รูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนของจังหวัดจันทบุรี
คำสำคัญ:
รูปแบบการจัดการการสื่อสาร, การท่องเที่ยวชุมชน, จังหวัดจันทบุรีบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. ศึกษาความต้องการของนักท่องเที่ยวสำหรับการท่องเที่ยวชุมชน ในจังหวัดจันทบุรี 2. ศึกษากระบวนการจัดการการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชน และ 3. สร้างรูปแบบการจัดการการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวชุมชนของจังหวัดจันทบุรี เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี ใช้การวิจัยเชิงคุณภาพด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 31 คน ประกอบด้วยผู้แทนภาครัฐ 13 คน ภาคเอกชน 2 คน นักวิชาการและผู้ทรงคุณวุฒิ 6 คน และผู้ประกอบการหรือผู้นำชุมชนการท่องเที่ยว 10 คน ร่วมกับการวิจัยเชิงปริมาณเก็บข้อมูลจากนักท่องเที่ยว 400 คน ใน 10 อำเภอ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเชิงอนุมาน แล้วบูรณาการข้อมูลทั้งสองส่วนด้วยการตรวจสอบสามเส้าเพื่อพัฒนาเป็นรูปแบบ การจัดการการสื่อสาร
ผลการวิจัยพบว่า นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงวัยทำงาน อายุ 25-35 ปี การศึกษาระดับปริญญาตรี รายได้ปานกลาง มีความต้องการโดยรวมระดับมาก โดยให้ความสำคัญกับสิ่งอำนวยความสะดวกสูงสุด รองลงมาคือรูปแบบกิจกรรมการเรียนรู้และกิจกรรมที่ดึงดูดใจตามลำดับ และมีความคาดหวังโดยรวมระดับมากที่สุด โดยเฉพาะด้านบุคลากรผู้ให้บริการ ลักษณะส่วนบุคคลและพฤติกรรมการท่องเที่ยวมีความสัมพันธ์กับความต้องการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < 0.05) ความต้องการมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความคาดหวังในระดับสูง (r = 0.724, p < 0.01) และความต้องการทั้ง 3 ด้านสามารถร่วมกันทำนายความคาดหวังได้ร้อยละ 60.9 (Adjusted R² = 0.609, p < 0.01) ด้านกระบวนการจัดการการสื่อสารในปัจจุบันพบว่ามีการใช้ช่องทางสื่อดั้งเดิมและดิจิทัลที่หลากหลาย แต่ยังขาดการบูรณาการที่เป็นระบบ ขาดเนื้อหาที่เล่าเรื่องราวสร้างความผูกพันทางอารมณ์ กลไกการประสานงานระหว่างภาคส่วนยังไม่มีประสิทธิภาพ และขาดแคลนงบประมาณและ การพัฒนาศักยภาพบุคลากรอย่างต่อเนื่อง จากการบูรณาการข้อมูลทั้งสองส่วน ผู้วิจัยได้พัฒนารูปแบบ CBT-COMM Model ซึ่งประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ ภาคีเครือข่าย กระบวนการสื่อสาร 4P-COMM ช่องทางสื่อสาร เนื้อหาสื่อสาร และตัวชี้วัดความสำเร็จ เป็นรูปแบบที่มีพื้นฐานทางทฤษฎีและหลักฐานเชิงประจักษ์ สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับการท่องเที่ยวชุมชนพื้นที่อื่นได้โดยปรับให้เหมาะสมกับบริบทท้องถิ่น
เอกสารอ้างอิง
กฤษดา สุรศักดิ์สิทธิ์. (2563). การสื่อสารเพื่อการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์โดยชุมชนมีส่วนร่วมของจังหวัดเพชรบุรี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์. https://libdoc.dpu.ac.th/thesis/Krisda.Sur.pdf
ชาคริต อ่องทุน และนรินทร์ สังข์รักษา. (2560). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมในการจัดการท่องเที่ยวคาร์บอนต่ำตามบริบทการพัฒนาประเทศไทย 4.0 ชุมชนในภาคตะวันออกของไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญา, มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิโรจน์ ศรีหิรัญ และกฤษณะ เชื้อชัยนาท. (2564). กลยุทธ์การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนาความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัลของการท่องเที่ยวจังหวัดระนอง. วารสารเซนต์จอห์น, 24(34), 15-30. https://sju.ac.th/pap_file/2c74d2901171d4adaba082949df9a531.pdf
สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดจันทบุรี. (2566). รายได้จากการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยว. สำนักงาน. https://chanthaburi.gdcatalog.go.th/dataset/chanthaburi02
Buhalis, D., & Foerste, M. (2015). SoCoMo marketing for travel and tourism: Empowering co-creation of value. Journal of Destination Marketing & Management, 4(3), 151-161. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2015.04.001
Kitchen, P. J., & Burgmann, I. (2015). Integrated marketing communication: Making it work at a strategic level. Journal of Business Strategy, 36(4), 34-39.
Moscardo, G. (2010). The shaping of tourist experience: The importance of stories and themes. In M. Morgan, P. Lugosi, & J. R. B. Ritchie (Eds.), The tourism and leisure experience (pp. 43-58). Channel View Publications.
Mtapuri, O., & Giampiccoli, A. (2019). Tourism, community-based tourism and ecotourism: a definitional problematic. South African Geographical Journal, 101(2), 121-138. https://doi.org/10.1080/03736245.2018.1522598
Pine, B. J., & Gilmore, J. H. (1998). Welcome to the experience economy. Harvard Business Review, 76(4), 97-105.
Richards, G. (2011). Creativity and tourism: The state of the art. Annals of Tourism Research, 38(4), 1225-1253. https://doi.org/10.1016/j.annals.2011.07.008
Schultz, D., Patti, C., & Kitchen, P. (2013). The evolution of integrated marketing communications: The customer-driven marketplace. Routledge.
Solomon, M. R. (2021). Consumer behavior: Buying, having, and being (13th ed.). Pearson.
Swarbrooke, J., & Horner, S. (2007). Consumer behavior in tourism (2nd ed.). Butterworth-Heinemann.
Xiang, Z., & Gretzel, U. (2010). Role of social media in online travel information search. Tourism Management, 31(2), 179-188.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
Zeithaml, V. A. (1988). Consumer perceptions of price, quality, and value: A means-end model and synthesis of evidence. Journal of Marketing, 52(3), 2-22.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
แนวคิดและทัศนะในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ การนำบทความหรือส่วนหนึ่งของบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ ให้อ้างอิงแสดงที่มา และข้อมูลเกี่ยวกับผู้เขียนบทความ
