กฎหมายและจริยธรรมในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย: บทบาทและความท้าทายของพยาบาล

Main Article Content

ศรุตานนท์ ชอบประดิษฐ์

บทคัดย่อ

ผู้ป่วยในระยะสุดท้าย คือ ผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บ หรือเป็นโรคอันการรักษาเฉพาะทางไม่อาจทำให้หาย
จากโรคได้ และความเจ็บป่วยข้างต้นนำไปสู่ความตายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ในระยะเวลาอันใกล้ นอกจากนี้ยังรวม
ไปถึงผู้ป่วยที่สมองตายซึ่งเป็นสมองที่ได้สูญเสียความสามารถในการรับรู้และการสื่อสารอย่างถาวร


การรักษาผู้ป่วยกลุ่มนี้มุ่งทำให้ผู้ป่วยได้รับความเจ็บปวดทางกายน้อยที่สุด และในขณะเดียวกัน
ความต้องการด้านจิตวิญญาณ ความเชื่อประเพณีของผู้ป่วยและญาติก็ได้รับการตอบสนอง การรักษาผู้ป่วยกลุ่มนี้เป็นการรักษาแบบประคับประคองเพื่อให้ผู้ป่วยและญาติมีคุณภาพชีวิตที่ดีในช่วงสุดท้ายชีวิตของผู้ป่วย ดังนั้น
การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายของผู้มีวิชาชีพพยาบาลต้องเป็นการพยาบาลผู้ป่วยแบบองค์รวม โดยพยาบาลต้องมีความรู้ในทางการแพทย์เกี่ยวกับร่างกายและจิตใจของผู้ป่วยที่อยู่ในภาวะใกล้ตาย นอกจากนี้ยังต้องเข้าใจ
สังคม ประเพณี ความเชื่อของผู้ป่วยและญาติเกี่ยวกับความตาย และประเด็นที่สำคัญที่สุดเพราะเป็นวัตถุประสงค์ของบทความนี้ คือ จริยธรรมของพยาบาลในการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแบบประคับประคอง และกฎหมาย
ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยระยะสุดท้าย


 จากการศึกษาพบว่า พยาบาลต้องเข้าไปเกี่ยวข้องปัญหาจริยธรรมที่มีความยุ่งยากซับซ้อนในการตัดสินใจเกี่ยวกับผู้ป่วยระยะสุดท้ายและญาติอยู่ 5 ประเด็น คือ การบอกความจริง การรู้ตัวของผู้ป่วยว่าตน
อยู่สภาวะใกล้ตาย การปกปิดความลับผู้ป่วย การยุติการรักษา การเลือกช่วยผู้ป่วยคนใด สำหรับประเด็นทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องมี 4 ประการประกอบไปด้วย ประการแรก การยุติการรักษาที่ไม่ถือว่าเป็นการทอดทิ้งผู้ป่วยตามประมวลกฎหมายอาญามาตรา 307 ประการต่อมา การช่วยให้ผู้ป่วยจากไปอย่างสงบกับความผิดฐานฆ่าผู้อื่น ประการที่สาม การทำพินัยกรรมของผู้ป่วยระยะสุดท้าย และประการสุดท้าย หนังสือแสดงความประสงค์จะไม่รับการรักษาของผู้ป่วยระยะสุดท้าย   

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กิติพงศ์ อุรพีพัฒนพงศ์. (2558). การทำพินัยกรรมชีวิต (Living Will) สำคัญอย่างไร. [ออนไลน์],

เข้าถึงได้จาก: http://thaitribune.org/contents/detail/307?content_id=16670:

(2564, 28 กรกฎาคม).

สิวลี ศิริไล. (2556). จริยศาสตร์สำหรับพยาบาล. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์

แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

แสวง บุญเฉลิมวิภาส. (2560). กฎหมายและข้อควรระวังของผู้ป่วยประกอบวิชาชีพแพทย์ พยาบาล.

[ออนไลน์], (พิมพ์ครั้งที่ 8 แก้ไขเพิ่มเติม), กรุงเทพมหานคร: บริษัทสำนักพิมพ์วิญญูชน จำกัด.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2542) หนังสือแสดงเจตนาเกี่ยวกับการรักษาพยาบาล.

เข้าถึงได้จาก : http://www.thailivingwill.in.th/content/หนังสือแสดงเจตนาเกี่ยวกับการรักษาพยาบาลในวาระสุดท้าย-ของชีวิต: (2564, 28 กรกฎาคม)

สำนักงานวิจัยและพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ. (2562). สิทธิการปฏิเสธการรักษาในระยะสุดของชีวิต

กับปัญหาในทางปฏิบัติของบุคลากร. [ออนไลน์], เข้าถึงได้จาก: https://hrdo.org/:.

(2564, 20 กรกฎาคม).

Aiken TD, Catalano JT. (1994). Legal, ethical and political issues in nursing.

Philadelphia: F.A. Davis Company.

Davis A.J, Aroskar MA. (1991). Ethical dilemmas and nursing practice. Norwalk:

Appleton & Lange.

High DM. Truth Telling. (1989). Confidentiality, and the dying patient: New dilemmas

for the nurse. Nurse Forum. 24(1): 5-10.

Johnstone, M. J. (1995). Bioethics: A nursing perspective. (4th ed.) Sydney: Harcourt Brace.

Jovanovich. McDaniel C. (1998). Enhancing nurses' ethical practice: Development of a

clinical ethics program. Nursing Clinic North America; 33(2): 299-311.

Tschudin. (1988). Nursing the patient with cancer. Cambridge: Pentrice Hall.