จากห้องเรียนสู่ชุมชน: การบูรณาการการเรียนรู้ข้ามรายวิชาในหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา สาขาวิชาดนตรีศึกษา

Main Article Content

สุทธิรักษ์ เอียดปุ่ม
กรฤต นิลวานิช

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวทางการบูรณาการการเรียนรู้ข้ามรายวิชาในหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาดนตรีศึกษา โดยใช้การทบทวนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องร่วมกับการสะท้อนและวิเคราะห์ประสบการณ์การจัดการเรียนรู้และบริการวิชาการที่ดำเนินการแล้ว กรณีที่นำเสนอเชื่อมโยง 3 รายวิชา ได้แก่ หลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ทางดนตรี สัมมนาดนตรีศึกษา และการสร้างสรรค์บทประพันธ์เพลงสำหรับดนตรีศึกษา ผ่านการวางแผนร่วมกันของผู้สอนและการนำผลงานแต่ละรายวิชามาสร้างเป็นภารกิจร่วม ได้แก่ หลักสูตรดนตรีระยะสั้น กิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ และสื่อหรือผลงานสร้างสรรค์ทางดนตรีสำหรับครูระดับอนุบาล ประถมศึกษา และมัธยมศึกษา คำว่า “ชุมชน” ในบทความนี้หมายถึงกลุ่มครูผู้เข้าร่วมกิจกรรมและเครือข่ายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง มิได้หมายถึงประชากรในชุมชนทั้งหมด จากการสังเคราะห์แนวคิดการบูรณาการหลักสูตร การเรียนรู้เชิงประสบการณ์ การเรียนรู้ตามสภาพจริง และการเชื่อมโยงการเรียนรู้กับชุมชน ผู้เขียนเสนอ “กรอบแนวคิดจากห้องเรียนสู่ชุมชน” 6 ขั้นตอน ทั้งนี้ แม้กิจกรรมการจัดการเรียนรู้และบริการวิชาการได้ดำเนินการเสร็จสิ้นแล้ว แต่กรอบแนวคิดที่สังเคราะห์ขึ้นยังไม่ได้รับการตรวจสอบคุณภาพหรือทดสอบประสิทธิผลเชิงประจักษ์อย่างเป็นระบบ จึงเสนอเป็นแนวทางสำหรับการออกแบบและการศึกษาวิจัยต่อไป


คำสำคัญ: การบูรณาการการเรียนรู้ข้ามรายวิชา, ดนตรีศึกษา, การเรียนรู้เชิงประสบการณ์, การเรียนรู้ตามสภาพจริง, การมีส่วนร่วมกับชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอียดปุ่ม ส., & นิลวานิช ก. (2026). จากห้องเรียนสู่ชุมชน: การบูรณาการการเรียนรู้ข้ามรายวิชาในหลักสูตรระดับบัณฑิตศึกษา สาขาวิชาดนตรีศึกษา. วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 5(5), 236–261. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/299378
ประเภทบทความ
บทความเทคนิค

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการมาตรฐานการอุดมศึกษา. (2565). รายละเอียดผลลัพธ์การเรียนรู้ตามมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ปัญโญใหญ่ พ., ศุภรักษ์จินดา เ., & สระมัจฉา ว. (2565). การบูรณาการบริการวิชาการกับการเรียนการสอนโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 28(4), 124–136. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CUTJ/article/view/247382

พานเมือง ส., ทูลธรรม ก., ลัดดางาม พ., & ประนัดทา ส. (2565 การบูรณาการการเรียนการสอนแบบซิปปาโมเดลกับบริการวิชาการเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะของนักศึกษาตามกรอบมาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา ในรายวิชาการพยาบาลมารดาทารกและการผดุงครรภ์ 1. วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สรรพสิทธิประสงค์, 6(1), 72–86. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/250935

มูฮำหมัด ส., & อินทามระ พ. (2568). ผลของการจัดการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ เพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ของนักศึกษา รายวิชาการจัดการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย, 7(2), 30–44. สืบค้น จาก https://so02.tci-thaijo.org/index.php/ECEM/article/view/284817

วงค์ทา, พ., อารีราษฎร์, ธ., และมัทธุรศ, ล. (2565). การพัฒนากิจกรรมการบูรณาการการเรียนการสอนแบบโครงงานสู่การบริการวิชาการโดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 16(3), 15–27. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/262759

วงค์ทา, พ., อารีราษฎร์, ธ., และอารีราษฎร์, ว. (2566). การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบบูรณาการเรียนการสอนแบบโครงงานสำหรับการบริการวิชาการโดยประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 17(1), 152–167. สืบค้น จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/264342

Benjamins, L., Roland, S. L., & Bylica, K. (2022). The complexities of meaningful experiential learning: Exploring reflective practice in music performance studies. International Journal of Music Education, 40(2), 163–176. https://doi.org/10.1177/02557614211043224

Bourke, T., L’Estrange, L., Willis, J., Alford, J., Davis, J., Henderson, D., Tambyah, M., Henderson, S., & Clark-Fookes, T. (2022). Integrated curriculum approaches to teaching in initial teacher education for secondary schooling: A systematic review. Australian Journal of Teacher Education, 47(3). https://doi.org/10.14221/ajte.2022v47n3.3

Hadjikou, C. (2021). Experiential learning in music education: Investigating the Cypriot context. Music Education Research, 23(4), 403–415. https://doi.org/10.1080/14613808.2021.1874328

Hagvall Svensson, O., Adawi, T., & Johansson, A. (2022). Authenticity work in higher education learning environments: A double-edged sword? Higher Education, 84, 67–84. https://doi.org/10.1007/s10734-021-00753-

Koops, A. (2022). Faith, scholarship, and service-learning in music education: A creative approach. Christian Higher Education, 21(1–2), 58–81. https://doi.org/10.1080/15363759.2021.2004472

Lam, M. H. A. (2025). From defining to enacting interdisciplinary education: Curriculum integration strategies among Hong Kong undergraduate interdisciplinary programmes. Studies in Higher Education, 50(12), 2762–2781. https://doi.org/10.1080/03075079.2024.2431582

Leadbeatter, D. (2021). What is integration of learning? Teaching in Higher Education, 26(1), 1–19. https://doi.org/10.1080/13562517.2019.1632824

Mercado, E. M., Bailey, E. N., & Davies, K. H. (2023). Secondary choral students’ and preservice music educators’ perceptions of a service-learning experience in the United States: An action research study. British Journal of Music Education, 40(3), 325–337. doi:10.1017/S0265051723000256

Visser, M. W., Pittens, C. A. C. M., de Vries, R., & Zweekhorst, M. B. M. (2023). Community involvement in course-based higher education activities: Exploring its definition, guiding principles, and strategies—A narrative review. Journal of Higher Education Outreach and Engagement, 27(3), 59–80.

White, R. (2021). Authentic learning in senior secondary music pedagogy: An examination of teaching practice in high-achieving school music programmes. British Journal of Music Education, 38(2), 160–172. https://doi.org/10.1017/S0265051720000297