การศึกษาสภาพปัจจุบันของทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียนประถมศึกษา ในโรงเรียนขนาดเล็ก อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน และ 2) เปรียบเทียบระดับทักษะชีวิตและอาชีพของนักเรียนประถมศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จำแนกตามโรงเรียนและระดับชั้น โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงสำรวจ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียนประถมศึกษา จำนวน 276 คน ได้จากการคำนวณขนาดกลุ่มตัวอย่างตามสูตรของยามาเน่ คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอนครอบคลุมโรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน 14 โรงเรียนและกระจายทั้ง 6 ระดับชั้น เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามทักษะชีวิตและอาชีพครอบคลุม
5 องค์ประกอบ มีค่า IOC ทั้งฉบับเท่ากับ .84 และสัมประสิทธิ์แอลฟ่าของครอนบาค เท่ากับ .92 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว ผลการวิจัยพบว่า 1) นักเรียนมีทักษะชีวิตและอาชีพในภาพรวมอยู่ในระดับดี (M = 2.54, S.D. = 0.38) เมื่อพิจารณารายองค์ประกอบ พบว่า ด้านความยืดหยุ่นและการปรับตัวมีค่าเฉลี่ยสูงสุด (M = 2.78) และอยู่ในระดับดี ส่วนด้านการริเริ่มและการชี้นำตนเองมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด (M = 2.34) และอยู่ในระดับพอใช้ และ 2) ผลการเปรียบเทียบโดยการวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว พบว่า ทักษะชีวิตและอาชีพทั้งภาพรวมและรายองค์ประกอบไม่มีความแตกต่างกันทั้งในระดับโรงเรียน (F = 0.74-1.02, p > .05) และตามระดับชั้น (F = 1.28-1.55, p > .05) สะท้อนให้เห็นว่าสภาพบริบทโรงเรียนขนาดเล็กที่มีการสอนคละชั้นและปฏิสัมพันธ์ข้ามวัยภายใต้ระบบนิเวศทางการศึกษาที่คล้ายคลึงกัน ส่งผลให้นักเรียนมีทักษะชีวิตและอาชีพไม่แตกต่างกัน ข้อค้นพบนี้เป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาหลักสูตรเสริมทักษะชีวิตอาชีพที่บูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นให้มีมาตรฐานและใช้ได้ทั่วทั้งอำเภอ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2567). ความจริงและความเร่งด่วนของสถานการณ์เด็กนอกระบบในประเทศไทย. เรียกใช้เมื่อ 29 เมษายน 2569 จาก https://www.eef.or.th/wp-content/uploads/2024/05/White-paper.pdf
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2568). สถานการณ์ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาปี 2567 และทิศทางสำคัญในปี 2568: ประเทศไทยกับการแก้ปัญหาเชิงระบบเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. เรียกใช้เมื่อ 1 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.eef.or.th/wp-content/uploads/2025/02/Inequality-situation-report.pdf
ธันว์ธิดา วงศ์ประสงค์. (2567). รู้หนังสือ-ทันดิจิทัล-จัดการอารมณ์ได้ เรื่องพื้นฐานที่คนไทยยังไปไม่ถึง. เรียกใช้เมื่อ 29 เมษายน 2569 จาก https://www.eef.or.th/thantida-eef-interview/
ปัณณวิชญ์ ม่วงดิษฐ และประยุทธ ไทยธานี. (2569). ผลของโปรแกรมการเรียนรู้แบบนำตนเองที่มีต่อการตั้งเป้าหมายในการเรียน ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. วารสารวิชาการ วิจัย และนวัตกรรม มสธ. (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 6(1), 68-83.
ลลิตา ภัทรธาดาสิริ และคณะ. (2565). การศึกษาการดำเนินงานวิชาการของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 2. Education Journal, 5(3), 84-97.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2548). ทฤษฎีการทดสอบแบบดั้งเดิม. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2. (2567). ข้อมูลนักเรียนสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2 ปีการศึกษา 2567. เรียกใช้เมื่อ 8 มีนาคม 2568 จาก https://datastudio.google.com/u/0/reporting/1691e09b-4908-4cc3-83fd-83bbc9953b64/page/p_c6us3p33vd?s=qvwW2BJavJY
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2554). การเสริมสร้างทักษะชีวิตตามจุดเน้นการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนระดับประถมศึกษาถึงมัธยมศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2566 - 2580) (ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม). เรียกใช้เมื่อ 18 พฤษภาคม 2569 จาก https://www.nesdc.go.th/wordpress/wp-content/uploads/2025/06/Masterplan-66-80.pdf
Adelson, L. & McCoach, B. (2010). Measuring the Mathematical Attitudes of Elementary Students: The Effects of a 4-point or 5-point Likert-type Scale. Educational and Psychological Measurement, 70(5), 796-807.
Ball, A. et al. (2016). Exploring 21st Century Skills and Learning Environments for Middle School Youth. International Journal of School Social Work, 1(1), 1-17.
Bayley, S. H. (2022). Learning for Adaptation and 21st-century Skills: Evidence of Pupils’ Flexibility in Rwandan Primary Schools. International Journal of Educational Development, 93, 102642. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2022.102642.
Bhardwaj, V. et al. (2025). Redefining Learning: Student-centered Strategies for Academic and Personal Growth. Frontiers in Education, 10, 1518602. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1518602.
Boat, A. et al. (2021). The Role of Social Capital in Promoting Work Readiness among Opportunity Youth. Children and Youth Services Review, 131, 106270. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2021.106270.
Buasuwan, P. et al. (2022). Re-envisioning a “Skills Framework” to Meet 21st Century Demands: What Do Young People Need?. Frontiers in Education, 7, 1004748. https://doi.org/10.3389/feduc.2022.1004748.
Chaiyama, N. & Kaewpila, N. (2022). The Development of Life and Career Skills in 21st Century Test for Undergraduate Students. European Journal of Educational Research, 11(1), 51-68.
Chang, A. et al. (2025). Examining the academic effects of cross-age tutoring: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 37(1), 19. https://doi.org/10.1007/s10648-025-09997-z.
Fargas-Malet, M. & Bagley, C. (2021). Is Small Beautiful? A Scoping Review of 21st-century Research on Small Rural Schools in Europe. European Educational Research Journal, 21(5), 822-844.
Mansor, A. N. et al. (2022). Challenges and Strategies in Managing Small Schools: A Case Study in Perak, Malaysia. Educational Management Administration & Leadership, 50(4), 694-710.
Martin, A. J. (2002). Motivation and Academic Resilience: Developing a Model of Student Enhancement. Australian Journal of Education, 46, 34-49. https://doi.org/10.1177/000494410204600104.
Nasheeda, A. et al. (2019). A Narrative Systematic Review of Life Skills Education: Effectiveness, Research Gaps and Priorities. International Journal of Adolescence and Youth, 24(3), 362-379.
Nunnally, C. (1967). Psychometric Theory. New York: McGraw-Hill.
Trilling, B. & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. San Francisco: John Wiley & Sons.
Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. London: Harvard University Press.
Yamane, T. (1967). Statistics, An Introductory Analysis. (2nd ed.). New York: Harper and Row.
