อิทธิพลของวัฒนธรรมองค์กร การปฏิบัติด้านทรัพยากรมนุษย์ และความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงานต่อความตั้งใจคงอยู่ในการทำงานของบุคลากรเจเนอเรชันแซด ในหน่วยงานสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเชิงปริมาณนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับของวัฒนธรรมองค์กร การปฏิบัติด้านทรัพยากรมนุษย์ ความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน และความตั้งใจคงอยู่ในการทำงานของบุคลากร เจเนอเรชันแซดในหน่วยงานสังกัดกระทรวงสาธารณสุข จังหวัดเชียงใหม่ และ 2) วิเคราะห์อิทธิพลของปัจจัยดังกล่าวต่อความตั้งใจคงอยู่ในการทำงาน กลุ่มตัวอย่าง คือ บุคลากรที่เกิดระหว่าง พ.ศ. 2540 - 2550 ซึ่งปฏิบัติงานในโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป สำนักงานสาธารณสุขอำเภอ และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จังหวัดเชียงใหม่ ครอบคลุมทั้งข้าราชการ พนักงานกระทรวงสาธารณสุข ลูกจ้าง และผู้รับจ้างเหมาบริการ จำนวน 300 คน เลือกตัวอย่างแบบเจาะจง เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามออนไลน์ วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนาและการถดถอยพหุคูณ ผลการวิจัยพบว่า 1) บุคลากรเจเนอเรชันแซดมีระดับความคิดเห็นต่อตัวแปรทั้งสี่อยู่ในระดับมาก ได้แก่ วัฒนธรรมองค์กร ( = 4.18, S.D. = 0.49) การปฏิบัติด้านทรัพยากรมนุษย์ (
= 4.07, S.D. = 0.54) ความตั้งใจคงอยู่ในการทำงาน (
= 4.03, S.D. = 0.71) และความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน (
= 3.74, S.D. = 0.79) และ 2) วัฒนธรรมองค์กร การปฏิบัติด้านทรัพยากรมนุษย์ และความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงานมีอิทธิพลเชิงบวกต่อความตั้งใจคงอยู่ในการทำงานอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p < 0.01 (R = 0.718, R² = 0.516, Adj. R² = 0.511) โดยการปฏิบัติด้านทรัพยากรมนุษย์มีอิทธิพลสูงสุด (β = 0.407) รองลงมา คือ ความสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน (β = 0.259) และวัฒนธรรมองค์กร (β = 0.163) ตามลำดับ หน่วยงานสาธารณสุขควรทบทวนค่าตอบแทนและสวัสดิการ จัดตารางเวรที่ยืดหยุ่น ลดภาระงานล่วงเวลา และออกแบบเส้นทางความก้าวหน้าในอาชีพที่ชัดเจนแก่บุคลากรทุกประเภท
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จุฬาพร กระเทศ และคณะ. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ในงานของพยาบาลวิชาชีพ สังกัดกระทรวงสาธารณสุข. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 30(3), 561-573.
ธราพงศ์ ลิ้มสุทธิวันภูมิ และปิยศักดิ์ สูตรนันท์. (2568). ทำอย่างไรให้คน Gen Z ทำงานอยู่ในองค์กรเอกชนได้นานและลดอัตราการลาออก. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 8(1), 104-115.
วุฒิประกร หล้าอี่. (2565). งานและอัตรากำลังเภสัชกรงานปฐมภูมิในจังหวัดเชียงใหม่. ใน วิทยานิพนธ์เภสัชศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการเภสัชกรรม. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สภาการพยาบาล. (2566). รายงานสถานการณ์บุคลากรพยาบาลและอัตราการลาออกของพยาบาลจบใหม่. นนทบุรี: สภาการพยาบาล.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2567). กำลังคนภาครัฐ พ.ศ. 2567. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่. (2564). รายงานการบริหารทรัพยากรบุคคลจังหวัดเชียงใหม่ พ.ศ. 2564. เชียงใหม่: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่.
