พัฒนาการและรูปแบบของชุดยืนเครื่องอย่างเบา
คำสำคัญ:
ชุดยืนเครื่องอย่างเบา, บ้านเครื่อง, ทิเบตเครื่องละคร, นาฏศิลป์ร่วมสมัยบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการ และรูปแบบของชุดยืนเครื่องอย่างเบา โดยมุ่งเน้นกรณีศึกษาบ้านเครื่องทิเบตเครื่องละคร ซึ่งทิเบตเครื่องละครเป็นผู้ผลิต และให้บริการชุดยืนเครื่องอย่างเบา ตั้งแต่ พ.ศ. 2561 จนถึงปัจจุบัน งานวิจัยนี้เป็นการศึกษางานวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ประกอบการ รวมถึงการรวบรวมข้อมูลเอกสารและภาพถ่าย
ผลการวิจัยพบว่า ทิเบตเครื่องละครเริ่มทดลองออกแบบ และสร้างชุดยืนเครื่องอย่างเบา มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2561 เนื่องจาก นายทิเบต คำนุ ซึ่งเป็นผู้ประกอบการ มีความสนใจในเรื่องของชุด ยืนเครื่อง และต้องการที่จะเปิดคณะละครรำเป็นของตนเอง ซึ่งจะต้องมีชุดยืนเครื่องไม่เหมือนกับบ้านเครื่องอื่น ๆ โดยที่ยังคงใช้โครงสร้างชุดยืนเครื่องตามแบบแผนกรมศิลปากร แต่ได้มีการปรับพัฒนาและผสมผสานรูปแบบดั้งเดิมให้เข้ากับรูปแบบที่สร้างสรรค์ขึ้นมาใหม่ ซึ่งรวมไปถึงการเลือกใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องตลาดมาประยุกต์ใช้ แต่ยังคงความงดงามของชุดยืนเครื่องไว้อย่างครบถ้วน ในส่วนของเครื่องแต่งกายยืนเครื่องที่สร้างขึ้นใหม่ ในแบบของทิเบตเครื่องละคร คือ พัสตราภรณ์ ได้แก่ เสื้อตัวใน เสื้อตัวนอก กรองคอ อินทรธนู รัดสะเอวห้อยข้าง ห้อยหน้า สนับเพลา นวมนาง และ
ผ้าห่มนาง
เอกสารอ้างอิง
จารุวรรณ ส่งเสริม. (2559). ความงามทางด้านนาฏศิลป์ไทย. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม.
ณิชาดา ทวีศิลป์. (2562). โขนไทย. กรุงเทพฯ: แฮปปี้คิดส์.
นครินทร์ น้ำใจดี. (2557). โขนของมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ: กระบวนการจัดสร้าง อนุรักษ์ พัฒนารูปแบบ. วารสารมหาวิทยาลัยกรมศิลปากร.
ภัคภรจันทร์ เกษมศรี. (2562). สมุดภาพ สยาม เรเนซองส์ : ความทรงจำแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เล่ม 2 Reminiscence of Rattanakosin Vol.2 (1851 - 1911) หน้า 148. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: บริษัท สำนักพิมพ์สยาม เรเนซองส์ จำกัด.
วุฒิชัย ค้าทวี. (2559). พัฒนาการเครื่องแต่งกายยืนเครื่องละครสวนสุนันทา. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.