การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนบ้านหนองแอก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษามุกดาหาร
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและแนวทางการพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนบ้านหนองแอก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร 2) การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม เพื่อเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนบ้านหนองแอก สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร 3) ทดลองใช้รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม และ 4) ประเมินรูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ครูผู้สอน จำนวน 10 คน คณะกรรมการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 7 คน และผู้ปกครองนักเรียน จำนวน 77 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง รวมจำนวน 94 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามความคิดเห็น แบบสัมภาษณ์ แบบบันทึกสัมภาษณ์เชิงลึก แบบประเมินผลการปฏิบัติงาน แบบประเมินการจัดการเรียนรู้เชิงรุก และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วมและการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูอยู่ในระดับปานกลาง 2) รูปแบบการบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม (PICSS 5S Model) ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก คือ 1) หลักการและแนวคิด 2) วัตถุประสงค์ 3) ระบบงานและกลไก 4) วิธีดำเนินงาน 5 ขั้นตอน คือ ขั้นการมีส่วนร่วมในการวางแผน ขั้นการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ขั้นการมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน ขั้นการมีส่วนร่วมใช้ประโยชน์ และขั้นการมีส่วนร่วมในการติดตามประเมินผล 5) การประเมินรูปแบบ และ 6) เงื่อนไขความสำเร็จ โดยผู้ทรงคุณวุฒิประเมินว่ามีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบ พบว่า ครูมีผลการปฏิบัติงานตามขั้นตอนของกระบวนการบริหารและการจัดการเรียนรู้เชิงรุกอยู่ในระดับมากที่สุด และ4) ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเพิ่มขึ้นร้อยละ 3.12 รูปแบบมีความเป็นประโยชน์ ความเป็นไปได้ ความเหมาะสม และความถูกต้องอยู่ในระดับมาก และครูผู้สอน คณะกรรมการสถานศึกษา และผู้ปกครองมีความพึงพอใจต่อรูปแบบอยู่ในระดับมากถึงมากที่สุด
คำสำคัญ : การบริหารจัดการศึกษาแบบมีส่วนร่วม, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, การพัฒนาครู
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลฉัตร กล่อมอิ่ม. (2562). การพัฒนาหลักสูตรสะเต็มศึกษาเพื่อเสริมสร้างทักษะด้านการแก้ปัญหาอย่างมีวิจารณญาณและการใช้ทักษะชีวิตสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารบรรณศาสตร์ มศว, 12(2), 61-70.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2546). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560). สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา.
กวิสรา อับดุลลาติฟ. (2564). การเสริมแอปพลิเคชันการเรียนการสอนเชิงรุกสำหรับกูเกิลคลาสรูมเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพด้านสมรรถนะหลักของนักศึกษาอาชีวศึกษา: กรณีศึกษาวิทยาลัยการอาชีพปัตตานี. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต. สงขลา : มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
จรัส อติวิทยาภรณ์. (2553). หลักการและทฤษฎีทางการบริหารการศึกษา (ฉบับที่ 3). สาขาวิชาการบริหารการศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ.
จันทรานี สงวนนาม. (2553). ทฤษฎีและแนวปฏิบัติในการบริหารสถานศึกษา (ฉบับที่ 3). บุ๊คพอยท์.
ฉลาด จันทรสมบัติ. (2553, มกราคม-เมษายน). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาท้องถิ่น. วารสารการบริหารและพัฒนา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 2(1), 176-177.
ทิศนา แขมมณี. (2556). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (ฉบับที่ 17). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิเชฐ โพธิ์ภักดี. (2553). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนนิติบุคคลสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน .วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิมพันธ์ เดชะคุปต์ และพเยาว์ ยินดีสุข. (2563). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิสิษฐ์ วงศ์ศรี. (2561). บทบาทของชุมชนในการพัฒนาการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 13(3), 85-96.
วัชรา เล่าเรียนดี. (2554). รูปแบบและกลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะการคิด (ฉบับที่ 7). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ศักดิ์จิต มาศจิตต์. (2550). การพัฒนารูปแบบการบริหารโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานสำหรับสถานศึกษาพื้นฐานในเขตตรวจราชการที่ 11 .วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
สุพิษ ชัยมงคล. (2556). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนระดับประถมศึกษาในพื้นที่สูง. วารสารบริหารการศึกษา, 10(18), 61-71.
สุภัค หอมสุวรรณ. (2562). แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารการบริหารการศึกษา, 9(1), 45-56.
สุภาพร ศรีรักษา. (2563). การบริหารโรงเรียนแบบมีส่วนร่วมเพื่อเสริมสร้างประสิทธิภาพการเรียนการสอน. วารสารศึกษาศาสตร์, 18(2), 101-117.
อันธิกา ฉลาดธัญญกิจ. (2555). การวิเคราะห์องค์ประกอบความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูผู้สอนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 .วิทยานิพนธ์ปริญญา มหาบัณฑิต. เชียงราย : มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). New York, NY: McGraw-Hill.
Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223–231. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2004.tb00809.x
Smith, S. C., & Purkey, M. S. (2008). Effective school. In W. K. Hoy & C. G. Miskel, Educational administration: Theory, research, and practice. New York, NY: McGraw-Hill Education.
Tan, C. (2020). Educative teaching and active learning: A Singapore perspective. Singapore: Springer. https://doi.org/10.1007/978-981-15-2914-4