อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในการก่อรูปความหมายชีวิตเมื่อเผชิญความตายในหนังสือ สู้ดิวะ

บทคัดย่อ

บริบทของความเจ็บป่วยรุนแรงและการตระหนักรู้ถึงภาวะความตาย มนุษย์จำเป็นต้องปรับความเข้าใจต่อชีวิตเพื่อตอบสนองต่อวิกฤตของการดำรงอยู่ การศึกษาส่วนใหญ่มักอธิบายประสบการณ์ดังกล่าวในมิติทางจิตวิทยาหรือวรรณกรรม ขณะที่การศึกษาบทบาทของอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ในฐานะกลไกทางความคิดที่ใช้สร้างความหมายของชีวิตยังมีจำกัด งานวิจัยนี้จึงมุ่งศึกษาอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ที่ปรากฏในหนังสือ สู้ดิวะ ผ่านการวิเคราะห์เชิงวาทกรรมร่วมกับกรอบแนวคิดอุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์ วิเคราะห์ทั้งหมด จำนวน 17 บท โดยคัดเลือกข้อมูลอุปลักษณ์แบบเจาะจง (Purposive Sampling) กำหนดเกณฑ์ในการคัดเลือกข้อความที่สะท้อนการให้ความหมายเกี่ยวกับชีวิต ความเจ็บป่วย ความหวัง เวลา การยอมรับความตาย เป็นข้อความที่ปรากฏการใช้ภาษาเชิงอุปลักษณ์ เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างภาษา ความคิด และการสร้างความหมายของชีวิตเมื่อเผชิญความตาย ผลการศึกษาพบว่า “สู้ดิวะ” ปรากฏ อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์สำคัญ ได้แก่ “ความเจ็บป่วย คือ สงคราม” “ความหวัง คือ พลัง” “เวลา คือ ทรัพยากร” และ “การยอมรับ คือ ความสงบ” ซึ่งอุปลักษณ์เหล่านี้ทำหน้าที่เป็นกรอบทางปัญญาเพื่อจัดระเบียบความเข้าใจเกี่ยวกับ ความเจ็บป่วย ความทุกข์ และความตาย ผ่านประสบการณ์คุ้นเคย สะท้อนการมองชีวิตในฐานะการต่อสู้ โอกาสที่มีจำกัด และสิ่งที่ยังคงมีคุณค่าแม้เผชิญความทุกข์ กล่าวโดยสรุป คือ อุปลักษณ์เชิงมโนทัศน์มิได้ทำหน้าที่เพียงเป็นกลวิธีทางภาษาเพื่อสื่อสารประสบการณ์เท่านั้น หากแต่เป็นกลไกสำคัญในการกำหนดวิธีคิด การรับรู้ และการสร้างความหมายของชีวิตภายใต้เงื่อนไขความเจ็บป่วยและความตายถือเป็นกลไกทางปริชานที่ช่วยเปลี่ยนผ่านมุมมองของผู้ป่วยจากการปฏิเสธไปสู่การยอมรับความตายอย่างสงบ