การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างการบริหารการนิเทศการศึกษาสำหรับสถานศึกษาในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน

Main Article Content

ศุภชัย โถบำรุง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างการบริหารการนิเทศการศึกษาสำหรับสถานศึกษาในการจัดการเรียนรู้เชิงรุก เป็นการวิจัยเชิงสำรวจกลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา และครูผู้สอน จำนวน 465 คน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดอุดรธานี กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้ตารางสำเร็จรูปของ Krejcie และ Morgan แล้วสุ่มอย่างง่าย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถามแบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ที่มีค่าดัชนีความสอดคล้องระหว่าง 0.80-1.00 และมีค่าความเชื่อมั่นเท่ากับ 0.99 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNIModified) ผลการวิจัยพบว่า สภาพปัจจุบันของการบริหารการนิเทศการศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับน้อย ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมาก ความต้องการจำเป็นเรียงตามลำดับความสำคัญ ได้แก่ ด้านการดำเนินการนิเทศการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ด้านการประเมินและพัฒนาการจัดกิจกรรม ด้านการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุก และด้านการวางแผนการนิเทศ ซึ่งชี้ว่าทุกองค์ประกอบมีความต้องการจำเป็นในการพัฒนา โดยองค์ประกอบที่มีลำดับความต้องการสูงสุดคือ ด้านการดำเนินการนิเทศการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุก ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการออกแบบโปรแกรมเสริมสร้างการบริหารการนิเทศการศึกษาให้สามารถส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกได้อย่างมีประสิทธิภาพ


คำสำคัญ: การบริหารการนิเทศการศึกษา, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, ความต้องการจำเป็น

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โถบำรุง ศ. . (2026). การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการเสริมสร้างการบริหารการนิเทศการศึกษาสำหรับสถานศึกษาในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(2), 168–181. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/295441
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กมลทิพย์ ศรีสุข. (2562). การวางแผนการนิเทศเชิงกลยุทธ์เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสารการ

บริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 9(1), 45-58.

กิตติชัย ดวงมาลย์, พรศวรรค์ เชียงแก้ว, และจักรพงษ์ สิงห์คะ. (2567). การพัฒนาครูเพื่อส่งเสริม

การจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญโดยใช้กระบวนการนิเทศภายใน.

วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการศึกษา, 3(1), 112-125.

จิราพร วงศ์สุวรรณ. (2563). การพัฒนาครูด้วยการนิเทศการศึกษาเชิงพัฒนาการ: กรณีศึกษา

โรงเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 43(2), 112-125.

ชัยยศ ไชยแสง. (2564). การนิเทศการศึกษาในศตวรรษที่ 21: การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทาง

วิชาชีพ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นงลักษณ์ ศรีสวัสดิ์. (2562). รูปแบบการนิเทศภายในโรงเรียนประถมศึกษาในภาค

ตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 13(2), 156-169.

นิภา จันทร์เพ็ญ. (2563). ผลของการนิเทศแบบมีพี่เลี้ยงต่อความมั่นใจในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของ

ครูผู้สอน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 22(4), 203-217.

ประดิษฐ์ ทองคำ. (2563). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกแบบหลากหลายเพื่อส่งเสริมทักษะ

การคิดขั้นสูง. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 21(1), 89-103.

ประภาศรี ธนบดีรัตน์. (2560). การพัฒนารูปแบบการนิเทศการศึกษาแบบบูรณาการเพื่อส่งเสริมการ

จัดการเรียนรู้เชิงรุก. วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ปรียา สุขสวัสดิ์. (2563). การวางแผนการนิเทศตามความต้องการจำเป็นของครูในโรงเรียน

ประถมศึกษา. วารสารบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 10(2), 134-148.

พิมพ์ใจ สุขเจริญ. (2561). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรเพื่อส่งเสริมการพัฒนา

วิชาชีพครู. วารสารวิชาการ สถาบันการพลศึกษา, 10(1), 67-81.

มนตรี บุญมาก. (2561). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบคลินิกเพื่อพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุก

ของครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(3), 195-208.

