การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดแม่ฮ่องสอน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากรอบแนวคิดในการพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำ พัฒนาและตรวจสอบโมเดลโครงสร้างและตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำ และพัฒนาคู่มือการใช้ตัวบ่งชี้ในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาจังหวัดแม่ฮ่องสอน การวิจัยนี้เป็นแบบผสานวิธี แบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ 1) ศึกษากรอบแนวคิดและพัฒนาตัวบ่งชี้ โดยสัมภาษณ์ผู้บริหาร ผู้ทรงคุณวุฒิ และนักวิชาการ 5 คน ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา 2) พัฒนาและตรวจสอบโมเดล โดยใช้แบบสอบถามกับผู้บริหาร และครู 937 คน วิเคราะห์ด้วยสถิติและการพรรณนา 3) จัดทำคู่มือ โดยประเมินความเหมาะสมกับผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า กรอบแนวคิดในการพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงานมี 4 องค์ประกอบหลัก 24 องค์ประกอบย่อย 94 ตัวบ่งชี้ จำแนกเป็น ด้านวิสัยทัศน์ จำนวน 28 ตัวบ่งชี้ ด้านการทำความเข้าใจ จำนวน 28 ตัวบ่งชี้ ด้านความชัดเจนกระจ่าง จำนวน 26 ตัวบ่งชี้ และด้านความว่องไว จำนวน 12 ตัวบ่งชี้ โมเดลโครงสร้างภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงาน มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์โดยมีค่าสถิติไค-สแควร์ (Chi-Square:2 ) เท่ากับ 87.412 ไม่มีนัยสำคัญ ค่า df เท่ากับ 76 เมื่อพิจารณาค่า
2/df มีค่าเท่ากับ 1.150 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์ คือ ต่ำกว่า 2 นอกจากนี้ ยังพบว่า ดัชนีวัดระดับความกลมกลืน (CFI) มีค่าเท่ากับ 0.996 ดัชนี Tucker-Lewis (TLI) มีค่าเท่ากับ 0.989 และค่าความคลาดเคลื่อนในการประมาณค่าพารามิเตอร์ (RMSEA) เท่ากับ 0.028 และคู่มือการใช้ตัวบ่งชี้ในการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงาน มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากสามารถนำไปใช้สร้างเกณฑ์ประเมินภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาตามหลักการทรงงาน ในสถานศึกษาของจังหวัดแม่ฮ่องสอน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ. (2562). หลักการทรงงาน ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชบรมนาถบพิตร. กรุงเทพมหานคร: หจก.อรุณการพิมพ์.
จีระยุทธ พุทธรักษาพิทักษ์. (2564). จินตนาการใหม่กับการพัฒนาภาวะผู้นำในยุคโลกเปลี่ยน. วารสารวิชาการแสงอีสาน, 18(1), 22-33.
โชติกา ใจพิมพ์ และกฤษดา เชียรวัฒนสุข. (2561). ศักยภาพของผู้นำองค์กรธุรกิจในสถานการณ์โลกที่มีความผันผวนอความไม่แน่นอน ความซับซ้อน และความคลุมเครือ. วารสารการจัดการธุรกิจ มหาวิทยาลัยบูรพา, 7(1), 1-14.
ฐิตินันท์ นันทะศรี. (2563). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. ใน ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ถวัลย์ สุวรรณอินทร. (2562). การพัฒนาตัวบ่งชี้พฤติกรรมผู้นำการเปลี่ยนแปลงของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้ โรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. ใน ดุษฎีนิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.
ธีระศักดิ์ เปี่ยมสุภัคพงศ์ และคณะ. (2562). การเรียนรู้เพื่อรับมือการบริหารความเสี่ยงของธุรกิจในบริบทใหม่ ยุคอุตสาหกรรม 4.0. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 13(2), 171-181.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2542). โมเดลลิสเรล สถิติวิเคราะห์สำหรับการวิจัย. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุษบา สุธีธร. (2563). การบริหารการสื่อสารภาวะวิกฤตในโลกที่ผันผวน ไม่ชัดเจน ซับซ้อนและคลุมเครือ. วารสารนักบริหาร, 40(2), 130-143.
ปกรณ์กิตติ์ ม่วงประสิทธิ์ และคณะ. (2563). ศาสตร์พระราชากับการพัฒนาการบริหารการศึกษาอย่างยั่งยืน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 18(2), 21-42.
พัชราภรณ์ ดวงชื่น. (2561). ผู้นำองค์กรในโลก VUCA Organization Leaders in VUCA World. วารสารมหาวิทยาลัยคริศเตียน, 25(1), 450-458.
สมบัติ นพรัก. (2561). ศาสตร์พระราชาสู่การพัฒนาศาสตร์การบริหาร. กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดแม่ฮ่องสอน. (2566). แผนพัฒนาการศึกษา (พ.ศ. 2566 - 2570) จังหวัดแม่ฮ่องสอน. เรียกใช้เมื่อ 9 มกราคม 2568 จาก https://www.mhspeo.go.th/home/%e0%b9%81%e0% b8%9c%e0%b8%99%e0%b8%9b%e0%b8%8f%e0%b8%b4%e0%b8%9a%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%b4%e0%b8%a3%e0%b8%b2%e0%b8%8a%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%9b%e0%b8%a3%e0%b8%b0%e0%b8%88%e0%b8%b3%e0%b8%9b
อานุภาพ เลขะกุล. (2564). ความปกติถัดไปอุดมศึกษา: ความท้าทาย. วารสารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้, 1(2), 111-125.
Blank, R. K. (1993). Development a system of Education Indicators : Selecting, Implementing, and Reporting Indicators. Educational Evaluation and Policy Analysis, 15(Sping 1993), 65-80.
Burstein, O. et al. (1992). Education Indicators. Encyclopedia of Educational Research Volume 2. (6th ed.). New York: MacMillan Publishing Company.
Byrne, B. M. (2012). Structural Equation Modeling with Mplus: Basic Concepts, Applications, and Programming. New York: Routledge.
Bywater, J. & Lewis, J. (2019). Leadership: What competencies does it take to remain engaged as a leader in a VUCA world. Assessment & Development Matters, 1(3), 2-9.
Hoogland, J. J & Boomsma, A. (1998). Robustness Studies in Covariance Structure Modeling: An Overview and a Meta-Analysis. Sociological Methods & Research, 26(3), 329-367.
Johansen, B. (2021). Leaders Make the Future: Ten New Leadership Skills for an Uncertain World. San Francisco: Berrett-Koehler Publishers, Inc.
Johnstone. J. N. (1981). Indicators of Education Systems. London: The Anchor Press.
Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2001). Using multivariate statistics. Boston: Allyn and Bacon.