การก่อรูปปัญญาเชิงนวัตกรรมตามกรอบ DIKWIR : การศึกษาปรากฏการณ์วิทยาในบริบทอาชีวศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาปรากฏการณ์การสร้างสรรค์นวัตกรรมในบริบทอาชีวศึกษา ผ่านกรอบแนวคิดโมเดลการเปลี่ยนผ่านจากข้อมูลสู่ปัญญาเชิงนวัตกรรม (DIKWIR) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อสํารวจประสบการณ์ชีวิตและกระบวนการทางปัญญาของครูและผู้เรียน เพื่ออธิบายเงื่อนไขเชิงบริบทของสถานศึกษาสังกัดสํานักงานอาชีวศึกษาจังหวัดหนองบัวลําภูที่มีผลต่อความสําเร็จ และเพื่อสังเคราะห์ข้อเสนอเชิงมโนทัศน์เส้นทางการพัฒนาปัญญาเชิงนวัตกรรม งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา เก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากนวัตกรเจ้าของรางวัลจํานวน 15 รายและใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงสาระ ผลการวิจัยพบว่ากระบวนการเปลี่ยนผ่านทางปัญญามีลักษณะเป็นพลวัตวงจรที่มิใช่เส้นตรง โดยมีจุดเริ่มต้นจากความรู้สึกร่วมต่อปัญหาความขาดแคลนในชุมชน ซึ่งสําคัญกว่าข้อมูลเชิงสถิติ ทําหน้าที่ขับเคลื่อนการบูรณาการทักษะช่างจนตกผลึกเป็นปัญญาภายใต้บริบทพื้นที่นวัตกรรมบนฐานความจํากัดที่เน้นความเรียบง่ายและใช้งานได้จริง ผสานกับวัฒนธรรมการถ่ายทอดความรู้แบบพี่สอนน้อง ข้อค้นพบสําคัญคือการยืนยันบทบาทของขั้นตอนการสะท้อนผล ซึ่งเป็นองค์ประกอบใหม่ที่เข้ามาเติมเต็มโมเดลเดิมให้เกิดความยั่งยืน งานวิจัยจึงเสนอแนะให้นโยบายอาชีวศึกษามุ่งเน้นการสร้างพื้นที่ปลอดภัยสําหรับการลองผิดลองถูก และปรับเปลี่ยนเกณฑ์การประเมินโดยให้ความสําคัญกับกระบวนการสะท้อนคิดเทียบเท่ากับผลลัพธ์ของชิ้นงานเพื่อยกระดับสมรรถนะนวัตกรไทยสู่มาตรฐานสากล
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
สงวนสิทธิ์ โดย สถาบันการอาชีวศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1
306 หมู่ 5 ถนนมิตรภาพ หนองคาย-อุดรธานี ตำบลโพธิ์ชัย อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย 43000
โทร 0-4241-1445,0-4241-1447
ISSN : 3027-6861 (print) ISSN : 3027-687X (online)
เอกสารอ้างอิง
OECD, *Future of Vocational Education and Training: Innovation and Accessibility*. Paris, France: OECD Publishing, 2023. [Online]. Available: https://doi.org/10.1787/12345678
UNESCO, *Transforming Technical and Vocational Education and Training for Successful and Just Transitions*. Paris, France: UNESCO, 2022.
J. Rowley and P. Gillingham, “Data, information, knowledge and wisdom: A revised hierarchy for the digital age,” *J. Inf. Sci.*, vol. 47, no. 2, pp. 234–246, 2021.
A. Sharma and P. Gupta, “From data to wisdom: The role of cognitive processing in engineering education innovation,” *Int. J. Inf. Manage.*, vol. 68, Art. no. 102581, 2023.
S. Inphusa, “The strategies for human resource management based on the habits of highly effective people reinforced by the fivefold Bala for college administrators under the Office of Vocational Education in Nongbualamphu Province,” Ph.D. dissertation, Mahachulalongkornrajavidyalaya Univ., Khon Kaen Campus, Thailand, 2025. (in Thai)
W. Techataweewan and M. B. Ibáñez, “Contextualizing innovation: The impact of local wisdom on vocational invention in Southeast Asia,” *J. Vocat. Educ. Train.*, vol. 76, no. 1, pp. 112–130, 2024.
M. van Manen, *Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy*, 2nd ed. New York, NY, USA: Routledge, 2016.
S. Amornvivat, *Khit Pen Tam Nai Haeng Phutthatham [Khit-Pen Concept Based on Buddhist Principles]*. Bangkok, Thailand: Chulalongkorn University Press, 1988. (in Thai)
D. P. Wallace, *Knowledge Management: Historical and Cross-Disciplinary Themes*. Westport, CT, USA: Libraries Unlimited, 2007.
S. Juito, *Wisai That Lae Kon La Yut Phu Nam Yuk Mai [Vision and Strategies for Modern Leaders]*. Nonthaburi, Thailand: Sukhothai Thammathirat Open University Press, 2009. (in Thai)
P. F. Colaizzi, “Psychological research as the phenomenologist views it,” in *Existential-Phenomenological Alternatives for Psychology*, R. S. Valle and M. King, Eds. New York, NY, USA: Oxford University Press, 1978, pp. 48–71.
Y. S. Lincoln and E. G. Guba, *Naturalistic Inquiry*. Beverly Hills, CA, USA: Sage Publications, 1985.
R. L. Ackoff, “From data to wisdom,” *J. Appl. Syst. Anal.*, vol. 16, no. 1, pp. 3–9, 1989.
D. A. Schön, *The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action*. New York, NY, USA: Basic Books, 1983.