การวิเคราะห์สภาพปัญหา บริบท และความต้องการจำเป็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เกี่ยวกับการส่งเสริมความฉลาดรู้การเงินสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สภาพปัญหา บริบท และความต้องการจำเป็นของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียแต่ละกลุ่ม และ 2) สังเคราะห์ฉันทามติร่วมและจุดแตกต่างระหว่างกลุ่ม ในการส่งเสริมความฉลาดรู้ทางการเงินสำหรับนักศึกษาวิชาชีพครู คณะศึกษาศาสตร์และนวัตกรรมการศึกษา มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูล 3 กลุ่ม รวม 45 ราย คัดเลือกแบบเจาะจง ได้แก่ ผู้บริหารระดับคณะ 5 ราย อาจารย์ที่ปรึกษาที่มีประสบการณ์สอนไม่น้อยกว่า 3 ปี จำนวน 8 ราย และนักศึกษาวิชาชีพครูชั้นปีที่ 3 - 4 ที่อยู่ในช่วงเตรียมฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู จำนวน 32 ราย เครื่องมือวิจัยเป็นแบบคำถามสนทนากลุ่มที่ครอบคลุมมิติปัญหา บริบท และความต้องการ ผ่านการตรวจสอบความเหมาะสมก่อนนำไปใช้ เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสนทนากลุ่มแยกตามกลุ่มผู้ให้ข้อมูล โดยกลุ่มผู้บริหารและอาจารย์ใช้รูปแบบเผชิญหน้า ส่วนกลุ่มนักศึกษาดำเนินการ 2 ครั้ง ทั้งรูปแบบเผชิญหน้าและออนไลน์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงประเด็นแบบสะท้อนคิดร่วมกับ Framework Analysis ผลการวิจัยพบประเด็นหลัก 9 ธีม จำแนกเป็น 2 ระดับฉันทามติ ได้แก่ ธีมร่วมทั้ง 3 กลุ่ม จำนวน 5 ธีม ครอบคลุม 1) ข้อจำกัดโครงสร้างและเนื้อหาหลักสูตร 2) การบูรณาการในบริบทครูและการประยุกต์ใช้จริง 3) แรงจูงใจและการมีส่วนร่วมของนักศึกษา 4) ความต้องการทักษะและความรู้ด้านการเงิน และ 5) กลยุทธ์สนับสนุนการพัฒนาในรูปแบบที่ยืดหยุ่น และธีมร่วมเฉพาะ 2 กลุ่ม จำนวน 4 ธีม ได้แก่ 1) ข้อจำกัดด้านทรัพยากรและบุคลากร 2) ผลกระทบต่อคุณภาพบัณฑิตและภาพลักษณ์สถาบัน 3) ปัจจัยครอบครัวและสังคมที่เป็นอุปสรรค และ 4) ประสบการณ์เชิงลบกับการเรียนการเงินที่ผ่านมา ผลการวิจัยนี้ เป็นข้อมูลสำคัญต่อการออกแบบกิจกรรมเสริมหลักสูตรในบริบทสถาบันผลิตครู
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กณิชชา ศิริศักดิ์ และคณะ. (2567). การพัฒนาการ์ดเกมเพื่อส่งเสริมความรอบรู้ทางการเงินดิจิทัลของนิสิตครู: การประยุกต์ใช้การวิจัยประสบการณ์ผู้ใช้. วารสารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้, 4(2), 193-208.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). ศธ.ร่วมกับ 3 กระทรวงหลัก เครือข่ายสหกรณ์ จับมือแก้หนี้ครู ก้าวสู่ความยั่งยืน ด้วยหลักคิด WIN : WIN. เรียกใช้เมื่อ 1 ธันวาคม 2568 จาก https://www.moe.go.th/win-win/
ธนาคารแห่งประเทศไทย. (2565). รายงานผลการสำรวจทักษะทางการเงินของไทย ปี 2565. กรุงเทพมหานคร: ธนาคารแห่งประเทศไทย.
พัชราภา อินทพรต และคณะ. (2566ก). ความฉลาดรู้ทางการเงินของนักศึกษาระดับปริญญาตรี สถาบันระดับ อุดมศึกษาเอกชน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(4), 1-14.
พัชราภา อินทพรต และคณะ. (2566ข). ประสิทธิผลของหลักสูตรเสริมเพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางการเงิน โดยการจัดการเรียนรู้ใช้สมองเป็นฐานร่วมกับเกมจำลองสถานการณ์ของนักศึกษาระดับปริญญาตรี สถาบันระดับอุดมศึกษาเอกชน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 7(5), 376-390.
รัตนวัชร์ เพ็ญรัตนหิรัญ. (2567). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างการปรับตัวและความฉลาดรู้ทางการเงินโดยใช้ปัญหาเป็นฐานสำหรับนักศึกษาหอพักชั้นปีที่ 1 คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ, 17(2), 19-37.
ศิรินุช อินละคร. (2563). การวิเคราะห์ทักษะทางการเงินของนิสิตมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตศรีราชา. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี, 6(2), 78-90.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2568). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย ปี 2567. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
สุธน วงค์แดง. (2568). ความฉลาดรู้ทางการเงินของนักศึกษาครู: กลยุทธ์และแนวทางการเสริมสร้างความพร้อมสู่วิชาชีพในยุคดิจิทัล. วารสาร มจร พุทธโสธรปริทรรศน์, 5(1), 101-115.
อรรถพล คณิตชรางกูร. (2567). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อเสริมสร้างความฉลาดรู้ทางการเงินสำหรับนิสิตวิชาชีพครู. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม, 14(2), 319-333.
Braun, V. & Clarke, V. (2022). Thematic analysis: A practical guide. London: SAGE Publications.
Gale, N. K. et al. (2013). Using the framework method for the analysis of qualitative data in multi-disciplinary health research. BMC Medical Research Methodology, 13, 117. https://doi.org/10.1186/1471-2288-13-117.
Hastings, J. S. et al. (2013). Financial literacy, financial education, and economic outcomes. Annual Review of Economics, 5, 347-373. https://doi.org/10.1146/annurev-economics-082312-125807.
Krueger, R. A. & Casey, M. A. (2015). Focus groups: A practical guide for applied research. (5th ed.). Thousand Oaks: SAGE Publications.
Lusardi, A. & Mitchell, O. S. (2014). The economic importance of financial literacy: Theory and evidence. Journal of Economic Literature, 52(1), 5-44. https://doi.org/10.1257/jel.52.1.5.
McKenney, S. & Reeves, T. C. (2012). Conducting educational design research. London: Routledge.
OECD. (2023). OECD/INFE 2023 international survey of adult financial literacy. Paris: OECD Publishing.
Stewart, K. & Williams, M. (2005). Researching online populations: The use of online focus groups for social research. Qualitative Research, 5(4), 395-416. https://doi.org/10.1177/1468794105056916.
