แนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ กลุ่มเครือข่ายฯ ศูนย์การศึกษาพิเศษ เขตการศึกษา 9
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพ และ 2) ประเมินแนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธีแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การศึกษาแนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพ ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา และศึกษานิเทศก์ใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง มีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.80 - 1.00 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา และระยะที่ 2 การประเมินแนวทาง โดยใช้กลุ่มผู้ให้ข้อมูล จำนวน 18 คน ได้แก่ ผู้อำนวยการสถานศึกษา และครูหัวหน้างานวิชาการ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบประเมินแนวทางด้านความเป็นประโยชน์ และด้านความเหมาะสม มีค่าความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาอยู่ระหว่าง 0.60 - 1.00 ตามกรอบการประเมินของ Guskey วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพของผู้บริหารศูนย์การศึกษาพิเศษ ดำเนินการตามวงจร PDCA ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน 11 แนวทาง ได้แก่ ได้แก่ (1) ขั้นการวางแผนการนิเทศ 4 แนวทาง เน้นการวิเคราะห์ความต้องการจำเป็นการพัฒนาความรู้ความเข้าใจ การกำหนดระบบติดตาม และการกำหนดกรอบการประเมินที่ชัดเจน (2) ขั้นการปฏิบัติการนิเทศ 3 แนวทาง เน้นการสังเกตการสอนแบบมีส่วนร่วมการสร้างบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้ และการบันทึกข้อมูลตามสภาพจริง (3) ขั้นการประชุมสะท้อนผล 2. แนวทางเน้นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ และการสะท้อนความคิดเห็นอย่างมีระบบ และ (4) ขั้นการประเมินผลและสรุปผล 2 แนวทาง เน้นการกำหนดเกณฑ์การประเมินร่วมกัน และการติดตามผลการพัฒนาครูอย่างต่อเนื่อง และ 2) ผลการประเมินแนวทางการนิเทศการศึกษาแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพ พบว่า ด้านความเป็นประโยชน์ และด้านความเหมาะสม โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
คำสำคัญ: การนิเทศแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพ, ศูนย์การศึกษาพิเศษ, ผู้บริหารสถานศึกษา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กนกวรรณ อุทยานิน. (2565). แนวทางการนิเทศภายในแบบร่วมพัฒนาโดยใช้โรงเรียนเป็นฐานของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.
จริยาภรณ์ เรืองเสน. (2561). แนวทางพัฒนากระบวนการนิเทศภายในสถานศึกษาของโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 2. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 3(6), 1-13.
จุไรรัตน์ สุดรุ่ง. (2559). การนิเทศภายในโรงเรียน. กรุงเทพฯ: แดเน็กซ์อินเตอร์คอร์ปอเรชั่น.
โชติกานต์ กุดแก้ว. (2566). แนวทางการนิเทศแบบร่วมพัฒนาสู่คุณภาพผู้เรียนของวิทยาลัยการอาชีพหัวไทร สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ดวงทิพย์ เพ็ชรนิล, วรรณรี ปานศิริ และทัศนีย์ ช่อเทียนทิพย์. (2568). กระบวนการนิเทศและเทคนิคการนิเทศ ทางการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษา. วิจยวิชาการ, 8(3), 396-397.
ดุสิต ทิวถนอม. (2540). การนิเทศการศึกษา : หลักการและการปฏิบัติ. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
นภัทร เครือผดุงสกุล. (2567). รูปแบบการนิเทศการศึกษาแบบผสมผสานเพื่อส่งเสริมความสามารถในการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะของครูโรงเรียนมัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
บุณยพงศ์ โพธิวัฒน์ธนัต. (2563). การพัฒนารูปแบบการนิเทศแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพเพื่อพัฒนางาน วิชาการด้านวัดผลและประเมินผลการเรียนรู้ในโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
พีรยา ทรัพย์หล่ำ. (2562). แนวทางการดำเนินงานนิเทศภายในของโรงเรียนขนาดเล็กในจังหวัดนครสวรรค์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 42. วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
วรวุฒิ ไชยวงศ์คต และนิยดา เปี่ยมพืชนะ. (2567). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารศูนย์ การศึกษาพิเศษในกลุ่มเครือข่ายส่งเสริมประสิทธิภาพศูนย์การศึกษาพิเศษเครือข่ายที่ 9. การบริหารการศึกษา มมร.วิทยาเขตร้อยเอ็ด, 4(2), 215-226
วัชรา เล่าเรียนดี. (2556). ศาสตร์การนิเทศการสอนและการโค้ช การพัฒนาวิชาชีพ: ทฤษฎี กลยุทธ์สู่การปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 12). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวัง สนามจันทร์.
