การบูรณาการจริยธรรมในการบริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและสังคม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
จริยธรรมเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนามนุษย์และสังคม โดยสามารถพิจารณาได้ 2 มิติ ได้แก่ มิติภายในที่สะท้อนคุณลักษณะทางจิต ความคิด เจตคติ และพฤติกรรมที่แสดงถึงความดีงาม และมิติภายนอกซึ่งหมายถึงกฎเกณฑ์และระเบียบที่สังคมกำหนดเพื่อกำกับพฤติกรรมของบุคคล กระบวนการเรียนการสอนด้านจริยธรรมมีโครงสร้างคล้ายกับการจัดการเรียนการสอนทั่วไป คือการกำหนดจุดมุ่งหมาย การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และการวัดผลประเมินผล แต่เน้นผลลัพธ์เชิงคุณธรรมและการปฏิบัติจริง สำหรับประเทศไทย การจัดการเรียนการสอนจริยธรรมมีพัฒนาการอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การเน้นพระธรรมวินัยและการท่องจำในอดีต จนถึงการพัฒนาคุณลักษณะนิสัย คุณธรรม และบทบาทความเป็นพลเมืองที่ดีในปัจจุบัน แนวโน้มดังกล่าวสอดคล้องกับแนวคิดทางพฤติกรรมศาสตร์ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้ เจตคติ พฤติกรรม และเหตุผลเชิงจริยธรรม การบูรณาการจริยธรรมเข้ากับการบริหารสถานศึกษา จึงมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาผู้เรียนให้มีทั้งคุณธรรมและความรับผิดชอบต่อสังคม อันจะนำไปสู่การสร้างพลเมืองคุณภาพที่สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน
คำสำคัญ: จริยธรรม, การบริหารสถานศึกษา, คุณภาพผู้เรียน, การบูรณาการ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมศึกษาธิการ. (2438). หลักสูตรการศึกษา พ.ศ. 2438. กรมศึกษาธิการ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2491). หลักสูตรมัธยมศึกษา พ.ศ. 2491. โรงพิมพ์คุรุสภา.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2555). พัฒนาการหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
โกศล มีคุณ. (2532ก). การพัฒนาหลักสูตรการศึกษาของไทย. ไทยวัฒนาพานิช.
โกศล มีคุณ. (2532ข). การสอนจริยธรรม: แนวทางและกระบวนการ. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โชติ เพชรชื่น. (2524). การฝึกอบรมและการพัฒนาจริยธรรม. โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.
ดวงเดือน พันชุมนาวิน (2531). “ทฤษฎีต้นไม้จริยธรรมสำหรับคนไทย: การวิจัยและ ประยุกต์” ใน สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ (บรรณาธิการ), ประมวล บทความวิชาการด้านพฤติกรรมศาสตร์ (หน้า 12 - 28). กรุงเทพฯ เอกสารฉบับพิเศษในวันครบรอบปีที่ 33 สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์
ดวงเดือน พันธุมนาวิน. (2524), จิตวิทยาจริยธรรมและจิตวิทยาภาษา,กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.
ในตะวัน กำหอม. (2568). การวัดจริยธรรมกับการศึกษา. สำนักพิมพ์สยามจุลมลฑล.
พจนานุกรมราชบัณฑิตยสถาน. (2525). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525. ราชบัณฑิตยสถาน.
พินิจ รัตนกุล. (2522). “จริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน: ทัศนะของนักปรัชญา” ใน คณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ (บรรณาธิการ), จริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน (หน้า 115 - 142). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรมศาสนา
วรวิทย์ วศินสรากร. (2519). การศึกษาของไทย. กรุงเทพฯ: ม.ป.พ.
