รูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณภาพด้านการจัดการเรียนรู้ตามหลักอิทธิบาท 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นด้านการบริหารโรงเรียนคุณภาพด้านการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระบุรี 2) พัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณภาพด้านการจัดการเรียนรู้ตามหลักอิทธิบาท 4 3) ทดลองใช้รูปแบบที่พัฒนา และ 4) ประเมินรูปแบบดังกล่าว การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน โดยระยะเชิงปริมาณใช้กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร ครู และคณะกรรมการสถานศึกษา ปีการศึกษา 2567 จำนวน 152 คน ส่วนระยะเชิงคุณภาพใช้ข้อมูลจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 รูป/คน โดยการสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และการสนทนากลุ่ม จำนวน 9 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และคู่มือการสนทนากลุ่ม การทดลองใช้รูปแบบดำเนินการกับครูโรงเรียนอนุบาลวังม่วง และการประเมินผลรูปแบบดำเนินการกับผู้บริหาร จำนวน 30 คน ระหว่างเดือนมิถุนายน–กรกฎาคม 2568 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เชิงคุณภาพแบบสรุปความ ผลการวิจัยพบว่า 1) ความต้องการจำเป็นด้านการบริหารโรงเรียนคุณภาพด้านการจัดการเรียนรู้ตามหลักอิทธิบาท 4 โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยมีลำดับความต้องการสูงสุด ได้แก่ การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษา การนิเทศการศึกษา และการพัฒนาและใช้สื่อเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย หลักการ วัตถุประสงค์ ระบบและกลไก วิธีดำเนินงาน แนวทางการประเมินผล เงื่อนไขความสำเร็จ และการบูรณาการหลักอิทธิบาท 4 3) ผลการทดลองใช้รูปแบบพบว่า ผู้เข้าร่วมมีระดับการดำเนินกิจกรรมอยู่ในระดับมาก โดยโครงการที่ให้ผลสูงสุด คือ โครงการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ดิจิทัลภูมิปัญญาท้องถิ่นด้วยกระบวนการมีส่วนร่วม และมีความพึงพอใจต่อรูปแบบโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และ 4) ผลการประเมินรูปแบบพบว่า ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านความเป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ผลการวิจัยยืนยันว่าสามารถนำรูปแบบไปใช้ในการบริหารโรงเรียนคุณภาพด้านการจัดการเรียนรู้ตามหลักอิทธิบาท 4 ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
คำสำคัญ: รูปแบบการบริหาร, โรงเรียนคุณภาพ, การจัดการเรียนรู้, อิทธิบาท 4
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ธีรศักดิ์ อุปไมยอธิชัย. (2560). พื้นฐานการจัดการศึกษา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด.(2545). การวิจัยเบื้องต้น, พิมพ์ครั้งที่ 5 กรุงเทพมหานคร: ชมรมเด็ก.
ประจวบ หนูเลี่ยง.(2559). “การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษา แบบมีส่วนร่วมของจังหวัดพัทลุง”, ดุษนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น.
ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. (2553). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ: ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.
พันเอกจารุมาศ เรืองสุวรรณ. (2548). “การสังเคราะห์แบบจำลองการสอนวิชาชีพช่างตามหลักอิทธิบาท 4 ของพลทหารในส่วนสนับสนุนกองบัญชาการทองทัพบก”, ดุษฎีนิพนธ์, บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พระมหาวิทวัฒน วิวฑฺฒนเมธี (วราบำรุงกุล). (2562). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ที่ส่งผลต่อการ
บริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตราด. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี, 11(1), 89-100.
มนต์นภัส มโนการณ์.(2561). การปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐานกับการจัดการศึกษาเชิงพื้นที่.วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์.
มลวิภา สิขเรศ.(2559).“การบริหารสถานศึกษาเชิงพุทธบูรณาการของผู้บริหารสถานศึกษา”, พุทธศาสตรดุษฎีนิพนธ์ สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา, บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
รุ่งชัชดาพร เวหะชาติ. (2564). การบริหารงานวิชาการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. สงขลา: นำศิลป์โฆษณา.
สุรพงษ์ ฦๅชา, สัญญา เคณาภูมิ, และ ภักดี โพธิ์สิงห์. (2563). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตาม
หลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 26. วารสารวิชาการธรรมทัศน์, 20(1), 141-150
สุวิมล ติรกานันท์. (2550).การสร้างเครื่องมือวัดตัวแปรในการวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.(2566). คู่มือการจัดตั้งงบประมาณประจำปี งบประมาณ พ.ศ.2564.กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สพฐ-วิถีใหม่-วิถีคุณภาพ, 2563, [ออนไลน์]. สืบค้นจาก
http://www.obec.go.th/wp-content/uploads/2024/26/
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.(2562). สภาวะการศึกษาไทย 2561/2562 การปฏิรูปการศึกษาในยุคดิจิทัล.กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
ศรีจันทร์ หอมหวล, พระครูสุเมธปริยัติคุณ, และ กาญจนา ศรีสุวรรณ. (2567). การบริหารงานวิชาการสู่
ความเป็นเลิศตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนก้างปลาวิทยาคม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารเสฏฐวิทย์ปริทัศน์, 4(3), 95–110
Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2004). Models of Teaching (7th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
Krejcie, R.V. and Morgan, D.W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30, 607-610.
Likert, R., (1967). The Method of Constructing and Attitude Scale,” in Attitude Theory and Measurement. New York: Wiley & Son.
Nicolai, D. (1971). The Administrative Behavior of the Superintendent of School as Perceived by High School Principals. Dissertation Abstracts International. 1971, pp. 3214-A.