ศิริวรรณ์ ฉายะเกษตริน. (2552). การนิเทศแบบร่วมพัฒนา. มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี, 3(1), 67-87.
ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดอุดรธานี. (2567). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-Assessment Report : SAR) ประจำปีการศึกษา 2567. อุดรธานี: ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจำจังหวัดอุดรธานี.
สรศักดิ์ นิมากร. (2560). แนวทางการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียนเฉพาะความพิการ ทางด้านร่างการหรือการเคลื่อนไหวหรือสุขภาพ สังกัดสำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. วิจัยและพัฒนาการศึกษาพิเศษ, 6(2), 65-74.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). แนวทางการพัฒนาคุณภาพการศึกษาไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). แนวทางการนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา. นทบุรี: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักบริหารงานการศึกษาพิเศษ. (2567). คู่มือการปฏิบัติงานศูนย์การศึกษาพิเศษ. สืบค้นจาก https://drive.google.com/file/d/1yPVhkE2g-xb8cFocIZZBN_nrRmyqWaQx/view
สิรดา สายเพ็ชร. (2559). กลยุทธ์การนิเทศแบบร่วมพัฒนาวิชาชีพของครูโรงเรียนมัธยมศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศการศึกษาและพัฒนาหลักสูตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). ศาสตร์และศิลป์ในการนิเทศการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สืบค้นจาก https://anyflip.com/ppxub/fzwq/
อนุพงษ์ นาสมพงษ์. (2566). การนิเทศการจัดการเรียนรู้แบบเพื่อนช่วยเพื่อน 4 P Model ภายใต้กระบวนการบริหารงานอย่างมีคุณภาพด้วยวงจรเดมมิ่ง (PDCA). โรงเรียนบ้านนาอ่าง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สืบค้นจาก http://innodev.moe.go.th/document/innovation-365.pdf
อภิชาติ พุทธวงษ์ และคณะ. (2567). แนวทางพัฒนาการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษา ศูนย์ส่งเสริมประสิทธิภาพการบริหารจัดการศึกษาเครือข่ายอำเภอปางมะผ้า (กลุ่มลุ่มน้ำลาง) สังกัดสำนักงานเขต พื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 1. พุทธการศึกษาและวิจัย, 10(4), 22–34.
Bush, T. (2020). Theories of educational leadership and management. 5th ed. SAGE Publications.
Deming, E. W. (1986). Out of the Crisis. Cambridge, MA: Massachusetts Institute of Technology, Centre for advanced study.
Glatthorn, Allan A. (1984). Differentiated Supervision. Washington D.C.: Association for Supervision and Curriculum Development.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon J. M. (2018). Supervision and Instructional Leadership: A Developmental Approach. 10th ed. New York: Pearson.
Guskey, T.R. (2000). Evaluating professional development. Thousand Oaks, CA: Corwin Press.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2018). Educational administration: Theory, research, and practice. 10th ed. McGraw-Hill Education.
Knowles, M. S., Holton, E. F., & Swanson, R. A. (2015). The Adult Learner. The Definitive Classic in Adult Education and Human Resource Development. 8th ed. Oxon: Routlege.
Kolb, D. A. (1984). Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
Schön, D. (1983). The Reflective Practitioner. How professionals think in action. London: Temple Smith.
