การติดตามและส่งคืนเด็กและเยาวชนสู่สังคม: บทเรียนจากนักสังคมสงเคราะห์ผู้ปฏิบัติหน้าที่เฉพาะรายแบบไร้รอยต่อ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อถอดบทเรียนการติดตามเด็กและเยาวชนภายหลังปล่อยผ่านมุมมองของนักสังคมสงเคราะห์ผู้ปฏิบัติหน้าที่เฉพาะรายแบบไร้รอยต่อ ผู้ร่วมวิจัยให้ข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์อย่างเฉพาะเจาะจงกับนักสังคมสงเคราะห์ผู้ปฏิบัติหน้าที่ติดตามภายหลังปล่อยเฉพาะรายแบบไร้รอยต่อของกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน จำนวน 24 คน เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกเป็นรายบุคคล ตามจริยธรรมการวิจัยในคน และการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า
การวิจัยพบว่า (1) การติดตามเด็กและเยาวชนภายหลังปล่อยเป็นช่วงเวลาแห่งความเปราะบางที่ต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิด เพื่อประคับประคองทิศทางการดำเนินชีวิตเมื่อกลับสู่สังคมปัจจุบัน (2) ทักษะเชิงลึกสำคัญต่อการปฏิบัติงาน เช่น การสังเกต การวิเคราะห์ การประเมินบริบท และเจรจาต่อรอง เพื่อสร้างความไว้วางใจและปรับแผนชีวิตร่วมกัน (3) การปรับตัวเพื่อแสดงจุดยืนของนักสังคมสงเคราะห์เปลี่ยนไปสู่บทบาทของผู้เชื่อมโยงครอบครัว ชุมชน และหน่วยงานต่าง ๆ และ (4) ปัญหาที่พบคือ การไม่เปิดใจของเด็กและเยาวชนต่อการติดตาม ทำให้การช่วยเหลือไม่เต็มที่ จึงเสี่ยงต่อการกระทำผิดซ้ำ
ผลการวิจัยสามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบการติดตาม ฟื้นฟู และในการสนับสนุนให้กลับคืนสู่สังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรีและยั่งยืน โดยให้ความสำคัญกับการบูรณาการความสัมพันธ์ร่วมกับครอบครัว ชุมชน หน่วยงาน เพื่อนำไปสู่การเปิดใจและการติดตามได้อย่างใกล้ชิด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์บทความหรือผู้เขียนเอง ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2561). พระราชบัญญัติศาลเยาวชนและครอบครัวและวิธีพิจารณาคดีเยาวชนและครอบครัว พ.ศ. 2553. กระทรวงยุติธรรม. https://www.djop.go.th/th/navigations/detail/พระราชบัญญัติ
กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2567). รายงานสถิติคดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กระทรวงยุติธรรม. https://www.djop.go.th/th/navigations/detail/รายงานสถิติคดีประจำปี
กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2568). รายงานสถิติคดี ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กระทรวงยุติธรรม. https://www.djop.go.th/th/navigations/detail/รายงานสถิติคดีประจำปี
กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2568). ระเบียบกรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. กระทรวงยุติธรรม. https://www.djop.go.th/th/navigations/detail/ระเบียบกรมพินิจและคุ้มครองเด็ก
และเยาวชน
กิติพัฒน์ นนทปัทมะดุลย์. (2554). การวิจัยเชิงคุณภาพในสวัสดิการสังคม: แนวคิดและวิธีวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 2). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธีรรพงศ์ คำยพัก. (2565). ทัศนะต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานตามระบบการบำบัดฟื้นฟูเด็กและเยาวชนเฉพาะรายแบบไร้รอยต่อ (IRC) ของศูนย์ฝึกและอบรมเด็กและเยาวชนทั่วประเทศ
[วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต], มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พงษ์เทพ สันติกุล. (2560). การวิจัยทางวิทยาศาสตร์สังคมสำหรับนักศึกษาและผู้ปฏิบัติงานด้านสวัสดิการสังคมและสังคมสงเคราะห์. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ภัทราวรรณ รัตนเกษตร. (2566). การพัฒนากระบวนการยุติธรรมทางอาญาสำหรับเด็กและเยาวชนบนหลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก. วารสารรามคำแหง ฉบับนิติศาสตร์, 12(1), 35–64.
วิสมล ศรีสุทธินันทน์. (2566). การป้องกันการกระทำผิดซ้ำคดียาเสพติดในเด็กและเยาวชน. วารสารบัณฑิตศึกษาชัยภูมิปริทรรศน์, 1(2), 46–57. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/JGCR/article/view/511
อารีรัตน์ อดิศัยเดชรินทร์. (2562). ข้อท้าทายงานสังคมสงเคราะห์ในกระบวนการยุติธรรมเด็กและเยาวชนต่อการป้องกันและแก้ไขปัญหาเด็กและเยาวชนกระทำผิดซ้ำ. รายงานสืบเนื่องการสัมมนาวิชาการเนื่องในโอกาสสถาปนาคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 65, 194–203.
ภาษาอังกฤษ
Altschuler, D. M. (2011). Reclaiming futures and juvenile reentry: The case for joining forces.
Children and Youth Services Review, 33(Suppl 1), S66–S69.
