การบริหารจัดการมัสยิดในฐานะนิติบุคคลในจังหวัดชายแดนภาคใต้

ผู้แต่ง

  • นายือมิง มาหะมะ สาขาเศรษฐศาสตร์การประกอบการ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • นุมาน หะยีมะแซ สาขาภาษามลายูและมลายูศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • ไพซอล ดาโอ๊ะ สาขารัฐศาสตร์ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี
  • ยูเนียนสาสมีต้า สาเมาะ สาขาภาษามลายูและมลายูศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี

คำสำคัญ:

มัสยิด, นิติบุคคล , จังหวัดชายแดนภาคใต้

บทคัดย่อ

การศึกษาเรื่องการบริหารจัดการมัสยิดในฐานะนิติบุคคลในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง สถานการณ์สุขภาวะเพื่อพัฒนาเครือข่ายการเปลี่ยนผ่านสุขภาวะมุสลิมมลายูในพื้นที่ 3 จังหวัดชายแดนใต้ (ปัตตานี ยะลา นราธิวาส) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาองค์ความรู้เกี่ยวกับนิติบุคคลที่เกี่ยวข้องกับศาสนสถานโดยเน้นมัสยิด 2) เพื่อศึกษาบทบาทมัสยิดจากมัสยิดกรณีศึกษาในฐานะนิติบุคคลในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ และ 3) เพื่อเป็นแนวทางการยกระดับศักยภาพของมัสยิดในการขับเคลื่อนชุมชนจากมัสยิดกรณีศึกษาในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ วิธีดำเนินการวิจัยโดยการศึกษาเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง การศึกษากรณีมัสยิดตัวอย่าง การศึกษาพบว่า พระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540 และ และกฎกระทรวงฉบับที่ 2 (พ.ศ.2542) ออกตามความในพระราชบัญญัติการบริหารองค์กรศาสนาอิสลาม พ.ศ. 2540 ระบุมัสยิดจัดอยู่นิติบุคคลตามกฎหมายมหาชนเทียบได้กับจังหวัด กระทรวง ทบวง กรม และองค์กรมหาชนอื่น ๆ หากคณะกรรมการมัสยิดโดยเฉพาะอิหม่ามมัสยิดเข้าใจนัยยะของกฎหมาย จะทำให้เข้าได้ว่ามัสยิดสามารถบริหารจัดการกิจการต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ ดังปรากฏในมัสยิดกรณีตัวอย่าง คือ มัสยิดอัตตะอาวุน มัสยิดนูร์อีมาน และมัสยิดบ้านเหนือ ได้มีการจัดตั้งอนุกรรมการฝ่ายต่าง ๆ เพื่อขับเคลื่อนสังคม

เอกสารอ้างอิง

เอกสารอ้างอิงฉบับภาษาไทย

มะดาโอะ ปูเตะ, มะรีกี ปูเตะ และณรงค์ หัสนี. (2554). การบริหารจัดการซะกาตฟิตเราะฮฺของอิหม่ามมัสยิดในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้สู่การสร้างชุมชนเข้มแข็ง: กรณีศึกษามัสยิดอัลอัจญ์ริดดาอิม อำเภอยี่งอ จังหวัดนราธิวาส. มหาวิทยาลัยฟาฏอนี.

มะรอแซะ เล๊าะ. (2555). บทบาทขององค์กรมัสยิดและอิหม่ามในการขับเคลื่อนการศึกษาอย่างบูรณาการของชุมชนมุสลิม: กรณีศึกษา มัสยิดกมาลุลอิสลาม แขวงทรายกองดินใต้ เขตคลองสามวา กรุงเทพมหานคร. สถาบันพระปกเกล้า.

รอฮานิ เจะอาแซ, ฮัสณาฐ์ โต๊ะพา, คอลีเยาะ เจะแว, ฟารี่ด๊ะ บิลล่าเต๊ะ, สุไฮดาร์ แวเตะ, เจ๊ะยารีเย๊าะ เจะโซ๊ะ และฉมาพร หนูเพชร. (2559). รายงานการวิจัยเรื่องรูปแบบการป้องกันยาเสพติดโดยใช้มัสยิดเป็นศูนย์กลาง : กรณีศึกษาชุมชนมัสยิดบ้านเหนือ ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา และชุมชนมัสยิดบ้านลุ่ม ตำบลปะเสยะวอ อำเภอสายบุรี. คณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตปัตตานี.

สะสือรี วาลี, มะดาโอะ ปูเตะ, อับดุลการีม อัสมะแอ, อับดุลเลาะ อูมา และฮัสบุลเลาะ อาศิสสกุล. (2555). บทบาทคณะกรรมการอิสลามประจำมัสยิดในการดูแลเยาวชนตามวิถีแห่งศาสนาอิสลามเพื่อเสริมสร้างสันติสุข: กรณีศึกษามัสยิดตะอาวุน ตำบลบางปู อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี. สถาบันพระปกเกล้า.

สุไรยา หนิเร่, สุรชัย ไวยวรรณจิตร, รุ่งโรจน์ ชอบหวาน, โรฮาณีย์ ปูเต๊ะ และมูฮำหมัดราพีร์ มะเก็ง. (2567). กลไกการมีส่วนร่วมและมาตรการในการป้องกันนักสูบหน้าใหม่ในโรงเรียนของรัฐ และโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม ในพื้นที่ 5 จังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 14(2), 1-12. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/GRAURU/article/view/274715

ฮัลวา ตาญี. (2554). มัสยิดบ้านเหนือ ต้นแบบสันติสุขอย่างยั่งยืนแผนงานสร้างเสริมสุขภาวะมุสลิมไทย (สสม.) มูลนิธิสร้างสุขมุสลิมไทยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

เอกสารอ้างอิงฉบับภาษาต่างประเทศ

Eman Suherman. (2012). Manajemen masjid. Alfa Beta.

Sidi Gazalba. (1983). Masjid pusat ibadat dan kebudayaan Islam. Pustaka.

Syahruddin Hanafie & Abdullah Abud. (1986). Mimbar masjid. Haji Masagung.Antara.

Yusuf Al-Qaradhawi. (2000). Tuntunan membangun masjid. Gema Insani Press.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-31

รูปแบบการอ้างอิง

มาหะมะ น. ., หะยีมะแซ น. ., ดาโอ๊ะ ไ. ., & สาเมาะ ย. . (2025). การบริหารจัดการมัสยิดในฐานะนิติบุคคลในจังหวัดชายแดนภาคใต้. มนารอ : วารสารประเด็นอิสลามร่วมสมัย, 6(2), 17–35. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/M-JICI/article/view/280192

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย