สร้างชุดการสอนเพื่อพัฒนาการเรียนรู้จังหวะโดยใช้วิธีการร่างกายสร้างจังหวะ ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานกลุ่มสาระดนตรีสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนวัดศรีวิเทศสังฆาราม

Main Article Content

อุทัย อำพะวัน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนาชุดการสอนเรื่องการใช้ร่างกายสร้างจังหวะ (Body Percussion) เพื่อส่งเสริมทักษะการปฏิบัติจังหวะของนักเรียน และ (2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาดนตรีของนักเรียนก่อนและหลังการเรียนด้วยชุดการสอนที่พัฒนาขึ้น กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนวัดศรีวิเทศสังฆาราม จำนวน 63 คน ดำเนินการทดลองจัดการเรียนรู้สัปดาห์ละ 1 ชั่วโมง เป็นเวลา 8 สัปดาห์ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย ชุดการสอนที่พัฒนาขึ้น แบบประเมินการสังเกต และแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาดนตรีก่อนและหลังเรียน ข้อมูลที่ได้จากการประเมินภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติถูกนำมาวิเคราะห์ด้วยดรรชนีประสิทธิภาพ E₁/E₂   โดยคำนวณจากคะแนนเฉลี่ยที่ได้จากการประเมินระหว่างเรียนและคะแนนหลังเรียน ผลการวิจัย พบว่า 1. ชุดการสอนเรื่องการใช้ร่างกายสร้างจังหวะ มีประสิทธิภาพเท่ากับ 76.21/83.77 ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้  2. คะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนของนักเรียนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติคิดเป็นร้อยละ 53.94 เมื่อเทียบกับก่อนเรียน  3. นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยการปฏิบัติตามสภาพจริงโดยรวมคิดเป็นร้อยละ 83.77 โดยแยกเป็น การบันทึกคำประกอบท่าทางและปฏิบัติการสร้างจังหวะของเนื้อหาเพลงปักษ์ใต้บ้านเรา ได้คะแนนเฉลี่ยร้อยละ 89.84 รองลงมาด้านปฏิบัติ Body Percussion พื้นฐาน ตามภาพกิจกรรมที่ 2 ได้ร้อยละ 82.53 และด้านปฏิบัติ Body Percussion พื้นฐาน ตามภาพกิจกรรมที่ 1 ได้ร้อยละ 78.89 ต่ำกว่าเกณฑ์ในส่วนของกระบวนการแต่ภาพรวมผลลัพธ์เป็นไปตามเกณฑ์ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า ชุดการสอนเรื่องการใช้ร่างกายสร้างจังหวะ สามารถส่งเสริมทักษะการปฏิบัติจังหวะและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาดนตรีของนักเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ ผ่านแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติที่เหมาะสมสำหรับการศึกษาดนตรีในหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน


คำสำคัญ : ชุดการสอน , ร่างกายสร้างจังหวะ , หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
อำพะวัน อ. (2026). สร้างชุดการสอนเพื่อพัฒนาการเรียนรู้จังหวะโดยใช้วิธีการร่างกายสร้างจังหวะ ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานกลุ่มสาระดนตรีสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 โรงเรียนวัดศรีวิเทศสังฆาราม. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(5), 222–235. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/297373
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(1), 7–20. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/28419

ณรุทธ์ สุทธจิตต์. (2566). ดนตรีศึกษา: หลักการและสาระสำคัญ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัชชา เตชะอาภรณ์ชัย. (2558). ผลการจัดกิจกรรมการเคลื่อนไหวประกอบบทเพลงพื้นเมืองสำหรับเด็กปฐมวัย ที่มีต่อความเข้าใจจังหวะ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/51058

นารีมัน กาเจ และศรุดา สมพอง. (2556). องค์การบริหารส่วนตำบลกับการส่งเสริมศิลปะพื้นบ้าน “ลิเกฮูลู” ของชาวไทยมุสลิมในท้องถิ่น กรณีศึกษาองค์การบริหารส่วนตำบลเรียง อำเภอรือเสาะ จังหวัดนราธิวาส. Al-Nur Journal of Graduate School, 8(15), 107–114. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/NUR_YIU/article/view/16727

เผชิญ กิจระการ และสมนึก ภัททิยธนี. (2545). ดัชนีประสิทธิผล (Effectiveness Index: E.I.). วารสารวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 8, 30–36. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemmsu/article/view/154725

พิศิษฐ ตัณฑวณิช และพนา จินดาศรี. (2561). ความหมายที่แท้จริงของค่า IOC. วารสารวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 24(2), 3–12. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jemmsu/article/view/174521

มนตรี สังข์ทอง. (2563). การทดสอบคุณภาพและประสิทธิภาพของนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้: แนวคิด ทฤษฎี สู่การปฏิบัติ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 43(1). https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDKKUJ/article/view/240779

มูลนิธิโครงการสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน. (ม.ป.ป.). อิทธิพลดนตรีตะวันตกกับเยาวชนไทย. ใน การดนตรีสำหรับเยาวชน (เล่ม 16). https://saranukromthai.or.th/oldchild/1391

ศักดิ์ชัย ใจซื่อตรง. (2561). การพัฒนารูปแบบการจัดประสบการณ์ศิลปะที่ส่งเสริมทักษะการจัดการสมอง (EF) สำหรับเด็กปฐมวัย [ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. https://hdl.handle.net/20.500.14740/22587

สุชาดา ยุรศักดิ์. (2565). การสร้างชุดการสอนกิจกรรมเสริมทักษะด้านการฟัง การร้อง และการเคลื่อนไหวสำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 1 โรงเรียนประภามนตรี 2 [ปริญญานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ]. https://hdl.handle.net/20.500.14740/28330

Duong, N. V. (2026). Enhancing musical performance competence through body percussion-based instruction for Grade 5 students. International Journal of Social Science and Human Research, 9(1), 117–120. https://doi.org/10.47191/ijsshr/v9-i1-13

Xu, R., Yodwised, C., & Pinpart, C. (2024). Using Orff teaching method for rhythm practice for Grade One in Suzhou Foreign Language School, Jiangsu Province, China. Journal of Modern Learning Development, 9(10), 694–703. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/276893