แนวทางการบูรณาการการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับการโค้ชเพื่อส่งเสริม ทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับผู้เรียนระดับอุดมศึกษา

อารีรัตน์ ปฐมชัยวาลย์; ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย

ผู้แต่ง

อารีรัตน์ ปฐมชัยวาลย์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม
ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร

คำสำคัญ:

การโค้ช, การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน, การแก้ปัญหา, การคิดเชิงวิเคราะห์, การเรียนรู้ตลอดชีวิต

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทางการบูรณาการการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem-Based Learning: PBL) ร่วมกับการโค้ช (Coaching) เพื่อส่งเสริมทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับผู้เรียนระดับอุดมศึกษา การศึกษาในศตวรรษที่ 21 ต้องการผู้เรียนที่มีความสามารถในการคิดเชิงวิเคราะห์ การแก้ปัญหา และการเรียนรู้ด้วยตนเอง แต่รูปแบบการเรียนรู้แบบดั้งเดิมยังคงมีข้อจำกัดในการพัฒนาทักษะดังกล่าว การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับการโค้ช ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ 1) การวางแผนและระบุปัญหา 2) การวิเคราะห์และการดำเนินการ 3) การสังเคราะห์และการประเมินร่วม และ 4) การสะท้อนคิดและการให้ข้อมูลป้อนกลับ โดย PBL เป็นการจัดการเรียนรู้ผ่านปัญหาและสถานการณ์จริงที่มีความซับซ้อน ขณะที่การโค้ชสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้ผ่านการตั้งคำถามที่ทรงพลัง การรับฟังอย่างตั้งใจ การให้ข้อมูลป้อนกลับเชิงสร้างสรรค์ และการสะท้อนคิด ผู้สอนทำหน้าที่เป็นผู้อำนวยความสะดวกและโค้ชที่สนับสนุนให้ผู้เรียนค้นพบคำตอบด้วยตนเอง ส่งผลให้ผู้เรียนพัฒนาทักษะการแก้ปัญหา การคิดเชิงวิเคราะห์ การทำงานเป็นทีม การเรียนรู้ด้วยตนเอง และการตระหนักรู้ในกระบวนการคิดของตนเอง ซึ่งเป็นทักษะการเรียนรู้ตลอดชีวิตและการปรับตัวในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล

เอกสารอ้างอิง

World Economic Forum. (2025). Future of Jobs Report 2025, Presented at World Economic Forum. URL: https://www.weforum.org/reports/the-future-ofjobs-report-2025.

Gunbatar, M. S. (2018). Examination of Undergraduate and Associate Degree Students’ Computer Programming Attitude and Self-Efficacy According to Thinking Style, Gender and Experience. Contemporary Educational Technology, vol. 9(4), October 2018, pp. 354–373.

Brun-Schammé, A., and Rey, M. (2021). A New Approach to Skills Mismatch, OECD Publishing, Paris.

มูลนิธิสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2567). การพัฒนาการศึกษาและกำลังคนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ของประเทศไทย, กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.

Burns, M. (2023). Distance Education for Teacher Training: Modes, Models, and Methods, 2nd edition, Education Development Center, Washington, DC.

Watson, C., and Li, F. W. B. (2014). Failure Rates in Introductory Programming Revisited, in the Innovation and Technology in Computer Science Education Conference 2014, Uppsala, Sweden.

Bennedsen, J., and Caspersen, M. E. (2019). Failure Rates in Introductory Programming: 12 Years Later, ACM inroads, vol. 10(2), June 2019, pp. 30-36.

Mills, K. A., Cope, J., Scholes, L., and Rowe, L. (2024). Coding and Computational Thinking Across the Curriculum: A Review of Educational Outcomes, Review of Educational Research, vol. 95(3), April 2024, pp. 581-618.

Parham-Mocello, J., Garcia, J., and Sadler, M. (2023). Engineering Student Perspectives of a New Required Programming Course, in the IEEE Frontiers in Education Conference 2023, College Station, TX, USA.

