การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายเพื่อศึกษา เปรียบเทียบ ความสัมพันธ์ อำนาจพยากรณ์ และแนวทางยกระดับการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสถานศึกษา รองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม ประจำปีการศึกษา 2568 รวมทั้งสิ้น 318 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ด้านการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง .734-.901 และมีค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ .985 และประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียน มีค่าอำนาจจำแนกอยู่ระหว่าง .250-.929 และมีค่าความเชื่อมมั่น เท่ากับ .941 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ใช้สถิติ t-test แบบ Independent Samples การวิเคราะห์ One-Way ANOVA ค่าสหสัมพันธ์อย่างง่ายของเพียร์สัน และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแต่ละขั้นตอน ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 3) การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 เมื่อจำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง พบว่าโดยรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 แต่เมื่อจำแนกตามประสบการณ์ในการปฏิบัติงานและขนาดโรงเรียน พบว่าโดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 4) ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ เมื่อจำแนกตามสถานภาพการดำรงตำแหน่ง ประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน และขนาดโรงเรียน พบว่าโดยรวมและรายด้านไม่แตกต่างกัน 5) การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 กับประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียน มีความสัมพันธ์กันในระดับสูง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 6) การจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 จำนวน 4 ด้าน สามารถร่วมกันพยากรณ์ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ 7) แนวทางการพัฒนาการจัดการความรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ ได้แก่ การกำหนดมาตรฐานร่วม นิยาม ตัวชี้วัด และรูบริก/ชิ้นงานเพื่อให้ครูจัดการเรียนรู้และประเมินผลในแนวทางเดียวกัน การพัฒนาทักษะการสืบค้นและคัดกรองข้อมูลอย่างมีวิจารณญาณ การสร้างธรรมาภิบาลข้อมูลและระบบสนับสนุนการทำงานร่วมกันอย่างยั่งยืน การจัดระบบสนับสนุนการใช้ AI อย่างเหมาะสมและปลอดภัย ตลอดจนการแปลงความรู้ให้เป็นแนวปฏิบัติหรือเครื่องมือที่ครูสามารถนำไปใช้ได้ทันที
คำสำคัญ: การจัดการความรู้, ศตวรรษที่ 21, ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิติยาภรณ์ เชาวรากุล. (2564). การวิเคราะห์องค์ประกอบการจัดการความรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษาในเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา. Rajapark Journal, 15(40), 214–227.
ชญาดา ฝ่ายไทย. (2568). การบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อพัฒนาทักษะการเรียนรู้ของนักเรียนในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 5. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 16(2), 274-294.
ณัฐชยา ชนะกุล. (2566). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนเอกชนในจังหวัดนครศรีธรรมราช (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
คุณาพร โฉมจิตร, ณรงค์ สมพงษ์, และกฤษณาวัจน์ โคตรชัย. (2567). บทบาทของผู้บริหารโรงเรียนในการส่งเสริมการทำวิจัยในชั้นเรียน โรงเรียนประถมศึกษา อำเภอบางกรวย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 1. Journal of MCU Research and Academic Review, 7(4), 264–287.
ดวงดาว มงคลสวัสดิ์, และคณะ. (2568). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อการบริหารงานวิชาการในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 9(1), 468-460.
ธงชัย สันติวงษ์. (2550). การบริหารจัดการศึกษา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น.
บุญรัตน์ แผลงศร และคณะ. (2565). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ M Learning สำหรับวิชาภาษาอังกฤษ. วารสารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้, 2(3), 285–302.
พิทักษ์ หารบัวคำ, วันเพ็ญ นันทะศรี, และวัลนิภา ฉลากบาง. (2567). การจัดการความรู้ของครูที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียนในโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสกลนคร เขต 2. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 4(2), 731-748.
ภัทรินภร พันเดช. (2566). บทบาทผู้บริหารสถานศึกษาในการพัฒนาสู่การเป็นโรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 2 [สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย].
เรณู บุญเสรฐ. (2561). รูปแบบการบริหารหลักสูตรสู่ประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็ก [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
วิภาพร บึงลี, และสุทธิพงศ์ บุญผดุง. (2567). การจัดการความรู้ของผู้บริหารสถานศึกษากับการปฏิบัติงานของครูในยุคดิจิทัล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากรุงเทพมหานคร. Journal of Social Science Research and Innovation, 2(2), 1–14.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม. (2568). แผนการบริหารและพัฒนาทรัพยากรบุคคล ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครพนม.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2567). รายงานประจำปี 2567. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570. สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุภัทรา แก้วมูล. (2566). การพัฒนากระบวนการจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 46(1), 112–125.
