การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน
คำสำคัญ:
ประสิทธิภาพการบริหารจัดการ, สำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน, หลักอิทธิบาทธรรมบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน และบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน ตามระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี คือ การวิจัยเชิงปริมาณ โดยใช้กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย คือ ผู้ประกอบอุตสาหกรรมและผู้ประกอบกิจการสถานบริการ โดยใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น คำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างจากสูตรของ ทาโร่ ยามาเน่ ได้กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 128 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถาม ที่ใช้ในการวิจัยมีการหาคุณภาพ ได้ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาเท่ากับ 0.990 โดยการหาค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน โดยใช้วิธีการหาค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน และการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูปหรือคน ซึ่งได้มาโดยวิธีการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์เชิงลึก
ผลการวิจัยพบว่าระดับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่านโดยภาพรวม อยู่ในระดับมาก (𝑥̄ = 4.30) สำหรับความสัมพันธ์ระหว่างหลักอิทธิบาทธรรมกับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน โดยภาพรวม มีความสัมพันธ์เชิงบวกในระดับ สูงมาก (R=0.982**) จากการทดสอบสมมติฐาน พบว่า หลักอิทธิบาทธรรมกับประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน มีความสัมพันธ์เชิงบวกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.01 และการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่าน โดยใช้หลักอิทธิบาทธรรม จากการศึกษาพบว่า การบูรณาการหลักอิทธิบาทธรรม เข้ากับการบริหารจัดการของสำนักงานสรรพสามิตพื้นที่น่านเป็นแนวทางการช่วยส่งเสริมทั้งการพัฒนาศักยภาพบุคลากรและการเพิ่มประสิทธิภาพขององค์กร เนื่องจากหลักฉันทะช่วยทำให้บุคลากรมีความชอบในงานที่ทำ หลักวิริยะช่วยเสริมสร้างความมุ่งมั่นและความอดทน หลักจิตตะช่วยให้เกิดความเอาใจใส่และรับผิดชอบต่อหน้าที่ และหลักวิมังสาช่วยให้เกิดการคิดวิเคราะห์และพัฒนางานอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้องค์กรสามารถดำเนินงานได้อย่างมีคุณภาพ รวดเร็ว คุ้มค่า และตอบสนองต่อความต้องการของประชาชนได้อย่างมีประสิทธิผลตามหลักธรรมาภิบาลและการบริหารภาครัฐสมัยใหม่
เอกสารอ้างอิง
กนกนุช นิยนันท์. (2566). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาสมรรถนะบุคลากรขององค์การบริหารส่วนตำบลคลองหก อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
กนกรภัส วงษ์ภากนกภณ. (2559). การปฏิบัติงานตามหลักอิทธิบาทธรรมของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลในอำเภอบางปลาม้า จังหวัดสุพรรณบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ณรงค์ศักดิ์ ทั่งทอง. (2565). ประสิทธิภาพการบริการงานตามหลักพุทธธรรมในชีวิตวิถีใหม่ของอุตสาหกรรมยานยนต์จังหวัดนนทบุรี. สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม 11 : พระสุตตันตปิฎก ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระเทพดิลก (ระแบบ ฐิตญาโณ) (2548). อธิบายหลักธรรมตามหมวดจากนวโกวาท. โรงพิมพ์ธรรมสภา.
พระธรรมปิฎก (ป. อ. ปยุตฺโต). (2543). ธรรมะกับการทำงาน (พิมพ์ครั้งที่ 3). มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธีรวัต จรณธมฺโม. (2560). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ของบุคลากรเพื่อการบริหารจัดการ อบต. อำเภอวัดโบสถ์ จังหวัดพิษณุโลก. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาขวัญชัย อติชาโต (หนูจันทร์). (2566). พุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากร สำนักงานเขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสุรศักดิ์ รุจิธมฺโม. (2564). ประสิทธิภาพการบริหารจัดการสวัสดิการเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุของเทศบาลเมืองบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี. สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระอำนาจ อธิมุตฺโต (เคหัง). (2559). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาทธรรมในการบริหารงานของเทศบาลเมืองหล่มสักอำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พัชริญา พงษ์สุทัศน์. (2564). ประสิทธิภาพการปฏิบัติงานโดยใช้หลักอิทธิบาทธรรมของบุคลากรเทศบาลตำบลในอำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พีรสิทธิ์ คำนวณศิลป์ และศุภวัฒนากร วงศ์ธนวสุ. (2546). การพัฒนาศักยภาพการบริการจัดการองค์การ บริหารส่วนตำบลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. โรงพิมพ์พระธรรมขันต์.
ภัทราพร จันตะนี. (2565). การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อพัฒนาประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏกลุ่มศรีอยุธยา. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิกรณ์ รักษ์ปวงชน. (2557). ติดอาวุธผู้นำ (พิมพ์ครั้งที่ 3). พิมพ์ดีการพิมพ์.
วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2547). การบูรณาการเชิงสร้างสรรค์. ศูนย์ผู้นำนวัตกรรมหลักสูตรและการเรียนรู้.
วีณา ขำคง. (2565). การปฏิบัติงานตามหลักอิทธิบาทธรรมของบุคลากรองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี. สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เสนาะ ติเยาว์. (2554). หลักการบริหาร. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุ. (ม.ป.ป.). งานคือชีวิตชีวิตคืองานบันดาลสุข. สถาบันบันลือธรรม.
Petersen, E., & Plowman, E. G. (1953). Business Organization and Management. Irwin.
Millet. (1964). Management in the Public Service; The Quest for Effective Performance. McGraw-Hill Book
Drucker, P. F. (1954). The Practice of Management. Harper & Row.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. Herper and Row publication.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
แนวคิดและทัศนะในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ การนำบทความหรือส่วนหนึ่งของบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ ให้อ้างอิงแสดงที่มา และข้อมูลเกี่ยวกับผู้เขียนบทความ
