ดนตรีซือบือ: ความเชื่อกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู หมู่บ้านเพชรดำ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์

Main Article Content

โสภณ ลาวรรณ์

บทคัดย่อ

ดนตรีซือบือเป็นเครื่องดนตรีที่พบในกลุ่มชาติพันธุ์ลีซูเพียงชงเผ่าเดียว สามารถแสดงถึงเอกลักษณ์ประจำชนเผ่าได้ บทความวิจัยนี้ เป็นวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิธีการลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนาม การสัมภาษณ์ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างดนตรีซือบือกับความเชื่อ บทบาทของดนตรีในพิธีกรรม กิจกรรมทางวัฒนธรรม เพื่อนำข้อมูลที่ได้ไปสร้างแบบสอบถามเพื่อการเก็บข้อมูลความพึงพอใจจากนักท่องเที่ยว เสนอแนวทางในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมโดยมีดนตรีซือบือเป็นสื่อกลาง ผลการวิจัยพบว่า ดนตรีซือบือมีความสัมพันธ์กับความเชื่อเรื่องการขับไล่สิ่งอัปมงคลออกจากที่อยู่อาศัยในช่วงส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ซึ่งดนตรีซือบือจะถูกบรรเลงประกอบการเต้น กวา - เขยียะ จากบ้านผู้นำจิตวิญญาณและในทุกหลังคาเรือนของกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู บ้านเพชรดำ จำนวน 260 หลังคาเรือน การดีดซือบือที่พบในงานปีใหม่ มี 9 เพลง พบลักษณะเฉพาะ คือ การเคาะนิ้วลงบนสาย ซึ่งปรากฏในเพลงเป็นส่วนใหญ่ เป็นกิจกรรมทางวัฒนธรรมเชิงอนุรักษณ์ ถือว่าดนตรีซือบือมีบทบาทหน้าที่ในพิธีกรรมเพื่อรับใช้สังคม ลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์นี้ สามารถพัฒนาการเที่ยวเชิงวัฒนธรรมได้ จึงได้นำประเด็นดังกล่าวมาจัดกิจกรรมประชุมกลุ่มเพื่อสร้างแนวทางพัฒนาการท่องเที่ยวร่วมกัน สู่การสำรวจในมิติด้านความพึงพอใจนักท่องเที่ยว พบว่า มีระดับความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในเกณฑ์ดีเยี่ยมทุกด้าน ประเด็นด้านประเพณีวัฒนธรรมได้รับค่าเฉลี่ยสูงสุด 4.54 โดยเฉพาะความต้องการเข้าร่วมประเพณีปีใหม่ของเผ่าลีซูมีความต้องการสูงถึงร้อยละ 83.92 สะท้อนให้เห็นต้นทุนทางวัฒนธรรมที่เข้มแข็งเพียงพอที่จะจูงใจนักท่องเที่ยวกลับมาเยือนซ้ำได้อย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ลาวรรณ์ โ. (2026). ดนตรีซือบือ: ความเชื่อกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู หมู่บ้านเพชรดำ อำเภอเขาค้อ จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 10(7), 349–365. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JSC/article/view/295330
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

เกศรินทร์ วิริยะอาภรณ์. (2545). ความต้องการในการพัฒนาตนเองของข้าราชการกรมวิชาการ กระทรวงศึกษาธิการ. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา. มหาวิทยาลัยรามคำแหง.

งามพิศ สัตย์สงวน. (2558). การวิจัยเชิงคุณภาพทางมนุษยวิทยา. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ชัยรัตน์ วีระชัย. (2552). ซือบือ: เครื่องดนตรีชาวเขาเผ่าลีซู อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย. ใน วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาดุริยางคศาสตร์ไทย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ฐเดช สินจ้าง. (27 ม.ค. 2568). ผู้นำจิตวิญญาณกลุ่มชาติพันธุ์ลีซูบ้านเพชรดำ. (โสภณ ลาวรรณ์, ผู้สัมภาษณ์)

พีรพงษ์ สินเช้า. (28 ม.ค. 2568). ดนตรีซือบือเพลงที่ดีดในงานปีใหม่. (โสภณ ลาวรรณ์, ผู้สัมภาษณ์)

รัฐธนินท์ รวีฉัตรพงศ์. (2564). พิณลีซู หมู่บ้านเพชรดำ จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 8(2), 279-288.

เรวดี อึ้งโพธิ์. (2565). วีถีดนตรีชาติพันธุ์. กรุงเทพมหานคร: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.

วรรณลักษณ์ อินทร์จันทร์ และคณะ. (2564). ศิลปะและดนตรีเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในชุมชน: กรณีศึกษาตลาดน้อย. วารสารพัฒนาสังคมและยุทธศาสตร์การบริหาร, 4(1), 86-99.

วัชราภรณ์ จุลทา. (2566). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงดนตรีของประเทศไทย กรณีศึกษา: เทศกาลดนตรีที่อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่. วารสารเทคโนโลยีภาคใต้, 16(1), 1-14.

องอาจ อินทนิเวศ. (2556). ดนตรีของกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู. ใน รายงานการวิจัย. กรมส่งเสริมศิลปวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.

เอกวิทย์ ณ ถลาง. (2539). ภูมิปัญญาชาวบ้านสี่ภูมิภาค : วิถีชีวิตและกระบวนการเรียนรู้ของชาวบ้านไทย. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

Bolderman, L. (2023). Participatory belonging: Tourist music workshops as trans-local music scenes. In Bennett, D. et al. (Eds.), Popular music scenes: Regional and rural perspectives. (pp. 181-193). England: Palgrave Macmillan.

Gibson, C. & Connell, J. (2005). Music and Tourism: On the Road Again. England: Multilingual Matters & Channel View Publications.