วิเชียร ทองนุช. (2521). "ข้อปรียบเทียบการคิดให้เหตุผลตามหลักการอนุรักษ์ และการให้เหตุผลเชิงจริธธรรมของนักเวียนที่มีต่อการอบรมเลี้ยงดู และภูมิหลังทางสังคมแตกต่างกัน" ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรณ ประสานมิตร
วิรัช จาบถนอม. (2520). เปรียบเทียบการคิดหาเหตุผลตามหลักตรรกศาสตร์และการคิดหาเหตุผลเชิงจริยธรรมของนักเรียนระดับอายุ 13 และ 15 ปี ในกรุงเทพมหานครและชนบท. ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต
วุฒิชัย มูลศิลป์. (2526). การปฏิบัติการศึกษาสมัยรัชกาลที่ 5. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ สมาคมสังคมศาสตร์แห่งประเทศไทย
สงบ ลักษณะ. (ม.ป.ป.). การวัดผลและประเมินผลจริยธรรมไทย, เอกสารอัดสำเนา
สมบูรณ์ ศาลยาชีวิน. (2522). “จริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน”.ใน คณะกรรมการ การศึกษาแห่งชาติ (บรรณาธิการ), จริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กรมศาสนา
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2522). รายงานการสัมมนาเรื่องจริยธรรมในสังคมไทยปัจจุบัน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
สุลักษณ์ ศิวรักษ์. (2514). “อุดมคติทางการศึกษาของไทย ใน โครงการตำรา สังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ (บรรณาธิการ), วรรณไวทยากร ชุดการศึกษา (หน้า 25 - 67). กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
Abel, T. M. (1941). The relation of intelligence to moral judgment in the case of retarded adolescents. The American Journal of Psychology, 54(1), 37–59. https://doi.org/10.2307/1417790
Bloom, B. S., Engelhart, M. D., Furst, E. J., Hill, W. H., & Krathwohl, D. R. (1956). Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay.
Boehm, L. (1962). The development of conscience: A comparison of American children of different mental ages. Child Development, 33(3), 575–590. https://doi.org/10.2307/1126654
Brown, L. B. (Ed.). (1973). Ideology and social psychology: Extremism, liberty and democracy. Penguin Books.
Durkin, D. (1959). Children's concepts of justice: A further comparison with the Piaget data. The Journal of Educational Research, 52(7), 252–257.
Frankena, W. K. (1973). Ethics (2nd ed.). Prentice-Hall.
Hoffman, M. L. (1977). Moral internalization: Current theory and research. In L. Berkowitz (Ed.), Advances in experimental social psychology (Vol. 10, pp. 233–271). Academic Press.
Johnson, R. C. (1962). A study of children's moral judgments. Child Development, 33(2), 327–354. https://doi.org/10.2307/1126449
Keasey, C. B. (1975). Implications of cognitive development for moral reasoning. In D. J. DePalma & J. M. Foley (Eds.), Moral development: Current theory and research (pp. 39–56). Lawrence Erlbaum Associates.
Kohlberg, L. (1958). The development of modes of moral thinking and choice in the years 10 to 16 [Unpublished doctoral dissertation]. University of Chicago.
Kohlberg, L. (1976). Moral stages and moralization: The cognitive-developmental approach. In T. Lickona (Ed.), Moral development and behavior: Theory, research, and social issues (pp. 31–53). Holt, Rinehart and Winston.
Krebs, R. L. (1967). Relations between moral judgment and psychometric intelligence. Developmental Psychology, 1(6, Pt.1), 748.
Lickona, T. (Ed.). (1976). Moral development and behavior: Theory, research, and social issues. Holt, Rinehart and Winston.
MacRae, D., Jr. (1954). A test of Piaget's theories of moral development. The Journal of Abnormal and Social Psychology, 49(1), 14–18. https://doi.org/10.1037/h0058869
Noddings, N. (2002). Educating moral people: A caring alternative to character education. Teachers College Press.
Piaget, J. (1932). The moral judgment of the child. Harcourt, Brace.
Piaget, J. (1952). The psychology of intelligence. Routledge. (Original work published 1950)
Piaget, J., & Inhelder, B. (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence: An essay on the construction of formal operational structures. Basic Books.
Selman, R. L., & Damon, W. (1975). The development of social-cognitive categories in early childhood. Child Development, 46(3), 724–731. https://doi.org/10.2307/1128574
Spencer, K. (1970). Piaget's theory of cognitive development. McGraw-Hill.
Sprinthall, N. A., & Sprinthall, R. C. (1977). Educational psychology: A developmental approach (2nd ed.). Addison-Wesley.
