ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ภาวะสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าศึกษาและไม่ได้เข้าศึกษาในสถาบันพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เทศบาลตำบลหางดง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่

Main Article Content

รมิดา กู่แก้วเกษม
สายหยุด มูลเพ็ชร์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1. เพื่อศึกษาระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ ภาวะสุขภาพ และคุณภาพชีวิต 2. เพื่อเปรียบเทียบความรอบรู้ด้านสุขภาพ ภาวะสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าศึกษาและไม่ได้เข้าศึกษาในสถาบันพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เทศบาลตำบลหางดง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ 3. เพื่อพัฒนาข้อเสนอแนะแนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุเทศบาลตำบลหางดง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณคือผู้สูงอายุจำนวน 180 คน แบ่งเป็นผู้ที่เข้าเรียนและไม่ได้เข้าเรียนในสถาบันฯ กลุ่มละ 90 และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ รวม 13 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแนวทางการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและ independent t-test และการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ความรอบรู้ด้านสุขภาพพบว่า อยู่ในระดับมาก  ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่มีโรคประจำตัว คิดเป็นร้อยละ 67.2 พฤติกรรมสุขภาพ พบว่า อยู่ในระดับปานกลาง  สุขภาพจิตของผู้สูงอายุ พบว่าอยู่ในระดับน้อยที่สุด คุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุภาพรวม พบว่า อยู่ในระดับมากที่สุด 2) ผู้สูงอายุที่เข้าเรียนในสถาบันฯ มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพและคุณภาพชีวิตในภาพรวมสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้เข้าเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ขณะที่ภาวะสุขภาพไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างกลุ่ม 3) แนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุ ควรเน้นการส่งเสริมใน 4 มิติของความรอบรู้ด้านสุขภาพ ได้แก่ การเข้าถึง (Access) การเข้าใจ (Understand) การประเมิน (Appraise) และการนำไปใช้ (Apply)


คำสำคัญ: ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ภาวะสุขภาพ, คุณภาพชีวิต, ผู้สูงอายุ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กู่แก้วเกษม ร. ., & มูลเพ็ชร์ ส. . . (2026). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ภาวะสุขภาพ และคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุที่เข้าศึกษาและไม่ได้เข้าศึกษาในสถาบันพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ เทศบาลตำบลหางดง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(3), 194–211. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/287341
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ อังกสิทธิ์, อภิชาต ไตรแสง, เฉลิมชัย ปัญญาดี, และสมคิด แก้วทิพย์. (2566). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและปัจจัยที่มีผลต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(1), 267-279. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/251729/176979

กรเกล้า รัตนชาญกร. (2566). การพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน, 10(1): 85-97.

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2560). แผนยุทธศาสตร์กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ พ.ศ. (2560-2564). กรุงเทพฯ. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน.

จิราพร เกศพิชญวัฒนา. (2563). ความรอบรู้ทางสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรม/ศูนย์เรียนรู้ผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารพยาบาลตำรวจ. 12(1) 171-180.

ฝนทิพย์ สีสรรค์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุตำบลบ้านสวน อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี. คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

มนต์ชัย อโณวรรณพันธ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้สูงอายุในจังหวัดอุทัยธานี. วารสารวิชาการ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 17(1), 15-22.

วิมล โรมา และคณะ. (2561). การสำรวจความรอบรู้ด้านสุขภาพของประชาชนไทย อายุ 15 ปี ขึ้นไป. เอกสารอัดสำเนา.

สมใจ อ่อนละเอียด. (2564). ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุพฤฒพลัง จังหวัดนครปฐม. วารสารวิจัยและพัฒนาระบบสุขภาพ, 14(3), 333–345.

Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267.

Pender, N. J., Murdaugh, C. L., & Parsons, M. A. (2015). Health promotion in nursing practice (7th ed.). Pearson.

WHO. (2002). The world health report 2002 - Reducing Risks, Promoting Healthy Life.

World Health Organization. (1995). The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Position paper from the World Health Organization. World Health Organization. http://www.who.int/whr/2002/en/