ทุนวัฒนธรรมด้านอาหารมอญ จังหวัดปทุมธานี เพื่อพัฒนาสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์

บทคัดย่อ

การวิจัยมีวัตถุประสงค์1.ศึกษาทุนวัฒนธรรมอาหารพื้นถิ่นมอญในจังหวัดปทุมธานี 2.การอนุรักษ์พัฒนาและเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบอาหารจากภูมิปัญญาชาวมอญ 3.การพัฒนาตราสินค้าและการตลาดของผลิตภัณฑ์ของชุมชนสู่เศรษฐกิจดิจิตอล การวิจัยแบ่งออกเป็นชุดวิจัยย่อย 3 ชุด ตามวัตถุประสงค์ของการวิจัย โดยการวิจัยครั้งนี้ใช้ทั้งการวิจัยเชิงคุณภาพ,เชิงปริมาณและการทดลอง การวิจัยเชิงคุณภาพทำแบบสอบถามเชิงลึกกับปราชญ์ของชุมชนมอญและวิสาหกิจชุมชน ส่วนการวิจัยเชิงปริมาณจัดทำแบบสอบถามกับกลุ่มเป้าหมายคือชาวมอญและประชาชนในจังหวัดปทุมธานี ผลการวิจัยพบว่า

                        1.ทุนวัฒนธรรมอาหารพื้นถิ่นมอญในจังหวัดปทุมธานี อาหารพื้นถิ่นมอญมีลักษณะเฉพาะและสืบสานกันมาอย่างยาวนาน อาหารมอญในเมืองไทยได้ผสมกลืนกลายไปกับภูมิปัญญาอาหารไทย อาหารมอญที่แพร่หลายมากได้แก่ ขนมจีน ข้าวแช่ แกงมะตาด แกงกระเจี๊ยบ และที่สำคัญคือปลาร้ามอญเพราะเป็นอาหารที่อร่อยและนำไปปรุงรสอาหารอื่นๆเช่น ปลาร้าหลน

                        2.การอนุรักษ์พัฒนาและการเพิ่มมูลค่าวัตถุดิบอาหารจากภูมิปัญญาชาวมอญได้แก่ ปลาร้ามอญและมะตาด ปลาร้ามอญพบว่าสามารถอนุรักษ์พัฒนา โดยการพัฒนาผลิตภัณฑ์ปลาร้ามอญอัดก้อนในรูปกึ่งสำเร็จรูป จากผลการทดสอบ พบว่าผู้ทดสอบให้การยอมรับด้านสี กลิ่น รสชาติปลาร้ามอญอัดก้อนไม่แตกต่างกันกับปลาร้ามอญรูปแบบเดิม เมื่อนำไปปรุงเป็นปลาร้าหล่นตามสูตรของคนมอญ ทำให้เกิดแนวทางการเพิ่มมูลค่าให้กับปลาร้ามอญในเชิงพาณิชย์ต่อไป ส่วนการยืดอายุการเก็บรักษาผลมะตาดเพื่อจะใช้รับประทานนอกฤดูกาล ได้ทำการศึกษาองค์ประกอบทางเคมี ทางกายภาพ โดยอบแห้งผลมะตาดพบว่าลักษณะของกลีบมะตาดจะมีความแข็ง มีสีน้ำตาลเข้ม ส่วนการคืนตัวจะมีอัตราการคืนตัวต่ำและมีเมือกเพียงเล็กน้อย ดังนั้นการอบแห้งผลมะตาด เมื่อนำมาลวกให้คืนตัวไม่สามารถทำให้มีรสชาติเหมือนเดิม

                        3.การพัฒนาตราสินค้าและการตลาดของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จำนวน 2 แห่ง พบว่าวิสาหกิจชุมชนขนมไทยที่ขายขนมกระยาสารท สามารถพัฒนาจากตราเดิมให้ดูทันสมัยและถูกใจสมาชิก การนำเสนอบรรจุภัณฑ์ใหม่โดยเปลี่ยนรูปแบบกล่อง ทำให้สามารถนำไปขายในตลาดกลุ่มที่มีกำลังซื้อสูง โดยผ่านการขายออนไลน์ ส่วนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรตับผักชี ซึ่งผลิตน้ำพริกแกงเป็นหลัก ได้ออกแบบตราสินค้าให้ และเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์จากถุงพลาสติกเป็นถุงซิปล็อก ทำให้ดูมีความเป็นมืออาชีพมากขึ้น ทั้งได้ศึกษาถึงปัจจัยการพัฒนาผลิตภัณฑ์และปัจจัยส่วนประสมทางการตลาด มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการตลาดเศรษฐกิจดิจิตอล