ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนร่วมพัฒนา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: พหุกรณีศึกษา

Main Article Content

จิณัฐตา วรรณเกษม

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีความมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษาลักษณะภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) ศึกษาผลลัพธ์ที่เกิดจากการใช้ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา โดยศึกษาจากโรงเรียนกรณีศึกษา จำนวน 3 โรงเรียน ซึ่งเข้าร่วมโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา รุ่นที่ 1–3 สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาลักษณะภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง การศึกษาพหุกรณีศึกษา และการสนทนากลุ่ม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 5 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ครู บุคลากรทางการศึกษา และผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง คัดเลือกแบบเจาะจง โดยมีคุณสมบัติ คือ มีประสบการณ์ที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า 5 ปี เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม การบันทึกภาคสนาม การวิเคราะห์เอกสาร และการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์เชิงอุปนัย พร้อมตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยเทคนิคการตรวจสอบแบบสามเส้า ผลการวิจัยพบว่า ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ การกระตุ้นทางปัญญา การสร้างแรงบันดาลใจ และการคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล โดยก่อให้เกิดผลลัพธ์ 3 ด้าน คือ คุณภาพผู้เรียน การบริหารและการจัดการ และกระบวนการจัดการเรียนการสอน


คำสำคัญ: ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง, โรงเรียนร่วมพัฒนา, พหุกรณีศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วรรณเกษม จ. (2026). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา โรงเรียนร่วมพัฒนา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ: พหุกรณีศึกษา . วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(4), 362–374. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/296426
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กชกร เนียมท่าเสา. (2566). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21. วารสารบริหารการศึกษา มศว, 20(38), 39-50. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/EAJ/article/view/15611/12545

จัตุพร แปวไธสง. (2563). การศึกษาการมีส่วนร่วมของกลุ่มชุมชนในการบริหารการศึกษาของโรงเรียนร่วมพัฒนา (Partnership School) จังหวัดบุรีรัมย์. วารสารวิทยาลัยนครราชสีมา, (1), รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการ. http://journal.nmc.ac.th/th/admin/Journal/2563Vol12No1_133.pdf

ชำนาญ คำปัญโญสีโนทัย. (2559). ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนในฝัน: พหุกรณีศึกษา (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ณัฐกิจ บัวชม, วีระวัฒน์ อุทัยรัตน์. (2558). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาในโครงการโรงเรียนมาตรฐานสากล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 5(2), 215–229. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/EAUHJSocSci/article/view/48459/40256

ณัฐชรัตน์ แก้วก่า. (2563). การพัฒนางานสู่ความสำเร็จตามโครงการโรงเรียนประชารัฐในโรงเรียนบ้านนาคอกควาย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 1 (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ณัฐธีรา มีจันทร์. (2562). สมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษาในโครงการโรงเรียนร่วมพัฒนา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ถวิล ศรีใจงาม, & วีสิรินธร สินจินดาวงศ. (2558). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1 และเขต 2. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 5(3), 169–170. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/EAUHJSocSci/article/view/44701/37054

ในตะวัน กำหอม. (2568). การวัดจริยธรรมกับการศึกษา. สำนักพิมพ์สยามจุลมลฑล.

บรรพต สรวนรัมย์. (2564). การศึกษาผลการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผลและนิเทศการศึกษาการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3.

วรพล ศรีเทพ. (2568). การบริหารสถานศึกษาแบบบูรณาการ: แนวทางสู่ความยั่งยืนด้วยการออกแบบที่ครอบคลุมและยืดหยุ่น. โรงเรียนไทยรัฐวิทยา 102 (บ้านเกาะเต่า).

Bass, B. M. (1985). Leadership and Performance Beyond Expectations. New York: Free Press.

Bass, B. M., & Avolio, B. J. (1994). Transformational leadership development: Manual for the multifactor leadership questionnaire. Consulting Psychologists Press.

Bennis, W., & Nanus, B. (1985). Leaders: The strategies for taking change. Harper & Row.

Braun, J. B. (1991). An analysis of principal leadership vision and its relationship to school climate (Doctoral dissertation). Dissertation Abstracts International, 52(4), 1139A

Burns, J. M. (1978). Leadership. New York: Harper & Row.

Daft, R. L. (2008). The new era of management (2nd ed.). Thomson South-Western.

Fullan, M. (2001). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.

Leithwood, K., & Jantzi, D. (2000). Principals and teacher leadership effects: A replication. School Leadership & Management, 20(4), 415–434. https://doi.org/10.1080/713696963

Rogers, C. R. (1961). On becoming a person: A therapist’s view of psychotherapy. Houghton Mifflin.

Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.

Sergiovanni, T. J. (2001). The principalship: A reflective practice perspective (4th ed.). Allyn & Bacon.