พฤติกรรมเชิงจริยธรรม 5 ด้านของนักเรียนมัธยมศึกษาและการเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมผ่านการเรียนรู้ในสถานศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจระดับพฤติกรรมเชิงจริยธรรมของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย 5 ด้าน ได้แก่ ความมีระเบียบวินัย ความรับผิดชอบ ความซื่อสัตย์สุจริต ความมีจิตสาธารณะ และความพอเพียง และ เปรียบเทียบความแตกต่างของพฤติกรรมเชิงจริยธรรมจำแนกตามเพศและลักษณะการพักอาศัย รวมทั้งศึกษาแนวทางการเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมผ่านการเรียนรู้ในสถานศึกษา การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ โดยการสำรวจนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 2,744 คน ผลการวิจัยพบว่า โดยภาพรวมนักเรียนมีพฤติกรรมเชิงจริยธรรมอยู่ในระดับมาก ( = 4.00, S.D. = 0.53) ด้านความซื่อสัตย์สุจริตมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด (
= 4.22, S.D. = 0.98) รองลงมา คือ ด้านความรับผิดชอบ (
= 4.18, S.D. = 0.62) และด้านความมีจิตสาธารณะ (
= 3.89, S.D. = 0.70) ด้านความพอเพียง (
= 3.82, S.D. = 0.77) มีระดับต่ำกว่าด้านอื่น ผลการวิจัยยังพบว่านักเรียนเพศหญิงมีระดับพฤติกรรมเชิงจริยธรรมโดยรวมสูงกว่าเพศชายอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และนักเรียนที่พักอาศัยกับบิดามารดามีระดับพฤติกรรมเชิงจริยธรรมสูงกว่านักเรียนที่พักอาศัยกับบุคคลอื่น สำหรับแนวทางการเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม พบว่า ควรส่งเสริมกิจกรรมเชิงประสบการณ์ การบูรณาการคุณธรรมในรายวิชาต่าง ๆ การใช้สื่อดิจิทัลที่เหมาะสมกับบริบทยุคสมัย และการสร้างความร่วมมืออย่างใกล้ชิดระหว่างโรงเรียนกับครอบครัว ผลการวิจัยนี้เสนอแนะให้สถานศึกษากำหนดแผนพัฒนาคุณธรรมเชิงระบบที่เชื่อมโยงระดับนโยบาย ห้องเรียน และกิจกรรมภาคปฏิบัติอย่างสอดคล้องกัน ควบคู่กับการส่งเสริมบทบาทของครอบครัวในการกำกับดูแลและเป็นแบบอย่างที่ดี รวมถึงการออกแบบสื่อและกิจกรรมที่เน้นการลงมือปฏิบัติจริงและการสะท้อนคิด เพื่อการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเชิงจริยธรรมในชีวิตประจำวันของเด็กและเยาวชนต่อไป
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน. (2568). รายงานสถิติคดีเด็กและเยาวชน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568. กรุงเทพมหานคร: กระทรวงยุติธรรม.
กิตติศักดิ์ จันทอง และกฤษกนก ดวงชาทม. (2566). แนวทางการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนสังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุรินทร์ เขต 3. วารสารวิชาการรัตนบุศย์, 5(1), 398-411.
ชนันภรณ์ ใจเสาร์ดี. (2567). การใช้ Active Learning ในการพัฒนาด้านคุณธรรมจริยธรรมของเยาวชนในศตวรรษที่ 21. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 34(1), 165-180. https://doi.org/10.14456/pyuj.2024.11.
ปัญจนาฏ วรวัฒนชัย. (2563). พฤติกรรมที่เป็นปัญหาของสังคม. วารสารเทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรม, 19(2), 1-16.
พรพิทักษ์ เห็มบาสัตย์ และวรรณพล พิมพะสาลี. (2563). แนวทางการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรมในสังคมไทย. วารสารด้านการบริหารรัฐกิจและการเมือง, 9(2), 63-80.
พระครูพิศาลจริยากร เลขธมฺโม (สังข์ขาว) และสุชน ประวัติดี. (2562). จริยธรรม : ปัญหาพฤติกรรมและการจัดการในปัจจุบันของสังคมไทย. วารสาร มจร มนุษยศาสตร์ปริทรรศน์, 5(2), 131-145.
พระธรรมปิฎก. (2561). ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาอนันต์ องฺกุรสิริ. (2561). คุณธรรมจริยธรรมกับการพัฒนาผู้เรียนในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 2(2), 81-90.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4). (2562). ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก หน้า 49-53 (1 พฤษภาคม 2562).
วรรณวิสาข์ ไชยโย. (2566). ปัจจัยที่มีต่อค่านิยมทางจริยธรรมของวัยรุ่นไทย. มนุษยศาสตร์สาร มหาวิทยาลัย เชียงใหม่, 24(1), 176-203.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564). กรุงเทพมหานคร: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุวัทนา สงวนรัตน์ และชัยวัฒน์ วารี. (2566). เกมทางการศึกษา : ความสนุกสนานบนพื้นฐานทางวิชาการ. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(12), 754-772.
Berkowitz, M. W. & Bier, M. C. (2005). What works in character education: A research-driven guide for educators. Washington: Character Education Partnership.
Deterding, S. et al. (2011). From game design elements to gracefulness: Defining “gamification.”. In Proceedings of the 15th International Academic MindTrek Conference. (pp. 9-15). New York: Association for Computing Machinery.
Eisenberg, N. & Lennon, R. (1983). Sex differences in empathy and related capacities. Psychological Bulletin, 94(1), 100-131. https://doi.org/10.1037/0033-2909.94.1.100.
Gilligan, C. (1982). In a different voice: Psychological theory and women’s development. Cambridge: Harvard University Press.
Kohlberg, L. (1984). The Psychology of Moral Development: Essays on Moral Development. San Francisco: Harper & Row.
Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning. (2nd ed.). New York: Cambridge University Press.
Nucci, L. et al. (2014). Handbook of Moral and Character Education. New York: Routledge.
Steinberg, L. D. (2001). We know some things: Parent-adolescent relationships in retrospect and prospect. Journal of Research on Adolescence, 11(1), 1-19. https://doi.org/10.1111/1532-7795.00001.
Steinberg, L. D. (2014). Age of Opportunity: Lessons from the New Science of Adolescence. New York: Eamon Dolan/Houghton Mifflin Harcourt.
Walker, L. J. & Hennig, K. H. (2004). Differing conceptions of moral exemplarity: Just, brave, and caring. Journal of Personality and Social Psychology, 86(4), 629-647. https://doi.org/10.1037/0022-3514.86.4.629.
Walker, L. J. & Pitts, R. C. (1998). Naturalistic conceptions of moral maturity. Developmental Psychology, 34(3), 403-419. https://doi.org/10.1037/0012-1649.34.3.403.
Yamane, T. (1973). Statistics: An Introductory Analysis. (3rd ed.). New York: Harper and Row.
