ปัจจัยที่มีอิทธิพลผลต่อการทำเกษตรปลอดภัยของเกษตรกรในตำบลวังทอง อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยพื้นฐานบุคคลทำเกษตรปลอดภัย ปัจจัยสนับสนุนการเรียนรู้ ด้านความรู้ และทัศนคติที่มีผลต่อพฤติกรรมการทำเกษตรปลอดภัยของเกษตรกรในตำบลวังทอง อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ โดยเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างเกษตรกร จำนวน 119 ราย ที่ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นจากประชากร 147 รายของผู้ลงทะเบียนเป็นเกษตรกรผู้ปลูกพืชผัก เก็บข้อมูลวิจัยด้วยแบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.820 ทำการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติเชิงอนุมาน และวิเคราะห์การถดถอยแบบพหุคูณเพื่อพยากรณ์ปัจจัยที่มีผลต่อการทำเกษตรปลอดภัย

ผลการวิจัยพบว่าเกษตรกรส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 53.8) มีอายุเฉลี่ย 52.83 ปี ส่วนใหญ่ มีการศึกษาระดับประถมศึกษา รายได้ต่อครัวเรือนเฉลี่ย 20,000 บาทต่อปี มีประสบการณ์ทำเกษตรปลอดภัยเฉลี่ย 1 ปี และฝึกอบรมด้านการเกษตรเฉลี่ย 2 ครั้งต่อปี นอกจากนี้พบว่า ปัจจัยสนับสนุนการเรียนรู้อยู่ในระดับมาก ปัจจัยด้านเครือข่ายการเรียนรู้ ด้านความรู้และทัศนคติที่อยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด ได้แก่ ทัศนคติ (𝑥̄=4.26) การใช้แหล่งเรียนรู้ (𝑥̄=4.00) และความรู้ (𝑥̄=3.77) ส่วนพฤติกรรมการทำเกษตรปลอดภัยอยู่ในระดับมากที่สุด (𝑥̄=4.30) คือการลดหรือหลีกเลี่ยงสารอันตรายมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (𝑥̄=4.47) และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการทำเกษตรปลอดภัยมีความแปรปรวนร้อยละ 78.40 (R²= .784, F= 27.023, p < .001) มี 5 ปัจจัยที่มีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05 ได้แก่ การใช้แหล่งเรียนรู้ (B= .434) เครือข่ายการเรียนรู้ (B= .223) ทัศนคติ (B= .169) ความรู้ (B= .158) และแหล่งเรียนรู้ (B= −.200) ซึ่งแหล่งเรียนรู้มีทิศทางเชิงลบยังไม่สอดคล้องกับการปฏิบัติของเกษตรกร ปัจจัยพื้นฐานบุคคลไม่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการทำเกษตรปลอดภัยอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