การวิเคราะห์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนความร่วมมือเชิงพื้นที่ เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในจังหวัดเชียงราย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่อง “การวิเคราะห์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนความร่วมมือเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในจังหวัดเชียงราย” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในการขับเคลื่อนความร่วมมือเชิงพื้นที่เพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในจังหวัดเชียงราย และ 2) ศึกษาความเชื่อมโยง ของผู้มีส่วนเกี่ยวข้องตามกรอบ CATWOE เป็นการวิจัยเชิงวิเคราะห์ที่ต่อยอดจากโครงการวิจัยฉบับสมบูรณ์ โดยใช้ฐานข้อมูลเดิมจากการวิจัยแบบผสานวิธี พื้นที่ศึกษา คือ สำนักงานศึกษาธิการภาค 16 และสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดเชียงราย กลุ่มเป้าหมาย คือ คณะกรรมการและคณะทำงานที่เกี่ยวข้องรวม 36 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และการประชุมกลุ่มย่อย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐานและการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1) ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีความครบถ้วนในเชิงโครงสร้าง แต่การดำเนินงานจริงอยู่ในระดับปานกลาง ขณะที่ความต้องการจำเป็นอยู่ในระดับสูง สะท้อนช่องว่างระหว่างโครงสร้างกับการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิผล โดยเฉพาะด้านการประสานงาน การแลกเปลี่ยนข้อมูล และการกำหนดบทบาทร่วมระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และ 2) กรอบ CATWOE ช่วยแสดงความเชื่อมโยงเชิงระบบได้อย่างชัดเจน ขณะที่ TOWS Matrix ช่วยแปลงข้อมูลสู่ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์ สู่การพัฒนาข้อมูลกลุ่มเป้าหมายพิเศษ การยกระดับทักษะพื้นฐาน การขยายโอกาสการศึกษาปฐมวัย การพัฒนาพื้นที่ชายแดนและเขตเศรษฐกิจพิเศษ และการเสริมโครงสร้างพื้นฐานกับทรัพยากรบุคคล ความสำเร็จของการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาขึ้นอยู่กับการบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม และสถานศึกษาในพื้นที่ โดยการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาจำเป็นต้องยกระดับกลไกเชิงกระบวนการให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องมีอำนาจร่วม ข้อมูลร่วม และมีความรับผิดชอบร่วมต่อผลลัพธ์ของผู้เรียนอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา. (2561). พระราชบัญญัติกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา พ.ศ. 2561. ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 135 ตอนที่ 33 ก หน้า 1-14 (13 พฤษภาคม 2561).
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). สมรรถนะการศึกษาไทยในเวทีสากล ปี 2563. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
อรรถพล อนันตวรสกุล. (2565). เมื่อ “การศึกษา” กลายเป็นเครื่องมือถ่างความเหลื่อมล้ำ. เรียกใช้เมื่อ 4 มิถุนายน 2569 จาก https://theactive.thaipbs.or.th/data/learning-inequality-factors
Thailand Development Research Institute. (2558). “ความเหลื่อมล้ำ” ทางการศึกษาของไทย. เรียกใช้เมื่อ 4 มิถุนายน 2569 จาก https://tdri.or.th/2015/08/kt37/
Checkland, P. (2000). Soft Systems Methodology: A Thirty Year Retrospective. Systems Research and Behavioral Science, 17(1), 11-58.
Farrell, C. C. et al. (2021). Research-Practice Partnerships in Education: The State of the Field. Retrieved June 4, 2026, from https://shorturl.asia/5fQg7
Gross, J. M. S. et al. (2015). Strong School-Community Partnerships in Inclusive Schools Are “Part of the Fabric of the School.…We Count on Them”. School Community Journal, 25(2), 9-34.
O'Connor, M. T. & Takahashi, S. (2019). From Implication to Naming: Reconceptualizing School-Community Partnership Literature Using a Framework Nested in Social Justice. School Community Journal, 52(4), 362-379.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). Equity and Inclusion in Education Finding Strength through Diversity. Retrieved June 4, 2026, from https://www.oecd.org/en/publications/equity-and-inclusion-in-education_e9072e21-en.html
UNESCO. (2020). Global education monitoring report, 2020: Inclusion and education: all means all. Retrieved June 4, 2026, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000373724
Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix-A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54-66.
World, B. et al. (2021). The State of the Global Education Crisis: A Path to Recovery. Retrieved June 4, 2026, from https://www.worldbank.org/en/topic/education/publication/the-state-of-the-global-education-crisis-a-path-to-recovery
