รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร จากแนวคิดด้านสัญวิทยาศึกษาการสื่อความหมายเชิงสัญญะ เกี่ยวกับรูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดย 1) เก็บรวบรวมข้อมูลจาก 1.1) เอกสารชั้นปฐมภูมิ ได้แก่ พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบทฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย 1.2) เอกสารชั้นทุติยภูมิ ได้แก่ งานวิจัย บทความ หนังสือ และ 1.3) ข้อมูลสื่อออนไลน์เกี่ยวกับรูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ 2) การลงพื้นที่เก็บข้อมูล จากประชากรตัวอย่าง จำนวน 10 คน ซึ่งมีรายละเอียด 2.1) ไปทำบุญ ไหว้พระ 9 วัด คือ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม วัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร วัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร วัดอรุณราชวรารามราชวรมหาวิหาร วัดกัลยาณมิตรวรมหาวิหาร วัดระฆังโฆสิตารามวรมหาวิหาร วัดสระเกศราชวรมหาวิหาร วัดบวรนิเวศราชวรวิหาร และ 2.2) มีรูปแบบ คติการใช้น้ำมนต์ และ 3) คุณค่าทางใจของการใช้น้ำมนต์ โดยใช้แบบสอบถามปลายเปิดเพื่อให้ประชากรตัวอย่างมีอิสระในการตอบคำถาม เก็บรวบรวมข้อมูลและวิเคราะห์ผลการวิจัยตั้งแต่มิถุนายน พ.ศ. 2567 - มกราคม พ.ศ. 2568 ระยะเวลา 8 เดือน เพื่อนำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 3.1) มีรูปแบบการใช้น้ำมนต์ คือ การจิบ การประพรม การอาบ และ 3.2) การมองคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ว่าเป็นของสูง มีความบริสุทธิ์ ของศักดิ์สิทธิ์ ที่มาจากพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ดังนั้นก็จะมีคติการใช้น้ำมนต์ที่สอดคล้องกับการมองคุณค่าทางใจ คือ “การใช้น้ำมนต์ทับน้ำอื่นที่จะนำมาผสม”
Article Details
เอกสารอ้างอิง
ประชากรตัวอย่างคนที่ 3 (นามสมมติ ต.). (19 ก.พ. 2568). รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร. (ณัฐธนินทร์ ศุภรสิงห์, ผู้สัมภาษณ์)
ประชากรตัวอย่างคนที่ 5 (นามสมมติ ต.). (19 ก.พ. 2568). รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร. (ณัฐธนินทร์ ศุภรสิงห์, ผู้สัมภาษณ์)
ประชากรตัวอย่างคนที่ 6 (นามสมมติ ก.). (19 ก.พ. 2568). รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร. (ณัฐธนินทร์ ศุภรสิงห์, ผู้สัมภาษณ์)
ประชากรตัวอย่างคนที่ 9 (นามสมติ บ.). (19 ก.พ. 2568). รูปแบบการใช้และคุณค่าทางใจของน้ำมนต์ในบริบทสังคมร่วมสมัย: กรณีศึกษาการใช้น้ำมนต์เก้าวัดรอบเกาะรัตนโกสินทร์ กรุงเทพมหานคร. (ณัฐธนินทร์ ศุภรสิงห์, ผู้สัมภาษณ์)
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช). (2553). พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาสน์ “คำวัด”. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภาและสถาบันบันลือธรรม.
พระมหาสมพาน ซาคโร. (2557). น้ำ (Water). วารสาร JBVDSR วนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์บัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตสุรินทร์, 1(1), 33-45.
มูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัยในพระบรมราชูปถัมภ์. (2565). พระไตรปิฎกและอรรถกถา แปล พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม 4. นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. เรียกใช้เมื่อ 17 พฤศจิกายน 2567 จาก https://dictionary.orst.go.th/
วราภรณ์ คีรีพัฒน์. (2552). น้ำคือชีวิต: ธรรมชาติบำบัดด้วยน้ำ. วารสารรูสมิแล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี, 30(1), 88-91.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ.ปยุต̣โต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
สุชาติ บุษย์ชญานนท์. (2561). ความเชื่อเรื่องน้ำมนต์สำหรับพุทธศาสนิกชน. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 5(1), 25-39.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2560). พระไตรปิฎกฉบับประชาชนย่อความจากพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี 45 เล่ม. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพระไตรปิฎกเพื่อประชาชน.
สุริยา รัตนกุล เเละศาสตราจารย์ ดร. คุณหญิง. (2555). พิธีกรรมในศาสนาภาค 2. นครปฐม: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยมหิดล.
เสถียรพงษ์ วรรณปก. (2563). สิ่งแรกในพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: สยามปริทัศน์.
อภิลักษณ์ เกษมผลกูล และสินีกานต์ แก้วกัณหา. (2563). รูปแบบและบทบาทความเชื่อในสถานการณ์ไวรัสโคโรนา: การศึกษาความเป็นพหุวัฒนธรรมในสังคมไทย. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัย, 28(3), 260-286.
