บทบรรณาธิการ

บทคัดย่อ

   วารสารวิชาการ วิวิธวรรณสาร ฉบับนี้ เป็นฉบับปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม 2562) ประกอบด้วยบทความวิจัย และบทความวิชาการ รวม 6 เรื่อง ดังนี้

          การพัฒนาศิลปะการแสดงจากการละเล่นของเด็กกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวในเขตอำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ (The Development of Performing Arts from the Children’s Play Ritual of the Thai-Lao Ethnic Group in Sikhoraphum District, Surin Province) เป็นบทความวิจัยที่มุ่งศึกษาการละเล่นของเด็กของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยลาวในจังหวัดสุรินทร์ นอกจากจะเป็นการศึกษาในฐานะภูมิปัญญาของท้องถิ่นที่ควรรักษาไว้ โดยสามารถเก็บรวบรวมข้อมูลและจำแนกประเภทการละเล่นเด็กได้หลายประเภทแล้ว ยังเป็นการพัฒนาศิลปะการแสดงจากการละเล่นดังกล่าวด้วย การศึกษาครั้งนี้ มิเพียงแค่การสำรวจว่าการละเล่นของกลุ่มชาติพันธุ์นี้มีเท่าใด อะไรบ้าง หากยังศึกษาในลักษณะการฟื้นฟูหรือต่ออายุให้ ภูมิปัญญาการละเล่นของเด็กในจังหวัดสุรินทร์ได้กลับมามีชีวิตขึ้นมาอีกครั้งหนึ่งอีกด้วย

          วิเคราะห์แบบเรียนภาษาไทย อักษรนิติ (An Analysis of Thai Textbook Aksonnit) ท่ามกระแสข่าวที่เด็กไทยในระบบโรงเรียนกำลังพบเผชิญกับปัญหาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ แม้จะขึ้นชั้นไปเรียนชั้นที่สูงกว่าประถมต้นแล้ว เป็นเหตุให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องทุ่มเทงบประมาณมหาศาลสำหรับการแก้ปัญหา น่าสังเกตว่าประเทศนี้พูดถึงปัญหาและแก้ปัญหาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้มานับ 10 ปี แต่ดูเหมือนปัญหาดังกล่าวยังดำรงอยู่ และยิ่งทวีความรุนแรงขึ้น การวิเคราะห์แบบเรียนในบทความนี้ เหมือนมีนัยว่า แท้จริงแล้ว ตัวบุคคลหรือวิธีการที่เป็นต้นเหตุแห่งปัญหา หรือว่าทั้งสองอย่างที่กล่าวมา บางทีสิ่งที่เรียกว่า “นวัตกรรม” หรือเทคโนโลยีสมัยใหม่ อาจไม่ใช่คำตอบก็เป็นได้

          การใช้ภาษาสร้างจินตภาพในนวนิยายสยองขวัญชุด 4 ทิศตายของภาคินัย (The Use of Image Language in Horror Novel Set 4 Deaths of Phakhinai) การศึกษาในด้านมนุษยศาสตร์เป็นการศึกษาเกี่ยวกับมนุษย์ตั้งแต่เกิดจนตาย รวมถึงการวิเคราะห์ศึกษาผลงานอันมาจากการสร้างสรรค์ของมนุษย์ ทั้งเพื่อยกย่องชื่นชมในศักยภาพและศรัทธาในความเป็นมนุษย์ บทความวิจัยนี้ เป็นการค้นหาศักยภาพในด้านการเขียนของนักเขียนคนหนึ่ง ซึ่งที่แท้แล้วสิ่งที่ผู้วิจัยค้นพบ ย่อมส่งผลกระทบทางใดทางหนึ่งต่อการพัฒนาศักยภาพของผู้วิจัยเองในที่สุด

          ความเชื่อเรื่องวิญญาณบรรพบุรุษของคนไทยถิ่นใต้ : ผี เปรต และเทวดา (Beliefs about ancestral spirits of southern Thai people: ghosts, beavis and angels) จริงหรือไม่ ที่สังคมไทยเกิดการปะทะกันระหว่างความเชื่อกับความคิด มาเป็นระยะๆ ที่นำไปสู่เหตุการณ์รุนแรงหลายครั้ง แต่ในที่สุดความคิดก็พ่ายแพ้แก่ความเชื่อทุกครั้งไป ทั้งนี้ อาจเป็นเพราะพลังของความเชื่อนั้น ถูกส่งทอด ให้คุณค่าและเกี่ยวพันกับชีวิตคนไทยมาเนิ่นนานกว่า บทความวิชาการนี้จึงเป็นการศึกษาที่ยืนยันว่า ความเชื่อ คือวิถีวัฒนธรรมการดำรงอยู่เพื่อความอยู่รอดปลอดภัยของคนรุ่นหลัง ต้องเคารพยำเกรงต่อคนรุ่นก่อน และคำสำคัญที่เป็นตัวกำหนดความเชื่อที่มีอิทธิฤทธิ์แท้จริงก็คือ “ความกตัญญู”

          การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หน่วยการเรียนรู้วรรณกรรมพิจารณ์และการคิดวิเคราะห์ ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคนิคการคิดแบบหมวกหกใบ (A Study of Learning Achievement on the Literature Critical Thinking Unit and Analytical Thinking of Twelfth Grade Students through the Six Thinking Hat Method) โลกเปลี่ยนแปลงรวดเร็วมาก ประเทศไทยต้องพัฒนาการศึกษาให้สอดคล้องกับโลกที่เปลี่ยนแปลงไปดังกล่าว ทั้งนี้เพื่อให้เยาวชนไทยมีทักษะในด้านต่างๆ เช่น การปรับตัว การคิดอย่างเป็นระบบ มีทักษะการสร้างสรรค์ และมีทักษะในการแก้ไขปัญหา บทความวิจัยนี้จึงมุ่งจะพัฒนากระบวนการเรียนการสอนภาษาไทยให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านการคิดให้สูงขึ้น อันสอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันที่ผู้คนต้องมีทักษะอันพึงประสงค์ที่ควรพัฒนาในโลกศตวรรษที่ 21

          ปรากฏการณ์แห่งเรื่องเล่าสู่วรรณกรรมในหนังสือ “วรรณกรรม : ประวัติศาสตร์เรื่องเล่าแห่งจินตนาการ” (The Phenomenon of Narratives to Literature in the Book "Literature: Historical Stories of Imagination") บทวิจารณ์หนังสือนี้ ที่มุ่งกล่าวถึงหนังสือเล่มสำคัญ คือ A Little History of Literature หนังสือที่เปรียบเสมือนสะพานที่เชื่อมระหว่างวรรณกรรมกับโลกแห่งความจริง พร้อมสำรวจบริบทต่างๆ ที่รายล้อมวรรณกรรม ทั้งชาติพันธุ์ สังคม ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรม รวมทั้งตั้งคำถามชวนขบคิดว่า ที่ทางของวรรณกรรมในอนาคตจะเป็นอย่างไร เมื่อชะตาของวรรณกรรมอาจไม่ได้อยู่ในกำมือผู้เขียนอีกต่อไป หากแต่อยู่ในกำมือผู้อ่านทุกคน

        หวังว่า บทความทั้ง 6 เรื่อง ดังกล่าวมา คงช่วยขยายมุมมอง และความคิดต่างๆ ยังผู้อ่าน และผู้สนใจตามสมควร อันจะนำสู่การพัฒนางานวิชาการเฉพาะตน ที่อาจยังประโยชน์ต่อผู้อื่นต่อไป