Agbo, F. J., Oyelere, S. S., Suhonen, J., and Adewumi, S. (2019). A Systematic Review of Computational Thinking Approach for Programming Education in Higher Education Institutions, in the Proceedings of the 19th Koli Calling International Conference on Computing Education Research 2019, Koli, Finland.

Meiliati, R., Djodding, I.M., Aswin, Salido, A., Husain, D.S., Tahir, and Hidayati, U. (2026). Exploration Problem-Based Learning in Mathematics Learning in Higher Education: A Bibliometric Review, Social Sciences & Humanities Open, vol. 13(102345), June 2026, pp. 1-13.

Sánchez, O.R., Salazar, A.B., and Bolaños, M.E. (2025). Collaborative Programming as a Didactic Learning Strategy in CS1 Courses, IEEE Revista Iberoamericana de Tecnologias del Aprendizaje, vol. 20, February 2025, pp. 32-38.

Wijnia, L., Noordzij, G., Arends, L.R., Rikers, R.M.J.P., and Loyens, S.M.M. (2024). The Effects of Problem-Based, Project-Based, and Case-Based Learning on Students’ Motivation: A Meta-Analysis, Educational Psychology Review, vol. 36(1): 29, February 2024, pp. 1-38.

Lavado-Anguera, S., Velasco-Quintana, P.-J., and Terrón-López, M.-J. (2024). Project-Based Learning (PBL) as an Experiential Pedagogical Methodology in Engineering Education: A Review of the Literature, Education Sciences, vol. 14(6): 617, June 2024, pp. 1-20.

Chen, J., Anette, K., and and Du, X. (2021). Forms of Implementation and Challenges of PBL in Engineering Education: A Review of Literature, European Journal of Engineering Education, vol. 46(1), January 2021, pp. 90-115.

Beagon, Ú., Dervilla, N., and and Ní Fhloinn, E. (2019). Problem-Based learning: Student Perceptions of its Value in Developing Professional Skills for Engineering Practice, European Journal of Engineering Education, vol. 44(6), November 2019, pp. 850-865.

Santos, S. C. d., Bispo, E. L., Santos Filho, O. d. C., and Oliveira, R. P. A. d. (2022). Problem-Based Learning Diagnosis in Computing Higher Education: An Overview from Brazilian Public Institutions, SN Computer Science, vol. 3(3): 233, April 2022, pp. 1–21.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2550). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน, กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ศิริวรรณ วณิชวัฒนวรชัย. (2566). วิธีการสอนสมัยใหม่. นครปฐม: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยศิลปากร.

Whitmore, J. (2009). Coaching for Performance: Growing Human Potential and Purpose: The Principles and Practice of Coaching and Leadership, Nicholas Brealey Publishing, London.

Costa, A. L., and Garmston, R. J. (2016). Cognitive Coaching: Developing Self-Directed Leaders and Learners, Rowman & Littlefield, Maryland.

Eriksen, M., Collins, S., Finocchio, B., and Oakley, J. (2020). Developing Students’ Coaching Ability Through Peer Coaching, Journal of Management Education, vol. 44(1), June 2020, pp. 9-38.

Usdansky, M. L., McDaniel, M. A., Razza, R., Lopoo, L. M., Tillotson, J. W., and Granato, R. (2024). Coaching to Learn: Motivating Students to Adopt and Adapt Effective Learning Strategies, Learning Assistance Review, vol. 28(3), March 2024, pp. 223-255.

วิชัย วงษ์ใหญ่ และมารุต พัฒผล. (2567). การโค้ชเพื่อพัฒนาศักยภาพผู้เรียน, พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ: จรัลสนิทวงศ์การพิมพ์.

Irwan, I., Susanti, W., Desnelita, Y., Gustientiedina, G., Wongso, F., and Fudholi, A. (2022). Problem-Based Collaborative Learning Strategy in Computer Programming, SAR Journal, vol. 5(1), March 2022, pp. 40-45.

Yahya, A.H., and Jumaat, N.F. (2023). The Effectiveness of Online Collaborative Learning towards Programming Skills among Undergraduate Students in Learning Programming, Malaysian Journal of Social Sciences and Humanities, vol. 8(7): e002398, July 2023, pp. 1-11.