ภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ

Main Article Content

พระครูสุตวิริยาลังการ กวิสฺสโร
สุนทร สายคำ
ประจิตร มหาหิง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา (2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษา (3) ประเมินแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ เป็นการวิจัยแบบผสมวิธีแบบพหุระยะ การวิจัยเชิงปริมาณเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลเป็นแบบสอบถาม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 277 คน การวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้เก็บข้อมูลเป็นแบบสัมภาษณ์  ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 9 รูป/คน และแบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นประโยชน์และความเป็นไปได้ กลุ่มตัวอย่าง 24 คน ผลการวิจัย พบว่า (1) สภาพภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ พบว่า ด้านที่มี ระดับการปฏิบัติมากสุด คือ ด้านการกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ และเป้าหมายตามหลักสัปปุริสธรรม 7 รองลงมา คือ ด้านการนิเทศการสอนตามหลักสัปปุริสธรรม 7 รองลงมา คือ ด้านการบริหารหลักสูตรและการสอนตามหลักสัปปุริสธรรม 7 และน้อยที่สุด คือ ด้านการสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ตามหลักสัปปุริสธรรม 7 (2) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ คือ ผู้นำควรกำหนดช่วงเวลาที่เหมาะสมในการพัฒนาและติดตามความก้าวหน้าของหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง เช่น ปรับหลักสูตรทุก 5 ปี ประเมินผลทุกปี และส่งเสริมการพัฒนาครูผ่านการอบรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสนับสนุนด้านวิชาการ (3) ผลการประเมินแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ มีความเหมาะสม ความเป็นประโยชน์และความเป็นไปได้ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และสามารถนำไปใช้ในการพัฒนาได้จริง


คำสำคัญ: ภาวะผู้นำทางวิชาการ, สัปปุริสธรรม 7, การศึกษามัธยมศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กวิสฺสโร พ., สายคำ ส., & มหาหิง ป. (2026). ภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ . วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(1), 408–422. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/292031
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา สุระคำ. (2562). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการทำงานเป็นทีมของครูในสถานศึกษา สำนักงานเขตพื้นทีการศึกษาประถมศึกษานนทบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

จริยาภรณ์ พรหมมิ. (2559). ปัจจัยภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาทีส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นทีการศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 3. งานนิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยบูรพา.

ธนวัฒน์ ชาวโพธิ์. (2565). ภาวะผู้นำตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของนักศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตศรีล้านช้าง. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 2(4), 59.

พระครูวินัยธรวรวุฒิ เตชธมฺโม เฮียงเหี่ย. (2564). รูปแบบการบริหารจัดการตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 7. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระครูวินัยธรวรวุฒิ เตชธมฺโม และคณะ. (2566). การวิจัยแบบผสมผสานวิธีทางพุทธบริหารการศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 2(2), 66-76.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2555). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 53. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.

พระครูพิศาลปริยัตยานุกุล (อนันต์ วฑฺฒโน). (2561). แนวทางการบริหารงานบุคคลตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนประถมศึกษาเขตบางขุนเทียน สังกัดกรุงเทพมหานคร. วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ ป.อ. ปยุตฺโต. (2550). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. พิมพ์ครั้งที่ 11. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พิพัฒน์พงษ์ วิเศษ. (2563). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 3. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วันเผด็จ มีชัย. (2554). ภาวะผู้นำทางวิชาการที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการในโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สุภาพร นามครรชิต. (2559). ภาวะผู้นำตามหลักธรรมสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหาร. วารสารร้อยแก่นสารศึกษา, 1(2), 13-22.

สรายุทธ สิมมาจันทร์. (2563). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ. (2568). แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.ศ. 2565-2569 ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ. https://www.sesaobk.go.th/wp-content/uploads/2022/07

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ. (2567). ข้อมูลข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบึงกาฬ ประจำปีการศึกษา 2567. https://www.sesaobk.go.th/wp-content/uploads/2022/07

Dayal. H.. et al.. (2024). Distributed leadership in primary schools in India: Overview and similarities. International Journal of Educational Management, 38(3),308-439.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Msolla. Joyce. (1995). Jeremian Assessing Administrative Skills and Knowledge of Teacher College Principals in Tanzania. CD-ROM. Available: UMI Dissertation.

Mickey. B. H.. (2000). Instructional Leadership: A Vehicle for One Urban Principal to Effective Pedagogical Restructuring in a Middle School. Education Doctor Dissertation. Temple University.

Wildy, H., & Dimmock, C. (1993). Instructional leadership in primary and secondary schools in Western Australia. Journal of Educational Administration, 31(2), 43. Retrieved January 18, 2011, from ABI/INFORM Global. (Document ID: 1064832).