พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ: ความหมาย องค์ประกอบ และแนวทางการส่งเสริมเจตคติต่อพฤติกรรม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความหมายของพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ 2) ศึกษาองค์ประกอบของพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ และ 3) ศึกษาแนวทางการส่งเสริมเจตคติต่อพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพร่วมกับการวิเคราะห์เอกสาร เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกแบบกึ่งโครงสร้างจากผู้ให้ข้อมูล จำนวน 24 คน ประกอบด้วย ผู้สูงอายุอายุ 60 ปีขึ้นไปที่มีประสบการณ์ซื้อสินค้าออนไลน์ และผ่านการคัดกรองตามเกณฑ์พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง โดยแบบคัดกรองที่ผู้วิจัยสร้างขึ้น จำนวน 12 คน และบุคคลใกล้ชิดของผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 12 คน คัดเลือกด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงความหมาย ผลการวิจัยพบว่า พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุมีองค์ประกอบ 3 ด้าน ได้แก่ พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์อย่างพอประมาณ มีเหตุผล และมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว นอกจากนี้ แนวทางการส่งเสริมเจตคติต่อพฤติกรรมดังกล่าวแบ่งออกเป็น 3 ด้านตามองค์ประกอบของเจตคติ ได้แก่ ด้านความรู้และความเข้าใจ ประกอบด้วย การประเมินความจำเป็นและประโยชน์ใช้สอย และการวิเคราะห์เปรียบเทียบข้อมูล ด้านความรู้สึก ประกอบด้วย ความพอใจในการบริโภคที่เหมาะสม ความรู้สึกมั่นคง และการลดความวิตกกังวลจากการซื้อสินค้าออนไลน์ และด้านพฤติกรรม ประกอบด้วย การตรวจสอบและสร้างภูมิคุ้มกัน การกำกับพฤติกรรมโดยใช้เกณฑ์ที่ตนเองตั้งขึ้น และการเรียนรู้ผ่านคนในครอบครัวหรือบุคคลใกล้ชิด ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาเครื่องมือวัดและโปรแกรมส่งเสริมพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงสำหรับผู้สูงอายุได้อย่างเหมาะสม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
จิรัฐฏ์ ร่วมทอง. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการตระหนกซื้อสินค้าออนไลน์ในสถานการณ์ COVID-19 ของผู้บริโภค ในเขตกรุงเทพมหานคร. ใน สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาพาณิชยศาสตร์และการบัญชี. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ชาย โพธิสิตา. (2568). ศาสตร์และศิลป์แห่งการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพมหานคร: อมรินทร์ พริ้นติ้งฯ.
ณัฏฐ์พิฌา ราษฎรดีเตชะกุล. (2566). ปัจจัยส่วนประสมทางการตลาดที่ส่งผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้สูงอายุในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการวิทยาลัยสันตพล, 9(1), 128-134.
ธัญลักษณ์ สุมนานุสรณ์. (2561). พฤติกรรมการตัดสินใจซื้อสินค้าผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุกลุ่มเบบี้บูมเมอร์. ใน วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาหลักสูตรบริหารธุรกิจ. มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ปรเมษฐ์ สิริพิพัฒน์ และฐติกุล ไชยวรรณ์. (2560). ปัจจัยส่วนประสมการตลาดที่มีผลต่อการตัดสินใจซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้สูงอายุคนไทย. วารสารมหาวิทยาลัยพายัพ, 26(2), 135-149.
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 1. (11 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 10. (19 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 11. (19 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 12. (19 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 2. (11 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 3. (11 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 4. (11 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 5. (12 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 6. (12 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 7. (12 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 8. (18 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ผู้ให้ข้อมูลหลักคนที่ 9. (18 ต.ค. 2568). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงของผู้สูงอายุ. (ภูมิ สายรัตน์, ผู้สัมภาษณ์)
ยุทธชัย ด้วงสวัสดิ์ และกัญญาพัชร ดุลยพัชร์. (2568). มาตรการป้องกันและเยียวยาผู้สูงอายุที่ตกเป็นเหยื่ออาชญากรรมออนไลน์ของประเทศไทยเปรียบเทียบประเทศญี่ปุ่น. วารสารวิชาการนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 13(1), 42-60.
รชตภร กลั่นทอง. (2564). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชันเจดีเซ็นทรัลของผู้บริโภค. ใน สารนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการตลาด. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
รุจินันท์ เอื้อพิทักษ์สกุล และยุบล เบ็ญจรงค์กิจ. (2566). ปัจจัยเชิงสาเหตุในการตัดสินใจซื้อผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพผ่านช่องทางออนไลน์ของผู้สูงอายุไทย. วารสารการประชาสัมพันธ์และการโฆษณา, 16(2), 29-47.
วีรวัลย์ ปิ่นชุมพลแสง และคณะ. (2565). การศึกษาพฤติกรรมการตัดสินใจซื้อสินค้าผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ของกลุ่มผู้สูงอายุ. วารสารการจัดการโซ่คุณค่าและกลยุทธ์ธุรกิจ, 1(1), 27-36.
ศรายุธ จิตรตรง. (2563). การแสวงหาข่าวสาร การรับรู้ความเสี่ยงและพฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ในช่วงการแพร่ระบาดโรคโควิด-19. ใน สารนิพนธ์วารสารศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารสื่อสารมวลชน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ศุภิกา ประเสริฐพร. (2568). พฤติกรรมการตัดสินใจซื้อสินค้าอุปโภคบริโภคผ่านเครือข่ายสังคมออนไลน์ของผู้สูงอายุกลุ่มเบบี้บูมเมอร์ อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 15(2), 142-153.
เศรษฐวิฐฬ์ คงกะพันธ์ และวลัยลักษณ์ บวรสินรักดี. (2565). พฤติกรรมการซื้อสินค้าออนไลน์ของผู้บริโภคสูงอายุจังหวัดภูเก็ตในยุคดิจิทัล. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(47), 274-284.
สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). รายงานประจำปี Thailand Digital Outlook ประจำปี 2566. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2550). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับสังคมไทย. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.
อาภัสรี บัวประดิษฐ์ และสุรศักดิ์ เสาแก้ว. (2562). ผลของโปรแกรมพัฒนาการรู้เท่าทันสื่อโฆษณาต่อ พฤติกรรมการเลือกบริโภค ผลิตภัณฑ์สุขภาพในกลุ่มผู้สูงอายุที่ใช้แอปพลิเคชันไลน์ในจังหวัดนครนายก. วารสารเภสัชกรรมไทย, 12(4), 932-942.
Baumeister, R. F. & Vohs, K. D. (2016). Chapter Two - Strength Model of Self-Regulation as Limited Resource: Assessment, Controversies, Update. Advances in Experimental Social Psychology, 54, 67-127. https://doi.org/10.1016/bs.aesp.2016.04.001.
Bloom, B. S. et al. (1971). Handbook on Formative and Summative Evaluation of Student Learning. New York: McGraw-Hill.
Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40.
Venkatesh, V. et al. (2016). Unified Theory of Acceptance and Use of Technology: A Synthesis and the Road Ahead. Journal of the Association for Information Systems, 17(5), 328-376.
