พลังอำนาจทางภาษาจากวาทกรรมของเสกสรรค์ ประเสริฐกุล

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาพลังอำนาจทางภาษาจากวาทกรรมในงานเขียนของเสกสรรค์ ประเสริฐกุล และอิทธิพลของพลังอำนาจของวาทกรรมที่มีต่อสังคมและวัฒนธรรม การศึกษาครั้งนี้ศึกษา จากวรรณกรรม จำนวน 43 เล่ม ตีพิมพ์ระหว่างปี 2516-2557 การศึกษานี้ใช้ทฤษฎีวาทกรรมวิเคราะห์ เชิงวิพากษ์ (Critical Discourse Analysis) ผลการศึกษาพบว่า เสกสรรค์ ประเสริฐกุล ใช้กลวิธีทางภาษาในการสร้างอำนาจ 11 แบบ ดังนี้ 1) การเลือกใช้คำศัพท์ 2) การใช้ปฏิทรรศน์ 3) การใช้ถ้อยคำนัยผกผัน 4) การใช้คำคม 5) การใช้อุปลักษณ์ 6) การใช้คำถามเชิงวาทศิลป์ 7) การใช้คำแสดงการประเมินค่า 8) การใช้คำแสดงทัศนภาวะ 9) การใช้ประโยคเหตุผล 10) การใช้การซ้ำกระสวนประโยค และ 11) การใช้สัมพันธบท พลังอำนาจทางภาษาเหล่านี้ คือสื่อสารผ่านชุดวาทกรรม จำนวน 8 ชุดวาทกรรม ได้แก่ 1) วาทกรรมชาติและความเป็นไทย 2) วาทกรรมเศรษฐกิจการเมือง 3) วาทกรรมประชาธิปไตย4) วาทกรรมทุนนิยมโลกาภิวัตน์ 5) วาทกรรมความยากจน 6) วาทกรรมคนดี 7) วาทกรรมวัฒนธรรมและ 8) วาทกรรมมหาวิทยาลัย วาทกรรมดังกล่าวแสดงพลังอำนาจ 5 ประการ ได้แก่ การวิพากษ์การโต้แย้งวาทกรรมกระแสหลัก การเปิดเผยความไม่เป็นธรรม การขัดขืนประท้วงต่ออำนาจและโครงสร้างอำนาจ และการชี้นำสังคม