รัตนา ใจกล้า. (2561). การพัฒนาระบบข้อมูลเพื่อสนับสนุนการนิเทศการศึกษา: กรณีศึกษาเขตพื้นที่

การศึกษา. วารสารวิจัยทางการศึกษา, 12(2), 56-70.

วนิดา ผาระนัด. (2559). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก: แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วารสาร

การศึกษาและการพัฒนาสังคม, 12(2), 45-58.

วราภรณ์ ศรีสุวรรณ. (2563). การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพเพื่อส่งเสริมการจัดการ

เรียนรู้เชิงรุก. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 31(2), 145-159.

วาสนา บุญมาก. (2562). การพัฒนารูปแบบการนิเทศภายในโดยใช้กระบวนการชี้แนะและการเป็นพี่

เลี้ยงสำหรับครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 21(2), 1-15.

วิชัย วงษ์ใหญ่. (2562). การพัฒนารูปแบบการออกแบบการเรียนรู้เชิงรุกโดยบูรณาการทฤษฎีการ

เรียนรู้. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 20(2), 112-127.

วิไลวรรณ ศรีสุข. (2563). การนิเทศการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงาน

เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น,

(1), 89-102.

ศิริพร มานะกิจ. (2563). การใช้ข้อมูลการประเมินในการวางแผนพัฒนาครูเพื่อยกระดับคุณภาพการ

สอน. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษา, 14(1), 34-48.

สงัด อุทรานันท์. (2550). การนิเทศการศึกษา: หลักการ ทฤษฎี และการปฏิบัติ. โรงพิมพ์มิตรสยาม.

สมชาย กิจยรรยง. (2561). สภาพการนิเทศการศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษา จังหวัด

อุดรธานี. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 19(2), 145-158.

สมบัติ ใจดี. (2564). การนิเทศแบบคลินิกเพื่อพัฒนาคุณภาพการสอน: กรณีศึกษาโรงเรียน

มัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 23(2), 178-192.

สมศักดิ์ ประดิษฐ์ทอง. (2561). การพัฒนาแผนการนิเทศแบบมีส่วนร่วมเพื่อส่งเสริมการพัฒนา

วิชาชีพครู. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 8(2), 98-112.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 1. (2566). รายงานผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน

และแผนพัฒนาคุณภาพการศึกษา. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานีเขต1.

สุนันทา พูลสวัสดิ์. (2564). ความสามารถของครูในการออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกและ

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 32(1), 67-82.

สุรชัย โฆษิตนิธินันท์. (2561). การนิเทศการศึกษา: ทฤษฎีและการปฏิบัติ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุวิมล แสงทอง. (2562). การพัฒนาระบบการนิเทศแบบกัลยาณมิตรเพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้

เชิงรุก. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 13(1), 123-137.

อรุณี อรุณธารา. (2562). ความคิดเห็นของครูต่อสภาพที่พึงประสงค์ของการนิเทศการศึกษา.

วารสารวิจัยทางการศึกษา, 13(2), 89-103.

อารี บัวแฝง. (2563). การนิเทศการศึกษา: บทบาทและความสำคัญต่อการพัฒนาคุณภาพ

การศึกษา. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 21(1), 112-125.

Altschuld, J. W., & Kumar, D. D. (2019). Needs Assessment: An Overview.

Sage Publications.

Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (2016). Active Learning: Creating Excitement in the Classroom. Jossey-Bass.

DuFour, R., & Eaker, R. (2018). Professional Learning Communities at Work: Best Practices for Enhancing Student Achievement. Solution Tree Press.

Glickman, C. D. (1990). Supervision of Instruction (2nd ed.). Allyn and Bacon.

Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2017). Supervision and Instructional Leadership: A Developmental Approach (10th ed.). Pearson.

Guskey, T. R. (2016). Evaluating Professional Development. Corwin Press.

Hallinger, P. (2018). Bringing Context out of the Shadows of Leadership. Educational Management Administration & Leadership, 46(1), 5-24.

Harris, B. M. (1985). Supervisory Behavior in Education (3rd ed.). Prentice-Hall.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities.