. การใช้ยาต้านจุลชีพในลูกสุนัขและแมว. [ออนไลน์].เข้าถึงได้จาก www.vetfocus.royalcanin.com.

Weir, M. and Rania, G. 2023. Antibiotic – Resistance Bacterial Infection in Dog. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก https://vcahospitals.com/know-your-pet/antibiotic-resistant-bacterial-infections-in-dogs.

Wongtawan, T., Narinthorn, R., Sontigun, N., Sansamur, C., Petcharat, Y., Fungwithaya, P., Saengsawang, P., Blackall, P.J. and Thomrongsuwannakij, T. 2022. Characterizing the antimicrobial resistance profile of Escherichia coli found in sport animals (fighting cocks, fighting bulls, and sport horses) and soils from their environment. Vet World. 15(11) : 2673-2680.