การจัดทำคู่มือกิจกรรมเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมและศาสนาในวันอัฏฐมีบูชา ในกลุ่มเยาวชนไทยและพุทธศาสนิกชน วัดระเบาะเกตุ โรงเรียนบ้านบุสูง ตำบลนาดี อำเภอนาดี จังหวัดปราจีนบุรี

Main Article Content

ทรงคุณ จันทจร
โพศรีทอง พุทฺธิธโร
วิทวัช สมาจาโร
วันชัย ธีรภทฺโท
วีระ สุนฺทโร/โสธร
สุรัสวดี จันทจร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและปัญหาของกิจกรรมการเรียนรู้
เชิงวัฒนธรรมและศาสนาในวันอัฏฐมีบูชา 2) ศึกษาปัญหาและความต้องการในการจัดทำคู่มือกิจกรรมเรียนรู้
เชิงวัฒนธรรมและศาสนาในกลุ่มเยาวชนไทยและพุทธศาสนิกชน และ 3) จัดทำคู่มือกิจกรรมเรียนรู้เชิงวัฒนธรรมและศาสนาให้เหมาะสมกับบริบทของชุมชนและสถานศึกษาในพื้นที่วิจัย โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ
เก็บข้อมูลจากเอกสาร สัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกต กับกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ เยาวชน ครู พระสงฆ์ และพุทธศาสนิกชนในพื้นที่วัดระเบาะเกตุและโรงเรียนบ้านบุสูง จังหวัดปราจีนบุรี รวมทั้งการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา เพื่อให้ได้ข้อมูลเชิงลึกและรอบด้าน ผลการวิจัยพบว่า เยาวชนและพุทธศาสนิกชนส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจเชิงลึกเกี่ยวกับประวัติและหลักธรรมที่เกี่ยวข้องกับวันอัฏฐมีบูชา กิจกรรมที่จัดขึ้นในปัจจุบันมีลักษณะกระจัดกระจาย ขาดคู่มือที่เป็นระบบและเน้นการมีส่วนร่วมของเยาวชนและพุทธศาสนิกชนอย่างแท้จริง
ทั้งนี้ กลุ่มเป้าหมายแสดงความต้องการคู่มือกิจกรรมที่มีเนื้อหาครอบคลุมพุทธประวัติ หลักธรรมที่เกี่ยวข้อง
และแนวทางปฏิบัติในรูปแบบกิจกรรมสร้างสรรค์หลากหลาย เช่น การเวียนเทียน การบรรยายธรรม การสร้างสื่อศิลปะ และการเรียนรู้ผ่านเทคโนโลยีสมัยใหม่ จากผลการวิเคราะห์ ข้อค้นพบสำคัญชี้ให้เห็นว่า การจัดทำคู่มือควรบูรณาการแนวคิดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์ผ่านประสบการณ์ และทฤษฎีการถ่ายทอดทางวัฒนธรรม เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้เชิงลึก ความเข้าใจหลักธรรม และการสืบสานประเพณีทางศาสนาอย่างยั่งยืน สรุปได้ว่าคู่มือกิจกรรม
ที่จัดทำขึ้นจะช่วยให้สถานศึกษาและชุมชนสามารถจัดกิจกรรมวันอัฏฐมีบูชาอย่างมีระบบ สร้างจิตสำนึก
ทางศาสนา และเสริมสร้างคุณค่าทางวัฒนธรรมแก่เยาวชนและประชาชนในระยะยาว

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ ศรีสุข. (2565). การประยุกต์ใช้สื่อดิจิทัลเพื่อส่งเสริมกิจกรรมการเรียนรู้เชิงศาสนาและวัฒนธรรมของ

เยาวชนไทย. สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.

กิตติคุณ วัฒนกุล. (2565). การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ทางศาสนาสำหรับเยาวชนในยุคดิจิทัล. วารสารศึกษาศาสตร์

มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 25(1), 45-60.