Allen, N. J. & Meyer, J. P. (1990). The measurement and antecedents of affective, continuance, and normative commitment to the organization. Journal of Occupational Psychology, 63(1), 1-18.
Armstrong, M. (2020). Armstrong’s handbook of human resource management practice. (16th ed.). London: Kogan Page.
Bakker, A. B. & Demerouti, E. (2007). The job demands-resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309-328.
Becker, G. S. (1964). Human capital: A theoretical and empirical analysis, with special reference to education. New York: National Bureau of Economic Research.
Blau, P. M. (1964). Exchange and power in social life. New York: Wiley.
Boxall, P. & Purcell, J. (2016). Strategy and human resource management. (4th ed.). London: Palgrave Macmillan.
Cameron, K. S. & Quinn, R. E. (2011). Diagnosing and changing organizational culture: Based on the competing values framework. (3rd ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Chan, X. W. et al. (2017). Self-efficacy and work engagement: Test of a chain model. International Journal of Manpower, 38(6), 819-834.
Demerouti, E. et al. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86(3), 499-512.
Denison, D. R. et al. (2014). Diagnosing organizational cultures: A conceptual and empirical review of culture effectiveness surveys. European Journal of Work and Organizational Psychology, 23(1), 145-161.
Deshpandé, R. et al. (1993). Corporate culture, customer orientation, and innovativeness in Japanese firms: A quadrad analysis. Journal of Marketing, 57(1), 23-37.
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. (5th ed.). London: Sage Publications.
Fletcher, P. (2018). Disrupters: Success strategies from women who break the mold. Irvine: Entrepreneur Press.
Greenhaus, J. H. & Powell, G. N. (2006). When work and family are allies: A theory of work-family enrichment. Academy of Management Review, 31(1), 72-92.
Greenhaus, J. H. et al. (2003). The relation between work-family balance and quality of life. Journal of Vocational Behavior, 63(3), 510-531.
Hair, J. F. et al. (2019). Multivariate data analysis. (8th ed.). Andover: Cengage Learning.
Hfocus. (2023). พยาบาลลาออกเฉลี่ยปีละ 7,000 คน เหตุภาระงานหนัก ค่าตอบแทนต่ำ. เรียกใช้เมื่อ 13 กันยายน 2568 จาก https://www.hfocus.org/content/2023/06/27788
Maslow, A. H. (1943). A theory of human motivation. Psychological Review, 50(4), 370-396.
Mossholder, K. W. et al. (2011). Human resource systems and helping in organizations: A relational perspective. Academy of Management Review, 36(1), 33-52.
Nunnally, J. C. & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory. (3rd ed.). New York: McGraw-Hill.
Oldham, G. R. & Cummings, A. (1996). Employee creativity: Personal and contextual factors at work. Academy of Management Journal, 39(3), 607-634.
Pew Research Center. (2019). Defining generations: Where Millennials end and Generation Z begins. Retrieved October 6, 2025, from https://www.pewresearch.org/short-reads/2019/01/17/where-millennials-end-and-generation-z-begins/
Price, J. L. & Mueller, C. W. (1981). A causal model of turnover for nurses. Academy of Management Journal, 24(3), 543-565.
Quinn, R. E. & Rohrbaugh, J. (1983). A spatial model of effectiveness criteria: Towards a competing values approach to organizational analysis. Management Science, 29(3), 363-377.
Schein, E. H. (2010). Organizational culture and leadership. (4th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Soliant Health. (2024). Healthcare employment trends report 2024. Retrieved September 15, 2025, from https://www.soliant.com/blog/soliant-2024-healthcare-employment-trends-report/
Tabachnick, B. G. & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics. (6th ed.). Boston: Pearson.
Takase, M. et al. (2009). Generational differences in factors influencing job turnover among Japanese nurses: An exploratory comparative design. International Journal of Nursing Studies, 46(7), 957-967.
