ปัจจัยเสี่ยงของภาวะหมดไฟของครูโรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับภาวะหมดไฟและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะหมดไฟของครู และ 2) ศึกษาอิทธิพลของปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟของครูโรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ รูปแบบการศึกษาเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือครูที่ปฏิบัติการสอนในโรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ ปีการศึกษา 2568 จำนวน 392 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของ Krejcie & Morgan และใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตรประมาณค่า 5 ระดับ ประกอบด้วย แบบสอบถามปัจจัยเสี่ยงที่สังเคราะห์จากแนวคิดของ Maslach และ Sergio et al. ครอบคลุมด้านภาระงาน การสั่งการตามโครงสร้าง และการให้รางวัลและการยอมรับ ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.91 และแบบสอบถามภาวะหมดไฟของครูตามแนวคิดของ Maslach ค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.88 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานด้วยการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษา พบว่า 1) ภาวะหมดไฟของครูโดยภาพรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง ( =3.28) โดยองค์ประกอบที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ความอ่อนล้าทางอารมณ์ ( =3.79) ส่วนปัจจัยเสี่ยงที่พบในระดับสูงสุดคือ ภาระงานหลักที่รับผิดชอบ ( =4.06) 2) ผลการวิเคราะห์อิทธิพลพบว่า ปัจจัยเสี่ยงทั้ง 3 ด้านร่วมกันพยากรณ์ภาวะหมดไฟของครูได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 โดยมีอำนาจการทำนายร้อยละ 26.50 (Adjusted R2= 0.265) ปัจจัยที่มีอิทธิพลเชิงบวกในการทำนายสูงสุดคือ การสั่งการตามโครงสร้าง (b = 0.369) รองลงมาคือ ภาระงานหลักที่รับผิดชอบ (b = 0.239) ขณะที่ การให้รางวัลและการยอมรับ (b= -0.166) มีอิทธิพลเชิงลบต่อภาวะหมดไฟอย่างมีนัยสำคัญ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ลิขสิทธิ์บทความวิจัยที่ได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ถือเป็นกรรมสิทธิ์ของคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ ห้ามนำข้อความทั้งหมดหรือบางส่วนไปพิมพ์ซ้ำ เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากมหาวิทยาลัยเป็นลายลักษณ์อักษร
ความรับผิดชอบ เนื้อหาต้นฉบับที่ปรากฏในวารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นความรับผิดชอบของผู้นิพนธ์บทความหรือผู้เขียนเอง ทั้งนี้ไม่รวมความผิดพลาดอันเกิดจากเทคนิคการพิมพ์
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2566). รายงานสถิติสุขภาพจิตและความเครียดของบุคลากรทางการศึกษาปี 2566.
กระทรวงสาธารณสุข.
คุรุสภา. (2567). รายงานภาวะวิชาชีพครูและภาระงานของครูไทยในทศวรรษใหม่.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา.
นพดล ปิยเมธานนท์. (2566). อิทธิพลของโครงสร้างการบริหารสถานศึกษาขนาดใหญ่ที่มีต่อสภาวะทาง
จิตวิทยาของบุคลากร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยรามคำแหง].
พันธุ์ชนก คงไทย. (2565). ภาวะหมดไฟในการทำงาน (Burn out) ของข้าราชการ กลุ่มเจเนอเรชั่นวาย
(Generation Y) กรณีศึกษาสำนักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย (ส่วนกลาง) [การศึกษาอิสระ
รัฐศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
พิสิษฐ์ แช่มช้อย. (2558). การพัฒนารูปแบบเครือข่ายความร่วมมือเพื่อคุณภาพการจัดการศึกษาใน
โรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร, 6(2), 173–187.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 34 ก.
โรงเรียนในเครือเตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ. (2568). รายงานการประชุมครั้งที่ 2/2568. โรงเรียนในเครือ
เตรียมอุดมศึกษาพัฒนาการ.
วชิรญาณ์ มณีวรรณ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะหมดไฟของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่
การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. [ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์].
มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Maslach, C. (1976). Burned-Out. Human Relations, 9(5), 16-22.
Maslach, C. (1998). A Multidimensional Theory of Burnout. ResearchGate.
1093/oso/9780198522799.003.0004
Ion, G., & Brown, C. (2020). Networked schools: Sharing resources and expertise for quality
education. Routledge.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities.
Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology,
(140), 1–55.
Madigan, D. J., & Kim, L. E. (2021). Does teacher burnout affect students’ academic
achievement? A meta-analysis. Educational Psychology Review, 33(2), 487-505.
https://doi.org/10.1007/s10648-020-09533-z
Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory (2nd ed.). McGraw-Hill.
Edú-Valsania, S., Laguía, A., and Moriano, J. A. (2022). Burnout: A Review of Theory
and Measurement. International Journal of Environmental Research and Public
Health, 19(3), 1780. https://doi.org/10.3390/ijerph19031780
World Health Organization. (2019). Burn-out an "occupational phenomenon": International
Classification of Diseases. Business Review, 46(1), 53–62. https://www.who.int/
news/item/28-05-2019-burn-out-an-occupational-phenomenon-international-
classification-of-diseases