สุวัชชัย อาจวิเชียร, และคณะ. (2567). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อสมรรถนะการจัดการเรียนรู้ของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักการศึกษา กรุงเทพมหานคร. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 22(1), 249–264.
หยาดทิพย์ ซีซอง. (2564). ปัจจัยภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารโรงเรียนที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการจัดการเรียนรู้ของครูผู้สอนในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 9(36), 165–175.
อภิชญา กิ่งแก้ว, และณัฐวุฒิ สัพโส. (2568). การศึกษาบทบาทของผู้บริหารในการส่งเสริมงานวิจัยในชั้นเรียนของครูโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร. Journal of Social Sciences Mahamakut Buddhist University, 8(1), 299–308.
แสงเพชร คูณประเสริฐ, บุญรัตน์ แผลงศร, และสูติเทพ ศิริพิพัฒนกุล. (2567). การพัฒนาชุดฝึกอบรมแบบผสมผสานตามแนวคิดการปฏิบัติเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถการจัดการเรียนการสอนออนไลน์ของครู โรงเรียนมัธยมสมบูรณ์เทศบาลแขวงอุดมไซ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
Argote, L. (2024). Knowledge transfer within organizations: Mechanisms, moderators, and future directions. Annual Review of Psychology, 75, 393–417. https://doi.org/10.1146/annurev-psych-022123-105424
Athanatou, M., Kotsis, K. T., & Mikropoulos, T. A. (2023). Data-driven decision making as a model to improve in primary education. Journal of Education and E-Learning Research, 10(1), 15–23.
Bueno-Broterson, P., Araya-Guzmán, S., & Salazar-Concha, C. (2025). Knowledge management and organizational performance: Analysis in the Chilean educational context. Prometeica, 35, 105–119.
Çevik, M. S., & Doğan, E. (2023). The mediating and moderating effects of knowledge management in the relationship between technological leadership behaviors of school principals and data-driven decision-making. Educational Policy Analysis and Strategic Research, 18(1), 50–76.
Chinowsky, P., & Carrillo, P. (2007). Knowledge management to learning organization connection. Journal of Management in Engineering, 23(3), 122–130. https://doi.org/10.1061/(ASCE)0742-597X(2007)23:3(122)
Creswell, J.W. (2022). A Concise Introduction to Mixed Methods Research (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE.
Dalkir, K. (2023). Knowledge management in theory and practice (4th ed.). The MIT Press.
Gleeson, J., Nelson, J., Johnson, B., Spurling, N., & West, K. (2022). Teachers’ use of research evidence: A case study of United Learning schools. National Foundation for Educational Research.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2001). Educational administration: Theory, research, and practice (6th ed.). McGraw-Hill.
Kasneci, E., Sessler, K., Küchemann, S., Bannert, M., Dementieva, D., Fischer, F., Gasser, U., Groh, G., Günnemann, S., Hüllermeier, E., Krusche, S., Kutyniok, G., Michaeli, T., Nerdel, C., Pfeiffer, F., Poquet, O., Sailer, M., Schmidt, A., Seidel, T., ... Kasneci, G. (2023). ChatGPT for good? On opportunities and challenges of large language models for education. Learning and Individual Differences, 103, Article 102274. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2023.102274
López-Meza, E., Bautista-Díaz, M. L., & Ruiz-Ledesma, E. F. (2024). SECI model of knowledge management: A thematic analysis from the Web of Science core collection. International Journal of Sustainable Management and Corporate Social Responsibility, 9(1), 1–17.
Michael, S. W., Alexander, K., & Kimani, S. (2024). The impact of knowledge management on teacher performance in English-medium schools in Musoma Diocese, Tanzania, with a focus on the moderating role of professional development. CUEA Journal of Business and Economics, 1(2).
OECD. (2021). Teachers getting the best out of their students: From primary to upper secondary education. OECD Publishing.
OECD. (2023). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
Özkul, R., & Varol Yildizbaş, Y. (2025). The relationship between school principals’ leadership styles, organisational climate and organisational depression. South African Journal of Education, 45(2).
Prachagool, V., & Nuangchalerm, P. (2021). Perspectives of Thai educators toward 21st century instruction. Journal of Education and Learning, 10(4), 432–437.
Sriklaub, K., & Ruengtrakul, A. (2022). Teachers’ experiences in a professional learning community: Insights on policy delivery and characteristics of the PLC in schools. Kasetsart Journal of Social Sciences, 43(2), 303–310.
UNESCO. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
