ทุนทางสังคมกับการขับเคลื่อนธุรกิจชุมชน ในเขตตำบลเลม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการศึกษา คือ (1) เพื่อศึกษาบริบทของทุนทางสังคมและบริบทของธุรกิจชุมชน และ (2) เพื่อสร้างข้อเสนอแนะแนวทางในการใช้ทุนทางสังคมขับเคลื่อนธุรกิจชุมชน ในเขตตำบลเลม็ด อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้วิธีการศึกษาเชิงเอกสาร

            ผลการศึกษาพบว่า

            บริบทของทุนทางสังคม สรุปได้ดังนี้ (1) ทุนมนุษย์ อันได้แก่ ผู้นำที่เป็นทางการ ผู้นำตามธรรมชาติ และประชาชนที่อาศัยอยู่ในชุมชน (2) ทุนทางกายภาพ อันได้แก่ บริบทชุมชน บริบทชุมชนใกล้เคียงและโครงสร้างพื้นฐาน (3) ทุนภูมิปัญญา อันได้แก่ สิ่งที่เป็นคุณค่า ระบบคิดหรือชุดขององค์ความรู้ที่มีการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น และมีความเป็นอัตลักษณ์ และ         (4) ความสัมพันธ์ฉันท์เครือญาติ อันได้แก่ การเอื้ออาทรต่อกัน ความไว้วางใจซึ่งกันและกัน การช่วยเหลือกัน และการต่างตอบแทนกัน

            บริบทของธุรกิจชุมชน สรุปได้ดังนี้ ธุรกิจชุมชนเป็นการดำเนินกิจกรรมโดยอาศัยการรวมตัวกันของกลุ่มชาวบ้านในชุมชน และอาศัยปัจจัยการผลิตที่มีอยู่ในท้องถิ่นเป็นหลัก เป็นกิจกรรมที่เป็นทั้งการผลิต และบริหารที่เกื้อกูลกัน เหมาะสมต่อวิถีชีวิต ตลอดจนระบบนิเวศของแต่ละชุมชน โดยมุ่งหวังให้สมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน และเพื่อให้ชาวบ้านมีความพร้อมที่จะพึ่งพาตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ

            แนวทางในการใช้ทุนทางสังคมขับเคลื่อนธุรกิจชุมชน จะใช้ทุนมนุษย์เป็นทุนนำในการขับเคลื่อน นำทุนที่เป็นภูมิปัญญามาสร้างมูลค่าผ่านตัวผลิตภัณฑ์ โดยอาศัยทุนทางกายภาพ และความสัมพันธ์ฉันท์เครือญาติซึ่งเป็นทุนที่เอื้อต่อการทำธุรกิจชุมชน มาเป็นทุนหนุนนำการขับเคลื่อน