กิตติชัย เจริญผล. (2565). แนวทางการออกแบบคู่มือการจัดกิจกรรมเพื่อการสืบสานวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา

สำหรับโรงเรียนและวัด. วารสารวิชาการคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 18(4), 211-

ชัยยุทธ พรหมมา. (2565). บทบาทของโทณะพราหมณ์ในการไกล่เกลี่ยความขัดแย้งกรณีการแบ่งพระบรม

สารีริกธาตุ. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา,

(2), 1-15.

ธนากร วัฒนสุข. (2566). การพัฒนาสื่อการเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาสำหรับเยาวชนในยุคดิจิทัลเพื่อส่งเสริมการมี

ส่วนร่วม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่, 12(1), 125-140.

นันทิกา มณีโชติ. (2564). การศึกษาเชิงเปรียบเทียบวรรณกรรมเรื่องพระบรมสารีริกธาตุในคัมภีร์พระไตรปิฎกบาลี

กับคัมภีร์พุทธศาสนามหายาน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี,

(3), 253-268.

ประเสริฐ ศรีสวัสดิ์. (2565). การพัฒนาคู่มือการเรียนรู้ทางพระพุทธศาสนาสำหรับเยาวชนไทย: การบูรณาการสื่อ

ดิจิทัลและกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์. วารสารพุทธศาสน์ศึกษา, 12(2), 45-60.

ปิยวรรณ จันทรวงศ์. (2565). การสำรวจการรับรู้และความเข้าใจของเยาวชนต่อวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาใน

ประเทศไทย. วารสารการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 20(2), 89-105.

พระปลัดประพจน์ อยู่สำราญ, พระมหาประกาศิต ฐิติปสิทธิกร, พระครูปฐมธีรวัฒน์ (บัญชา ฐิตธมฺโม), และ พระ

ปลัดสมชาย ดำเนิน. (2565). การอนุรักษ์และสืบสานประเพณีวันอัฏฐมีบูชา เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว

อย่างยั่งยืน. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 11(4).

พระพุฒชา พุทฺธิโก (จันทร์ทอง). (2568). ศึกษาความเชื่อและการบูชาเกี่ยวกับพระธาตุดอยจอมทอง อำเภอเมือง

เชียงราย จังหวัดเชียงราย. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(3), 250-264.

วิชัย ทองสุข. (2565). การรับรู้และการมีส่วนร่วมของเยาวชนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา: การวิเคราะห์เชิง

คุณภาพ. วารสารศาสนาและวัฒนธรรม, 5(1), 77-95.

วิภาดา ชัยศรี. (2566). ปัจจัยที่มีผลต่อการมีส่วนร่วมของเยาวชนในกิจกรรมทางศาสนาในบริบทชุมชนเมือง.

วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 21(3), 55-70.

สมชาย บุญเกิด. (2565). การเสริมสร้างการเรียนรู้เชิงศาสนาและวัฒนธรรมสำหรับเยาวชนไทย: การบูรณาการ

โรงเรียน วัด และชุมชน. วารสารการศึกษาไทย, 10(1), 55-72.

สมหญิง แซ่ลี้. (2565). การจัดกิจกรรมเชิงพุทธศาสนาสำหรับเยาวชน: การมีส่วนร่วมและการพัฒนาหลักสูตร

บูรณาการ. วารสารพุทธศาสนาและการศึกษา, 8(3), 120-138.

Bates, E. A., & Sanchez, J. D. (2022). Cultural transmission: How traditions and beliefs are passed

across generations. Journal of Cultural Psychology, 18(3), 245-260.

Buddha. (2020). The Buddha’s teachings on impermanence and the path to enlightenment.

Dhamma Publications.

Kolb, D. A. (2014). Experiential learning: Experience as the source of learning and development

(2nd ed.). Pearson Education.

Prakarn, T. (2022). Developing manuals for cultural and religious learning activities: A

participatory approach. Journal of Cultural Education, 15(2), 88-105.

Suthipong, R. (2023). Youth participation in cultural and religious activities in Thailand:

Challenges and opportunities. Asian Journal of Cultural Studies, 20(1), 34-52.