ศิลปะการ์ตูนผีเล่มละบาท: การออกแบบสร้างสรรค์บรรยากาศเชิงสยองขวัญ ของวรรณคดีตำนานผีไทยโดยอาศัยองค์ประกอบศิลป์ เพื่อการเผยแพร่วัฒนธรรมสร้างสรรค์เศรษฐกิจไทย

Main Article Content

วันวิสาข์ พรมจีน
พสชนันท์ บุญช่วย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหาแนวทางและกระบวนการสรรค์สร้างบรรยากาศเชิงสยองขวัญจากองค์ประกอบศิลป์ และ 2) สร้างสรรค์ผลงานจากแนวคิดและกระบวนการ สู่ต้นแบบองค์ความรู้การออกแบบสรรค์สร้างบรรยากาศเชิงสยองขวัญจากองค์ประกอบศิลป์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญในการสร้างบรรยากาศสยองขวัญ จำนวน 30 คน เลือกแบบเจาะจง กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้ที่มีประสบการณ์และความเข้าใจเกี่ยวกับการเล่าเรื่องและการใช้สื่อการ์ตูนช่องได้ดี มีอายุไม่ต่ำกว่า 18 - 29 ปี เลือกแบบเจาะจง จำนวน 400 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วย แบบสอมถามและการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัย พบว่า แนวทางและกระบวนการสรรค์สร้างบรรยากาศเชิงสยองขวัญจากองค์ประกอบศิลป์ มีความเชื่อเรื่องผีในชุมชนอีสานที่ถูกผลิตซ้ำ ผ่านสามัญสำนึก
ในมิติการครองตนให้อยู่ในศีลธรรม ผีเป็นสัญลักษณ์ของอำนาจเหนือธรรมชาติเหนืออำนาจการควบคุมของมนุษย์ ผีแต่ละประเภทสะท้อนความเชื่อเรื่องบาปบุญคุณโทษ ความกลัวต่อสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ และบทเรียนทางศีลธรรม สะท้อนความรักและความผูกพันข้ามภพชาติ ที่สื่อถึงความกลัวต่อคนที่ใช้ไสยศาสตร์ในทางที่ผิด และการสร้างสรรค์ผลงานจากแนวคิดและกระบวนการฯ ได้วิเคราะห์ผ่านการสรรค์สร้างบรรยากาศเชิงสยองขวัญจากองค์ประกอบศิลป์ผ่านบริบทของสังคม ที่สอดคล้องกับรหัสทางวัฒนธรรม เกี่ยวข้องกับศาสนา ความเชื่อ ค่านิยม มุมมอง สุนทรียศาสตร์แห่งการออกแบบ สร้างความน่าสะพรึงกลัวจากการรวบรวมและถ่ายทอดเรื่องเล่าเกี่ยวกับ ผี วิญญาณ และความเชื่อพื้นบ้านของไทย ทั้งยังแสดงถึงความเชื่อมโยงระหว่างมนุษย์กับสิ่งเหนือธรรมชาติ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พรมจีน ว., & บุญช่วย พ. (2025). ศิลปะการ์ตูนผีเล่มละบาท: การออกแบบสร้างสรรค์บรรยากาศเชิงสยองขวัญ ของวรรณคดีตำนานผีไทยโดยอาศัยองค์ประกอบศิลป์ เพื่อการเผยแพร่วัฒนธรรมสร้างสรรค์เศรษฐกิจไทย. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(5), 1–14. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/282978
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ทศพร กรกิจ. (2550). การสร้างความน่าสะพรึงกลัวใน “หนังผี” อเมริกัน เกาหลี และไทย. ใน วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการสื่อสารมวลชน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ธนกฤต วรรณวนิช และบรรจง โกศัลวัฒน์. (2565). การวิเคราะห์ การเล่าเรื่องภาพยนตร์แนวสยองขวัญ ของผู้กำกับโสภณ ศักดาพิศิษฏ์. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 5(2), 33-42.

นภัส กังวานนรากุล. (2562). การศึกษาการวาดตัวละครและการสร้างภาพต่อเนื่องในการ์ตูนภูตผีปีศาจของศุภมิตร จันทร์แจ่ม จากเค้าโครงเรื่องของเหม เวชกร. Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and Arts) Veridian E-Journal, Silpakorn University (Humanities, Social Sciences and Arts), 12(6), 2405-2424.

นิรวาณ คุระทอง. (2553). ประวัติย่อการ์ตูนไทย. กรุงเทพมหานคร: เล็ด คอมิค.

ภัทรลดา ทองเถาว์ และสุวัฒนา เลี่ยมประวัติ. (2563). บทบาทของความเชื่อเรื่องผีต่อสังคมอีสาน: กรณีศึกษาจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต, 15(2), 221-236.

รตพร ปัทมเจริญ. (2545). การ์ตูน 5 บาท กับสังคมวัฒนธรรม. รูสมิแล, 23(2-3), 104-106.

สารัจ นามอ่อน และคณะ. (2555). รายงานการวิจัย การศึกษาวิเคราะห์สาเหตุความเชื่อชาวพุทธที่มีต่อดอนปู่ตาประจำหมู่บ้าน จังหวัดอุบลราชธานี. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Albrecht, K. (2007). Practical Intelligence: The art and Science of Common Sense. New York: Wiley Publishing company.

Carroll, N. (1990). The philosophy of horror: or, paradoxes of the heart. New York: Routledge.

Charmaz, K. (2006). Constructing Grounded Theory: A Practical Guide through Qualitative Analysis. London: Sage Publications.

Freud, S. (1919). The uncanny (A. Strachey, Trans.). In The standard edition of the complete psychological works of Sigmund Freud (Vol.17, pp. 217-256). London: Hogarth Press.

Kristeva, J. (1982). Powers of horror: An essay on abjection (L. S. Roudiez, Trans.). New York: Columbia University Press.

Scott, M. (1994). Understanding Comics: The Invisible Art. Bangkok: Corporation4d.